ورود مجلس به پرونده شهرداری

امیر کلهر- در هفته‌های گذشته شهرداری تهران بخشنامه‌ای را ابلاغ کرد که بر اساس آن مدیران این سازمان با اجرایی شدن این بخشنامه موظف می‌شوند که از مردان برای سمت‌های منشی‌گری، ماشین‌نویسی، مسئول دفتر و مسئول پیگیری استفاده کنند. صورت‌جلسه مربوط به تفکیک جنسیتی در شهرداری تهران در ۲۷ اردیبهشت ماه سال ۱۳۹۳ صادر شده و به امضای عیسی شریفی، معاون هماهنگی و امور مناطق شهرداری تهران، رسیده است. این بخشنامه به صورت‌ محرمانه‌ به سازمان‌های زیر مجموعه شهرداری ابلاغ می‌شود، اما سپس خبرش در روزهای گذشته به رسانه‌ها درز کرد. با رسانه‌ای شدن این بخشنامه و منتشر شدن متن آن صدای اعتراض بخش‌های مختلف جامعه و به خصوص فعالان حقوق زنان بلند شد و در چند روز روزنامه‌ها، رسانه‌های مجازی و... نسبت به این موضوع گزارش‌ها، مقالات و یادداشت‌های مختلفی در نقد این کار منتشر کردند. اما اعتراض به این بخشنامه تنها مختص به قشر خاصی نشد بلکه شهیندخت مولاوردی، معاون رئیس جمهور در امور زنان و خانواده نیز به این بخشنامه واکنش نشان داد و در گفت‌و‌گو با ایلنا، این بخشنامه را تایید شده ندانست و گفت: معاونت امور زنان و خانواده در حال پیگیری این مسئله است. سردار محمد باقر قالیباف جمعه ۲۷ تیر ماه در نماز جمعه تهران به عنوان سخنران پیش از خطبه حضور پیدا کرد تا توضیحاتی درباره بخشنامه ابلاغی خود در رابطه با تصمیم شهرداری برای تفکیک جنسیتی ارائه کند. شهردار تهران در حمایت از قانون تفکیک جنسیتی در شهرداری در خطبه‌های پیش از نماز جمعه گفت: نباید اجازه دهیم یک خانم در طول وقت اداری و در روز‌ها و ماه‌ها ساعت تماس و معاشرتش با نامحرمان بیشتر از محرم، شوهر و فرزند او باشد. با گذشت زمان این موضوع کانون خانواده را تحت تأثیر منفی قرار می‌دهد. غیرت ما کجا رفته است؟ این در حالی است که در روز جهانی کارگر ( ۱۱ اردیبهشت ماه امسال) حسن روحانی، رئیس جمهور خطاب به علی ربیعی، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی گفت در دنیای تلاش و تولید، تبعیض جنسیتی پذیرفتنی نیست. وی که در ورزشگاه آزادی برای سخنرانی در این مراسم حاضر شده بود افزود: زنان و مردان در صحنه کار باید از امتیاز و حقوق برابر برخوردار باشند. اما قالیباف که در طول دوران تصدی خود در شهرداری تهران به دلیل ایجاد پارک‌هایی برای بانوان با واکنش‌های تند منتقدان خود مواجه شده بود، باز هم به فعالیت خود برای ایجاد پارک‌های تک جنسیتی ادامه داد و توانست پنج پارک ویژه بانوان ایجاد کند. با بالا گرفتن گفت‌و‌گو‌ها، خبر‌ها و گزارش‌ها پیرامون این موضوع در روزنامه‌ها، سایت‌ها و فضای مجازی وزارت کار دولت یازدهم خود را مکلف دید تا نامه‌ای در رد این طرح صادر کند. محمدتقی حسینی، قائم‌مقام وزیر کار در امور بین‌الملل، ۱۴ تیر ماه امسال در نامه‌ای به شهرداری و شورای شهر تهران نوشت که دولت جمهوری اسلامی ایران به دلیل عضویت در سازمان بین‌المللی کار ملزم به رعایت الزامات و تعهدات ناشی از الحاق به کنوانسیون بین‌المللی کار، از جمله کنوانسیون عدم‌تبعیض در اشتغال و حرفه است و بخشنامه