تفاوت واکنش‌‌ها به افزایش قیمت مرغ و نان/ جدول

این در حالی است که در سال‌های اخیر افزایش قیمت نان، دست کمی از افزایش قیمت مرغ نداشته است. قیمت انواع نان قبل از هدفمندی یارانه‌ها به صورت زیر بود:

بعد از هدفمندی‌ها، مردم اینچنین با سیر صعودی قیمت‌ها رو به رو شدند:

نان قوت غالب اقشار کم در آمد نان اصلیترین خوراک کارگران، کشاورزان و اقشار محروم است. گرانی نان، سفره حداقل ۱۵ میلیون ایرانی را تهدید می‌کند. با این حال قیمت نان در چند سال گذشته، عملا ۴ تا ۵ برابر شده است. در اواسط خرداد امسال نیز قیمت نان یک افزایش ۳۰ درصدی دیگر را تجربه کرد. در حالی که برخی مسئولان دولتی سعی می‌کردند در ابتدا، این مسئله را انکار کنند، در قدم بعدی، دلیل افزایش قیمت نان را خرید تضمینی گندم کشاورزان با قیمت بالا‌تر عنوان کردند. اعتراضات مردمی به گرانی مرغ در مقایسه با گرانی نان برخی کار‌شناسان اقتصادی بر این باورند که هم صدایی که میان رسانه‌ها و نهادهای قدرت در اعتراض به مسئله گرانی مرغ رخ داد، مثال زدنی است. در حالی که نان قوت غالب سفره مردم ایران و به خصوص اقشار کم در آمد محسوب می‌شود و در طول سال‌های اخیر حداقل ۳ مرحله دچار افزایش قیمت ناگهانی شد، اما شاهد این حجم از اعتراض به آن نبودیم. علیرضا حیدری، دبیر کمیته مزد خانه کارگر در این زمینه به ایلنا گفت: حجم زیاد اعتراضاتی که در قضیه گرانی مرغ شاهد بودیم، به دلیل قدرت رسانه‌ای طبقه متوسط است. این کار‌شناس اقتصادی ضمن بیان این مطلب که نان کالایی است که مصرفی فراگیر در بین دهک‌های پایین اجتماع دارد و جایگزین کردن آن با کالای دیگری برای این اقشار غیر ممکن است، تاکید کرد: گرانی نان با گرسنگی یا عدم گرسنگی جامعه سر و کار دارد و هر گونه افزایش قیمت در مورد آن نیاز به حساسیت بالایی دارد. وی معتقد است: مرغ از کالاهای اساسی سبد غذایی خانوارهایی است که در آمد متعارفی دارند و طبعا این خانواده‌ها نسبت به اقشار کم در آمد به رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی دسترسی بیشتری دارند و صدای اعتراض خود را به خوبی به همگان می‌رسانند. اما نادر قاضی‌پور، نماینده مجلس نهم ضمن رد این ادعا در گفت‌و‌گو با ایلنا اعلام کرد: اینکه مردم واکنشی کمتر نسبت به افزایش قیمت نان داشتند به این معنا نیست که این مساله تاثیری در زندگی آن‌ها ندارد، بلکه این افزایش بالای قیمت مرغ بود که واکنش همه مردم را برانگیخت. وی یاد آور شد: قیمت مرغ در چند روز اخیر به ۸ هزار تومان هم رسید که نشانگر افزایش ۲۰۰ درصدی قیمت این کالاست.

قدرت رسانه‌ای هر چند خواستگاه اعتراض مردم به گرانی مرغ، افزایش قیمت بی‌سابقه آن بود اما حجم بالای این اعتراضات که در نوع خود بی‌نظیر بود را نمی‌توان تنها به این عامل فروکاست. همانطور که ذکر شد چه بسا در گذشته کالاهای مهمی همچون نان با افزایش قیمت رو به رو شده بودند ولی اینچنین واکنش مردم رسانه‌ها و مسئولین را بر نیانگیخته بودند. برای آنکه به راز بلندی صدای اعتراض مردم در این زمینه پی ببریم، باید به ترکیب و طبقه اجتماعی معترضان نگاهی بیندازیم. با اندکی دقت در می‌یابیم که معترضان به گرانی مرغ عمدتا از طبقه متوسط رو به بالای جامعه بودند. برای فهم این موضوع نیاز نیست که به جای دوری برویم. اینکه بخشی از مسئولین خود به این موضوع معترض بودند بهترین گواه بر این مسئله است. در مسئله گرانی مرغ، طبقه متوسط شهری با استفاده از امکاناتی که در اختیار داشت به بهترین نحو ممکن صدای خود را به مسئولین رساند. امری که اقشار کم در آمد‌تر به دلیل محدودیت امکانات از آن عاجز بودند.