لوله، به شکل یک استوانه توخالی با سطح مقطع دایرهای بوده و دو انتهای آن نیز باز است. امروزه لولهها کاربرد زیادی در صنعت دارند و در انواع مختلفی تولید میشوند. از میان انواع مختلف لولهها، لولههای فلزی به دلیل برخورداری از استحکام و مقاومت بالا، کاربرد بیشتری دارند. در ادامه راجع به لوله فلزی و انواع آن بیشتر صحبت میکنیم.
لوله فلزی چیست؟
از میان لولههای متنوع موجود، لولههای فلزی به دلیل مقاومت بالا در شرایط گوناگون، کاربرد بسیار زیادی دارند. به همین دلیل هم در خط لولههای گاز، پالایشگاههای نفتی و نیروگاههای اتمی مورد استفاده قرار میگیرند. این لولهها مقاومت زیادی در برابر فشار و گرمای بالا دارند.
لولههای فلزی بر اساس آلیاژ سازنده آنها به انواع لولههای چدنی، فولادی و آهنی تقسیم میشوند و هر یک کاربردهای بخصوصی دارند. در ادامه به توضیح هر یک از آنها میپردازیم:
لولههای چدنی
این نوع لوله را از چدن و به صورت ریختهگری می سازند و معمولاً در سیستمهای فاضلاب مورد استفاده قرار می گیرد. سابقه استفاده از این لوله در سیستمهای لولهکشی به حدود 200 سال پیش برمیگردد. به جهت استفاده در سیستم فاضلاب، به دو نوع دوسرتوپی (بوشندار) و دوسرتخت (بدونبوشن) دستهبندی میشود.
مزایای لوله سرتخت نسبت به سرتوپی
- مقاوم بیشتر
- توان تحمل فشارهای بالا
- برخورداری از خاصیت کشسانی و ارتجاعی
نوعی لوله به نام لوله نشکن(DIP) وجود دارد که در ترکیب آن چدن گرافیتی کروی و فلز نشن استفاه میشود. این لوله هم در لولهکشی فاضلاب و هم در لولهکشی آب آشامیدنی مورد استفاده قرار میگیرد. مهمترین ویژگی این نوع لوله چدنی، مقاومت بالا در برابر فشار و شکستگی است، اما نمیتوان ادعا کرد که احتمال شکستگی آن در حد صفر است.
لولههای چدنی از لحاظ مقدار آلیاژی که در ترکیبات خود دارند، به انواع مختلفی تقسیم میشوند. لولههای چدنی بر حسب شکل، اندازه، طول و همچنین نوع اتصالات، کاربردهای مختلفی دارند.
مزایای لوله چدنی
هر کدام از انواع لولههای فلزی بر حسب ویژگیها و مزایای منحصر به فرد خود، کاربردهای مختلفی دارند، از جمله مزایای لولههای فلزی چدنی میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- قیمت بهصرفهتر نسب به لولههای آهنی
- مقاومت زیاد جداره داخلی در برابر فشار
- طول عمر بالا
- فرسودگی کمتر به نسبت سایر لولهها
- جابجایی آسان و سریع
معایب لوله چدنی
لوله چدنی در کنار مزایای خود، معایبی نیز دارد. از جمله:
- زنگزدگی و خوردگی در برابر رطوبت بالا و مواد شیمیایی
- وزن زیاد لوله، اتصالات و قطعات
- پایین بودن سرعت نصب اتصالات
لوله فولادی
لوله فولادی، نوعی لوله فلزی است که خود نیز به انواع مختلفی تقسیم میشود. هر نوع از لولههای فلزی با توجه به ویژگیها و کاربردهایی که دارند، در صنایع مختلفی مورد استفاده قرار میگیرند. کاربرد لوله فولادی، فقط محدود به انتقال سیالات نیست، بلکه برای انتقال جامدات در بردهای کوتاه نیز استفاده میشود.