اخیر شهرداری تهران به صراحت با مفاد کنوانسیون‌های مذکور مغایر است و حتی از دیدگاه سازمان بین‌المللی کار می‌تواند به‌عنوان نقض حقوق‌بشر تلقی شود. پس از این نامه، شهرداری تهران خود را موظف به پاسخ دادن به ادعای وزارت کار دانست و در نامه‌ای که مخاطبش وزارت کار بود، نوشت: شهرداری تهران هیچگونه دستورا‌لعمل یا بخشنامه‌ای مبنی بر تفکیک جنسیتی و امثال آن در خصوص نیروی انسانی نداشته و ندارد. اشتغال هزاران بانوی فرهیخته و کارآمد در سطوح مختلف مدیریت و کار‌شناسی شهرداری تهران گواه روشنی بر عزم جدی مدیریت شهری برای میدان دادن به بانوان در عرصه توسعه و تعالی کشور است و شهرداری تهران می‌تواند الگو و اسوه‌ای برای سایر دستگاه‌های اجرایی کشور باشد. در ‌‌نهایت این نامه‌نگاری‌ها، روابط عمومی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی با انتشار توضیحاتی اعلام کرد که نامه مذکور نفیاَ و اثباتاَ اشاره‌ای به تفکیک جنسییتی نداشته است. اما سناریوی نامه‌نگاری بین شهرداری و وزارت کار پایان نیافت و شنبه 12 مرداد ماه، علی ربیعی وزیر کار در یادداشتی که ایلنا اقدام به انتشار آن کرده است، شهرداری و شخص سردار قالیباف را خطاب قرار داده و در نامه خود نوشته است: غیرت دینی را در این می‌دانم که زنی با فقر و گرسنگی سر بر بالین نگذارد، غیرت دینی تقویت بنیان خانواده است. تعداد زنان سرپرست خانوار به صورت تصاعدی افزایش یافته است، بنابر این غیرت دینی این است که اشتغال در کشور به ویژه برای این قشر رونق گیرد و آسیب‌های اجتماعی کاهش یابد، حقوق معلولان ادا شود، هیچ زنی از روی استیصال به کار تن در ندهد و بتواند مهر مادری را به نمایش بگذارد. سناریوی تکذیب‌ها و تائید‌ها فرزاد خلفی، معاون رسانه مرکز ارتباطات و بین‌الملل شهرداری تهران ۲۲ تیر ماه در گفت‌و‌گو با ایلنا با بیان اینکه کارهای منشی‌گری و مسئول دفتری زمان‌بر و طولانی است، گفت: برای راحتی و رفاه حال خانم‌ها این تصمیم اتخاذ شده است که مسئول دفتر و منشی آقا باشند. خلفی در گفت‌و‌گوی خود صدور بخشنامه را تائید نکرد و گفت این مسئله به صورت‌جلسه‌ای مربوط است که در نشست معاونان شهرداری امضاء شده است. از سوی دیگر محسن پیرهادی، عضو کمیسیون نظارت و حقوقی شورای شهر تهران در حاشیه هشتاد و یکمین نشست علنی این شورا به خبرنگاران حاضر در این نشست گفت که چنین بخشنامه‌ای صادر نشده و تصویرهای مربوط به آن در سایت‌ها و شبکه‌های اجتماعی «الکی» است. اما معصومه آباد، عضو شورای شهر تهران در گفت‌و‌گو با ایلنا، با حمایت از کنار گذاشتن زنان از سمت‌هایی چون مسئول دفتر، منشی ‌و تایپیست ادعا می‌کند که با این کار نه تنها رفاه خانم‌ها افزایش یافته بلکه جایگاه‌شان در رتبه‌بندی اداری بالا‌تر رفته است. او ایجاد محدودیت برای زنان از این طریق را رد کرده و گفته است: این تصمیم به ارتقای حرفه‌ای خانم‌ها منجر خواهد شد، چنانچه خانم‌ها تشکر ویژه خود را در طوماری به ما اعلام کرده‌اند و همچنین به دولت پیشنهاد شده رویه مشابهی اتخاذ کند. فاطمه دانشور، عضو دیگر شورای شهر تهران از بخشنامه شهرداری برای کنار گذاشتن زنان