نسل بعدی اینترنت / وب ۳ چیست؟

اقتصاد آنلاین - شیرکو سهرابی؛ قبل از اینکه بخواهیم در مورد وب 3 صحبت کنیم بهتر است توضیح مختصری از نسخه‌های قدیمی‌تر این فناوری جدید یعنی وب 2 و وب 1 ارائه بدهیم.

Web.1 یک پلتفرم ابتدایی و محدود بود که فقط تعداد کمی از موسسات و دانشگاه‌ها و همچنین مراکز تبلیغاتی از آن‌ها استفاده می‌کردند. در وب 1 کاربران تنها حق دسترسی و استفاده از اطلاعات را داشتند و حق تغییر یا ایجاد اطلاعات جدید را نداشتند. به همین دلیل web.2 که نسخه فعلی اینترنت جهانی است به وجود آمد. در وب 2 دیگر این مشکلات وجود ندارد و کاربران می‌توانند به راحتی در آن اطلاعات اضافه و ایجاد کنند تا دیگران را سهیم در محتواهای خود کنند (مثلا در ویکی‌پدیا شما می‌توانند اطلاعات را تغییر و اضافه کنید و به حجم داده‌های پایگاه اضافه کنید).

  اما یکی از مشکلات اصلی اینترنت حال حاضر (وب 2) تمرکزگرایی است. بدین معنا که شرکت‌های غول فناوری دنیا به راحتی اطلاعات کاربران را در اختیار دارند و با توجه به اینکه در حال حاضر در دنیا داشتن دیتا و اطلاعات نوعی رانت و سرمایه‌گذاری است، شرکت‌های بزرگ دنیا این نکته را خوب متوجه شده‌اند و با توجه به اختیارات گسترده‌ای که دارند به راحتی می‌توانند اطلاعات افراد را مورد سو استفاده قرار دهند.

 بنابراین دلیل اصلی مطرح شده ایده وب ۳.۰ این بود که غول‌های بزرگ فناوری اطلاعات مانند گوگل، فیس‌بوک و آمازون، با در اختیار گرفتن بخش زیادی از داده‌های شخصی کاربران در فضای مجازی، از یک سو این اطلاعات را در جهت منافع خود (تبلیغات هدفمند، فروش اطلاعات شخصی کاربران و جهت‌دهی به افکار عمومی) استفاده می‌کنند و از سوی دیگر، با ذخیره کلان‌داده‌ها در سرور‌های متمرکز خود، امنیت داده‌های کاربران را به خطر می‌اندازند.

وب.3 یا نسل سوم اینترنت آمده است تا با استفاده از تکنولوژی بلاک‌چین این واسطه‌ها را حذف کند. گوین وود (Gavin Wood) بنیان‌گذار اصلی پروژه وب 3 است. دکتر وود از بنیان‌گذاران اصلی اتریوم، پولداکات بوده و تخصص بالایی در این زمینه دارد. با توجه به نظرات ایشان اینترنت فعلی شکست خورده و حتی با قانون‌گذاری مناسب هم نمی‌توان ایرادات آن را حذف کرد. دلیل این قضیه به موضوع اعتماد بر می‌گردد.

در واقع در همه سیستم‌ها در مراحل اول جهت افزایش امنیت استفاده از خدمات شرکت‌ها، به گونه‌ای با مشتری رفتار می‌شود که اعتماد آنها جلب شود و بسیاری از شرکت‌ها تا سال‌ها نیز به اعتماد و نظر مشتری توجه می‌کنند اما ایراد اصلی کار اینجاست که اعتماد، انحصار به وجود می‌آورد. به عبارتی اعتماد زیاد سبب ایجاد قدرت می‌شود و ذات قدرت فساد است؛ بنابراین در هر صورت اگر در بلندمدت نسخه جدید اینترنت یعنی وب 3 راه‌اندازی نشود وضعیت جهانی در زمینه رسانه رو به افول خواهد رفت.

 اگر بخواهیم به طور خلاصه به مهم‌ترین ویژگی‌های نسخه وب 3 اشاره کنیم، می‌توان موارد زیر را در نظر گرفت:

حذف واسطه و نهادهای کنترل‌کننده: با حذف نهادهای کنترل‌کننده نظیر گوگل، فیس‌بوک، آمازون و... امکان کنترل اطلاعات کاربران و تغییر آنها وجود ندارد.

حفظ مالکیت اطلاعات کاربران: با توجه به اینکه اطلاعات کاربران دارای امنیت رمزنگاری است، و تمام اطلاعات در بستر بلاک‌چین ذخیره شده، امکان استفاده از آن‌ها توسط سودجویان وجود ندارد. در واقع، کنترل کامل اطلاعات در اختیار خود کاربران خواهد بود.

کاهش هک و سرقت اطلاعات کاربران: از آنجا که اطلاعات به‌صورت غیرمتمرکز هستند و در یک‌جا نگهداری نمی‌شوند، هکرها برای هک و سرقت اطلاعات، باید کل شبکه را از کار بیندازند که عملا امکان‌پذیر نیست. دلیل این قضیه این است که تمام اطاعت در بلوک‌های دومینووار ذخیره می‌شود، به گونه‌ای که زمان انتقال اطلاعات از هر بلوک به بلوک بعدی، لازم است تراکنش‌ها امضا و تایید شوند. در صورتی که کسی بخواهد اطلاعات یک بلوک را هک کند چون قسمتی از دیتاها در بلوک قبلی است عملا نمی‌تواند این کار را بکند و باید بلوک قبلی را نیز هک کند. این کار آن‌قدر ادامه می‌یابد که هکر برای سرقت هر چیز جزئی باید کل شبکه بلاک‌چین را هک کند و این کار غیرممکن است چون انرژی و زمان لازم برای این کار بیشتر از میلیاردها دلار و صدها سال است.