تولید لولههای فولادی
انواع لولههای فولادی به روش هیدروفرومینگ تولید میشوند:
- هیدروفرمینگ فشار پایین
- هیدروفرمینگ فشار بالا
- هیدروفرمینگ فشار متغیر
جنس لوله فلزی
- پلاستیکی
- بتنی
- پی وی سی
- استیل
- آلومینیم
انواع لولههای فولادی
لوله های فولادی بر حسب کاربردی که دارند، به انواع مختلف زیر تقسیم میشوند:
- جدارچاه
- صنعتی
- گالوانیزه
- استنلس استیل
- بدون درز مانیسمان
- درزدار
- مسی
- اسپیرال
- مانیسمان
- داربست
- لنس
- گوشت دار
- مبلی
- Api
- آتشخوار
مسی
از فرم دادن به ورق سیاه تولید شده و مصرف ساختمانی و صنعتی دارد. این لوله در ضخامت 2 الی 6 میلی متر موجود بوده و از نظر سایز نیز از 1.2 اینچ تا 16 اینچ تولید میشود.
اسپیرال
نوعی لوله فولادی نورد گرم و مارپیچی بوده و در سایزهای 8 الی 120 موجود هستند. از جمله مزایای این لولهها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- مقاوم در برابر شکستگی
- مقاوم در برابر ترک
- شکلپذیری
- تولید با تجهیزات سبک
- عدم محدودیت در طول
مانیسمان
به آن مانسمان نیز میگویند و بدون درز است و در صنایع حساس مورد استفاده قرار میگیرد. مراحلی که برای ساخت این نوع لوله استفاده میشود عبارتند از:
- حرارت
- کشش
- غلتک
- عبور از زره
- روشهای گریز از مرکز
مواد اولیهای که برای ساخت این نوع لوله استفاده میشود، شمش است. مراحل تولید این لوله باعث میشود که قیمت تمام شده آن نسبت به سایر لولههای موجود در بازار، قیمت تمام شده بیشتری داشته باشد.
داربست
برای دسترسی به قسمتهای مختلف ساختمان به هنگام ساخت، از این لولهها استفاده میشود. این لولهها در طولهای 3 الی 6 متری تولید میشوند. از به هم وصل کردن این لولهها، داربست ساخته میشود. لوله داربست با توجه به استفاده از آن در جاهای مختلف، به 2 نوع سبک و سنگین تقسیم میشود.
لنس
جنس این لولهها از تیوب فولادی بوده و عمدهترین کاربرد آن برای انتقال گاز و پودرهای مذاب است. کاربرد دیگر آن در شستشوی مخازن بزرگ، نازلها، پاتیلهای تولیدی و سیستمهای اسلاید گیت است. از آنجایی که این نوع لولهها در ابعاد و اشکلال مختلفی تولید میشوند، بنابراین در قیمتهای مختلفی عرضه میشوند. البته لایه لوله نیز در قیمت آن مؤثر است؛ یعنی هر چه تعداد لایههای آن بیشتر باشد، به همان نسبت هم قیمت افزایش پیدا میکند.
گوشتدار
نامگذاری این لوله فولادی از آن جهت است که دیوارههای بسیار ضخیمی دارد. ضخامت این لولهها از چند میلیمتر تا چند سانتیمتر متغیر است.
مبلی
نوعی لوله فولادی است که به وسیله نورد سرد و از ورقهای نازک با ضخامت کم و یا با جوشکاری مقاومت الکتریکی با فرکانس بالا تولید میشود و به لوله سبک یا لوله روغنی نیز معروف است. لوله مبلی در 2 نوع سبک بدون درز و سبک درزدار وجود دارد.