از منشی‌گری استقبال کرده اما گفته است: اگر گفته شده که تایپیست و دیگر سمت‌ها نیز باید از خانم‌ها گرفته‌شود، ‌این کار نادرست است و نباید صورت بگیرد. علی صارمی، عضو دیگر شورای شهر تهران بخشنامه شهرداری را شعاری و عجیب و غریب خوانده و در حاشیه نشست علنی هشتاد و یکم شورای شهر تهران به خبرنگاران گفته است: اگر خانم‌هایی که در حال حاضر در شهرداری به عنوان تایپیست مشغول به کار هستند تغییر وضعیت داده شوند آیا پست دیگری وجود دارد که این بانوان در آنجا مشغول به کار شوند یا اینکه باید از شهرداری بروند؟ همچنین حجت‌السلام غرویان، مدرس حوزه و دانشگاه در خصوص بخشنامه شهرداری برای تفکیک جنسیتی به ایلنا گفته است: به هر حال ممکن است در محیط کار آقایان و خانم‌ها با هم گفت‌و‌گو کنند که این از لوازم زندگی مدرن است و بالاخره ما باید واقعیت‌های دنیای جدید را بپذیریم و به لوازمش هم ملتزم باشیم یا اینکه برگردیم به ۵۰۰ یا هزار سال قبل و در چادر و غار زندگی کنیم. اما یکی از اعضای شورای شهر تهران حرف متفاوتی می‌زند. محمد حقانی، رئیس کمیته محیط زیست و خدمات شهری شورای شهر تهران در گفت‌وگویی خطاب به قالیباف که مدعی داشتن غیرت دینی است گفت: همکاری شهرداری تهران با فردی همانند بابک زنجانی و خیلی مسائل دیگر است که غیرت دینی را به خطر می‌اندازد. دیدگاه‌های مجلسی‌ها در همین مورد عباس صلاحی، عضو کمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی در گفت‌و‌گو با اقتصاد نیوز با بیان اینکه به جای تفکیک جنسیتی، به فکر افزایش ساعت کار مفید در ادارات و سازمان‌ها باشیم، گفت: کشور در حال حاضر در شرایطی نیست که طرح تفکیک جنسیتی اجرایی شود و مردم انتظارات دیگری از مسئولان دارند. وی تصریح کرد: باید به فکر از بین بردن فساد‌های اداری و اقتصادی باشیم تا اینکه به فکر مشکلات ظاهری باشیم. نماینده مردم تفرش، آشتیان و فراهان در مجلس افزود: طرح تفکیک جنسیتی که از سوی شهرداری تهران مطرح شده است به دنبال جلب توجه و «به به و چه چه» دیگران است و هیچ ریشه عملیاتی ندارد. به سراغ مشکلات اصلی برویم این نماینده مجلس نهم با بیان اینکه مشکل اصلی ما این است که نتوانستیم در مورد حجاب و عفاف به گونه‌ای عمل کنیم که در جامعه آن چیزی که مد نظرمان بوده اجرایی شود، گفت: اکنون نباید به صورت ظاهری با مسئله حجاب برخورد کرد بلکه باید به سراغ مشکلات اصلی و ریشه‌ای رفت، چرا که مردم انتظارات و اولویتشان چیزهای دیگری است. علیرضا محجوب نماینده مجلس نهم و دبیر کل خانه کارگر هم در پاسخ به سوالی در رابطه با طرح تفکیک جنسیتی در شهرداری تهران، به اقتصاد نیوز گفت: لطفاً من را وارد مسائل سیاسی نکنید و از من سوالات سیاسی نپرسید. حمایت یک نماینده زن از طرح شهرداری لاله افتخاری نیز طرح تفکیک جنسیتی در شهرداری تهران را بسیار عالی توصیف می‌کند. او در گفت‌و‌گو با اقتصاد نیوز با بیان اینکه دو هفته قبل در کارگروه مشترک فرهنگی و اجتماعی رزمندگان اسلام ابعاد این طرح مورد بررسی قرار گرفت، گفت: هدف اصلی این طرح تعالی و تکریم بانوان است. افتخاری در رابطه با اعتراضاتی که به این طرح شده است، گفت: خانم‌ها هم از این طرح راضی هستند و حتی خانم‌های شورای شهر هم از اجرایی شدن این طرح رضایت دارند. عضو کمیسیون فرهنگی مجلس نهم افزود: در خیلی از کشور‌ها این طرح اجرا شده و بازخوردهای مثبتی داشته است که امیدوارم این طرح الگویی برای دیگر دستگاه‌ها و نهادهای دولتی در کشور باشد. افتخاری در پاسخ به اینکه در کدام یک از کشورهای دنیا طرح تفکیک جنسیتی اجرا شده و بازخورد مثبتی داشته است؟ گفت: در حال حاضر اسامی کشور‌ها خاطرم نیست. اصلاح الگوها به جای اقدامات حاشیه‌ای

همچنین کمال‌الدین پیر موذن در رابطه با این طرح به اقتصاد نیوز گفت: باید از اعمال سلیقه‌های شخصی در سیاست‌ها و طرح‌ها خودداری شود و دیدگاه و نظر مردم مدنظر قرار داده شود. نماینده مردم اردبیل افزود: به نظرم در حال حاضر چنین اقداماتی مانند تفکیک جنسیتی جزو ضروریات شهرداری تهران و دیگر سازمان‌ها نیست بلکه باید به فکر اصلاح الگو‌ها و زیر ساخت باشیم تا به فکر اقدامات حاشیه‌ای. مهدی هاشمی، نماینده مجلس نهم نیز در رابطه با تفکیک جنسیتی در شهرداری پیش‌تر در گفت‌و‌گویی بیان کرده بود: «اگر اصول انقلابی و اسلامی ما با ضوابط و کنوانسیو‌ن‌های بین‌المللی مغایرت داشته باشد رعایت ‌آن را ترجیح می‌دهیم.» علیرضا سلیمی دیگر نماینده مجلس نیز به گفته‌های موافقان طرح تفکیک جنسیتی در شهرداری اضافه کرده که «جمهوری اسلامی اقدامات خود را با نظر کنوانسیون‌های بین‌المللی تنظیم نمی‌کند.» عیسی دارایی، نماینده اندیمشک در مجلس نیز گفته است: «چه ایرادی دارد که در محل کار بانوان از آقایان جدا باشند؟ من فکر می‌کنم وزارت کار درصدد بوده تا با این مسئله سیاسی برخورد کند.» عبدالوحید فیاضی یکی دیگر از نمایندگان مجلس نیز افزود: «ما برای تحقق اهدافمان تابع چون و چرای کنوانسیون‌های بین‌المللی نیستیم.» در همین زمینه علی‌اکبر بختیاری٬ مدیر کل حوزه ریاست دیوان عدالت اداری در گفت‌و‌گو با یکی از خبرگزاری‌ها اعلام کرده است: «سالم‌سازی» فضای کار زنان «تبعیض جنسیتی یا تفکیک نیست» و در این دیوان هم این طرح به اجرا درآمده است. بختیاری افزود: «سالم‌سازی فضای کار برای زنان تفکیک یا تبعیضی نیست بلکه این اقدام شرایط مناسبی برای خانم‌ها ایجاد» می‌کند و «گامی در راستای حفظ کرامت بانوان است.» پیش از این برخی نهادها و سازمان‌ها نیز از اجرای طرح تفیک جنسیتی در تحریریه این خبرگزاری خبر داده بودند. این اتفاقات در حوزه اشتغال زنان در حالی است که آخرین آمار مرکز آمار ایران نشان می‌دهد اکنون نرخ مشارکت زنان در اقتصاد ایران تنها 12 درصد است. این در شرایطی است که نرخ مشارکت مردان در اقتصاد ایران بیش از 62 درصد گزارش شده است. همچنین نرخ بیکاری زنان نیز در آخرین گزارش مرکز آمار ایران در حالی بیش از 19 درصد اعلام شده که این نرخ برای مردان تنها 9 درصد است. موضوع قابل توجه دیگر نرخ بیکاری 43 درصدی دختران جوان 15 تا 24 ساله و نرخ بیکاری 41 درصدی دختران جوان 15 تا 29 ساله در اقتصاد ایران است که همه این‌ آمارها نشان می‌دهد وضعیت مشارکت اقتصادی و اشتغال زنان نسبت به مردان از شرایط مناسبی برخوردار نیست.