کدام جرایم باعث «سوء سابقه» می شود؟
بعد از محکومیت قطعی کیفری در برخی جرایم عمدی، مجرم در مدتزمان مشخصی بعد از اتمام مجازات، از یکسری از حقوق اجتماعی محروم میشود و در این زمان، برای وی سوء پیشینه یا سوء سابقه کیفری درج خواهد شد؛ البته بعد از گذشت مدت مقرر قانونی، از مجرم اعاده حیثیت میشود و وضعیت او به حالت سابق بازمیگردد.
اقتصادآنلاین – عاطفه حسینی؛ براساس ماده ۲۵ قانون مجازات اسلامی محکومیت قطعی کیفری در جرایم عمدی پس از اجرای حکم یا شمول مرور زمان، در مدت زمان مقرر در این ماده، محکوم را از حقوق اجتماعی بعنوان مجازات تبعی محروم میکند.
بنابراین صرف متهمشدن یا حتی دادگاهیشدن و صدور حکم غیرقطعی یا تبرئه، فرد دارای سوءسابقه نخواهد شد.
طبق ماده ۲۵، افراد با جرایم ارتکابی زیر با مدتهای مقرر از حقوق اجتماعی محروم میشوند:
- هفت سال، در محکومیت به مجازات های سالب حیات و حبس ابد، از تاریخ توقف اجرای حکم اصلی
- سه سال، در محکومیت به قطع عضو، قصاص عضو، در صورتی که دیه جنایت واردشده بیش از نصف دیه مجنیعلیه باشد، نفی بلد و حبس تا درجه چهار
- دو سال، در محکومیت به شلاق حدی، قصاص عضو در صورتی که دیه جنایت واردشده نصف دیه مجنیعلیه یا کمتر از آن باشد و حبس درجه پنج
اما کسی که سوءسابقه دارد، از چه اموری محروم میشود؟ ماده ۲۶ قانون مجازات اسلامی، این حقوق اجتماعی را که فرد دارای سوءسابقه از آن محروم میشود، به شرح زیر مقرر کرده است:
الف ـ داوطلب شدن در انتخابات ریاست جمهوری، مجلس خبرگان رهبری، مجلس شورای اسلامی و شوراهای اسلامی شهر و روستا
ب ـ عضویت در شورای نگهبان، مجمع تشخیص مصلحت نظام یا هیأت دولت و تصدی معاونت رییسجمهور
پ ـ تصدی ریاست قوه قضاییه، دادستانی کل کشور، ریاست دیوانعالی کشور و ریاست دیوان عدالت اداری
ت ـ انتخاب شدن یا عضویت در انجمنها، شوراها، احزاب و جمعیتها به موجب قانون یا با رأی مردم
ث ـ عضویت در هیأتهای منصفه و امناء و شوراهای حل اختلاف
ج ـ اشتغال بهعنوان مدیر مسؤول یا سردبیر رسانههای گروهی
چ ـ استخدام و یا اشتغال در کلیه دستگاههای حکومتی اعم از قوای سهگانه و سازمانها و شرکتهای وابسته به آنها، صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، نیروهای مسلح و سایر نهادهای تحت نظر رهبری، شهرداریها و مؤسسات مأمور به خدمات عمومی و دستگاههای مستلزم تصریح یا ذکر نام برای شمول قانون بر آنها
ح ـ اشتغال به عنوان وکیل دادگستری و تصدی دفاتر ثبت اسناد رسمی و ازدواج و طلاق و دفتریاری
خ ـ انتخاب شدن به سمت قیّم، امین، متولی، ناظر یا متصدی موقوفات عام د ـ انتخاب شدن به سمت داوری یا کارشناسی در مراجع رسمی
ذ ـ استفاده از نشانهای دولتی و عناوین افتخاری
ر ـ تأسیس، اداره یا عضویت در هیأتمدیره شرکتهای دولتی، تعاونی و خصوصی یا ثبتنام تجارتی یا مؤسسه آموزشی، پژوهشی، فرهنگی و علمی
طبق قانون، در مورد جرایم قابل گذشت، اگر بعد از محکومیت قطعی متهم با گذشت شاکی یا مدعی خصوصی، اجرای مجازات موقوف شود، آثار تبعی مجازات نیز رفع میشوند و دیگر سوءسابقه برای فرد به حساب نمیآید.