Api
به لولههایی گفته میشود که از فولادهای کربن و فولادهای منگنز تولید شدهاند. از این نوع لوله به منظور انتقال بسیار سریع حجم بالای نفت و گاز استفاده میشود. جنس آن نیز از فولاد و تافنس بوده و تحمل فشار بالایی دارد. از این لولهها معمولاً در کشتیسازی استفاده میشود. از کاربردهای این لوله میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- مبدلهای حرارتی و گرمایی
- آبرسانی صنعتی
- خطهای انتقال نفت وگاز
- عایق کردن کابلهای فشار قوی برق
کاربرد لولههای فولادی
از کاربردهای لولههای فولادی، میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- ساخت لوازم خانگی
- صنعت خودروسازی
- صنعت ساختمانسازی
- داربست
- پل سازی
- صنعت کشاورزی
- در مراکز تفریحی
- ساخت تجهیزات پزشکی
لوله گالوانیزه و قیمت آن
لوله گالوانیزه، به همان لوله فولادی گفته میشود که سطح آن با فلز روی پوشانده میشود. روی، سبب حفظ لوله در برابر آسیب و خوردگی شده و به این ترتیب سبب افزایش طول عمر لوله می شود. لوله گالوانیزه در دو نوع فولادی و آهنی وجود دارد.
این لوله از فولاد نرمی ساخته شده است. به هنگام ساخت، ورقههای فولاد را با فشار زیادی از درون قالب رد میکنند و سپس درز آن را جوش میزنند. در آخر نیز آن را در یک وان آبکاری رویاندود (گالوانیزه) میگذارند. این کار باعث میشود مقاومت آن در برابر پوسیدگی و زنگزدگی افزایش یابد.
نوع دیگری از لوله گالوانیزه از نوع آهنی نیز وجود دارد. نوع فولادی و آهنی لوله گالوانیزه، شباهتهای زیادی به یکدیگر دارند. یکی از مزایایی که نوع فولادی به نوع آهنی دارد، این است که سبک و براق است. از معایب نوع فولادی هم این است که نسب به نوع آهنی آن، مقاومت کمتری در برابر اسیدها دارد.
قیمت لوله گالوانیزه بر اساس آهنی و فولادی بودن و همچنین از لحاظ کیفیت، متفاوت است.
لولههای آهنی
نوعی دیگری از لولههای فلزی وجود دارند که در ادامه به برخی از مزایا و معایب این لولهها اشاره میکنیم:
مزایای لولههای آهنی
تحمل دما و فشار بالا در مقایسه با لولههای چدنی
استحکام کششی، چغرمگی و تنش تسلیم بالا
مقاومت بالا در برابر آتشسوزی
ضریب انبساط طولی کم
قیمت کمتر نسبت به لوله فولادی
معایب لولههای آهنی
- شکلپذیری کمتر
- تشکیل رسوب در سطح جداره داخلی
- فرآیند نصب نسبتاً پیچیده
- وزن بیشتر نسبت به لولههای چدنی
- خوردگی و زنگزدگی در معرض هوا
به منظور افزایش مقاومت طول عمر لولههای آهنی در برابر خوردگی و زنگزدگی، یک لایه پوشش فلزی که معمولاً از جنس روی است روی آن کشیده میشود. مزیت دیگر پوشش روی، این است که حتی اگر این پوشش آسیب ببیند، روی سطح آهن حفاظت کاتدی صورت میگیرد که تا مدت زیادی آهن را در برابر زنگزدگی محافظت میکند.
خرید لوله فلزی از دکتر تامین
اگر قصد خرید لوله فلزی به صورت عمده دارید، میتوانید به سایت دکتر تأمین مراجعه کنید. دکتر تامین، یک سایت هوشمند تامین تجهیزات و مصالح ساختمانی است و شما میتوانید تمامی تجهیزات مربوط به ساختمان و لوازم ساختمانی، لوازم آشپزخانه، انواع رنگ، رزین و ... را از طریق وبسایت، اپلیکیشن یا مرکز تماس دکتر تامین خریداری کرده و از مشاورههای رایگان قبل از خرید نیز بهره مند شوید.