نان‌های مردم هر روز آب می‌رود

از ابتدای امسال تقریبا روزی نیست که قیمت یک کالا تغییر نکند؛ البته افزایش قیمت‌ها هنوز به کالاهای اساسی نرسیده و دولت نیز هشدار داده که قیمت کالاهای اساسی نباید تا آخر خرداد ماه، یعنی یک ماه گران شود. بر این اساس، همه تولیدکنندگان کالاهای اساسی منتظر نشسته‌اند تا ببینند دولت از یک ماه دیگر چه تصمیم ویژه‌ای خواهد گرفت. یکی از مهم‌ترین این کالاها که نقش بسیار مهمی در سبد هزینه خانوار دارد، نان است. قیمت نان آخرین باری که گران شد، مدتی پس از افزایش قیمت حامل‌های انرژی در مرحله اول قانون هدفمند کردن یارانه‌ها در آذر ماه سال ۸۹ بود و دولت نیز برای این افزایش قیمت، مبلغی را به یارانه‌های نقدی مردم افزود تا جبران رشد قیمت نان شود. حال نیز پس از اجرای فاز دوم قانون هدفمند کردن یارانه‌ها و رشد ۷۵ درصد قیمت انرژی و در عین حال، هزینه‌های کارگری تولیدکنندگان نان در انتظار نشسته‌اند تا ببینند دولت چه تصمیمی برای قیمت آرد و نان می‌گیرد. در همین رابطه، به گفت‌وگو با محمدجواد کرمی، رییس اتحادیه نان‌های حجیم و نیمه حجیم پرداختیم. وی در گفت‌وگو با «تراز» با گلایه نسبت به رشد هزینه‌ها و عدم تغییر قیمت نان، متذکر شد که هم‌اکنون تولیدکنندگان مجبورند از وزن خمیر خود بکاهند تا نان را در اختیار مردم با قیمت قبلی قرار دهند. * برنامه‌ای برای تغییر قیمت‌ها دارید یا این‌که تا اطلاع ثانوی قیمت‌ها تغییر نمی‌کند؟ قیمت بسیاری از کالاها افزایش پیدا کرده، اما دستورالعملی را سازمان حمایت از تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان صادر کرده که قیمت کالاهای اساسی گران نشود. با توجه به این‌که تا این لحظه قیمت آرد هم افزایش پیدا نکرده، ما منتظر هستیم ببینیم تا پایان خردادماه چه اتفاقی می‌افتد. باید منتظر بود و ما هم همچنان منتظر هستیم که آقایان بیایند بنشینند و قیمت آرد، هزینه‌های کارگری و هزینه‌های سوخت را مصاحبه کنند تا نرخ جدید را به مردم اعلام کنند. ولی بالاخره این دستورالعمل دولت است و ما هم تابع دستور دولت هستیم. * برآوردی از تفاوت هزینه‌ها نسبت به سال گذشته دارید؟ ببینید حداقل می‌توانم قیمت‌ها ۲۵ درصد نسبت به سال گذشته افزایش پیدا کرده است؛ هزینه دستمزد کارگر، هزینه سوخت و... . در بحث نان‌های حجیم خمیر مایه استفاده می‌شود که قیمتش یک‌مرتبه ۲۰ درصد افزایش پیدا کرده و در رابطه با بهبود دهنده‌ها هم همین‌طور بوده است. قیمت نان به دولت برمی‌گردد و همیشه باید دولت نظر بدهد. در تمام دنیا هم همین‌طور است؛ یعنی دولت‌ها نظرشان این است که تسلط بیشتری روی نان داشته باشند. ما هم تابع هستیم و تا این لحظه که با شما صحبت می‌کنم، روال این‌گونه بوده است. در حال حاضر فقط قیمت آرد تغییر نکرده و همچون سال‌های گذشته آرد خریداری می‌شود. * با چه قیمتی؟ براساس مصوبه سال ۹۱، قیمت آرد برای نان‌های حجیم هر کیلوگرک ۶۱۰ تومان و برای نان‌های سنتی از ۵۹۰ شروع می‌شود تا ۶۰۰ تومان. اما من می‌خواهم بگویم، بحث ما رقابت است. یعنی تمام دنیا را اگر نگاه کنید، می‌بینید که زمانی که قیمت‌گذاری نمی‌شود و کالا به صورت رقابتی تعیین قیمت می‌شود، این‌طور مسایل پیش نمی‌آید و در عین حال، در رقابت، کیفیت هم بالا می‌رود. موضوعی که الان وجود دارد، این است که مردم قیمت نان را واقعی پرداخت می‌کنند. یک تولیدکننده نمی‌آید از جیب خود ضرر دهد و نان را با قیمت قبل بفروشد. تولیدکنندگان مجبورند از وزن خمیر خود بکاهند تا نان را در اختیار مردم با قیمت قبلی قرار دهند. * یعنی هم‌اکنون کم‌فروشی انجام می‌شود؟ ما اسم کم‌فروشی را نداریم، چون از آن طرف هم نانوا هم حرف‌های خودش را دارد. شما ببینید لبنیات در سال گذشته چند بار افزایش قیمت پیدا کرده است و یا سایر کالاها. این در حالی است که تغییر قیمتی در نان نداشتیم. من می‌خواهم بگویم که اگر ما درست عمل نکنیم، خب یک اتفاقی می‌افتد. نمی‌شود که یک تولیدکننده نان خانه‌اش را به مردم بفروشد که نان را با قیمت قبل بفروشد. نانوا برای این‌که افزایش هزینه کارگری، سوخت و سایر کالاها را تحمل کند، مجبور است از وزن نان بکاهد. من اعتقاد دارم که اگر دولت نرخ نان را رقابتی و آزاد اعلام کند، یک رقابت خوبی بین تولیدکنندگان اتفاق خواهد افتاد و نتیجه آن، به نفع دولت و مردم است. وقتی مردم نان باکیفیت بخرند و راضی باشند، دولت هم راضی است. البته ممکن است عده‌ای از گردونه رقابت خارج شوند و این طبیعی است. ما در دوره اجرای مرحله اول قانون هدفمندی یارانه‌ها، با ریزش‌هایی روبه‌رو بودیم. اما تولیدکنندگانی که مانده بودند، مجبور بودند که امکانات خود را به‌روز کنند. اما ما باز هم گردش به عقب داشتیم و یارانه دادیم. به نظر من این یارانه دادن فسادآور است. یارانه مساوی است با فساد. الان یک‌سری از واحدهایی که تعطیل کرده بودند، دوباره برگشتند، چون می‌داند ۱۰ کیسه آرد می‌تواند بگیرد و برای او یک مابه‌التفاوتی ایجاد می‌شود. به نفع این فرد است که یارانه بگیرد. حالا این‌که تولید را با چه کیفیتی می‌خواهد انجام دهد، مهم نیست. شما اگر بررسی کنید و از وزارت بهداشت آمار بگیرید، قطعا به شما خواهند گفت که نان در کشور ما از نظر کیفیتی بسیار پایین هستیم. استفاده از حرارت مستقیم در نان باعث می‌شود که دستگاه‌های گوارش مردم را خطر بیاندازد که الان هم این اتفاق افتاده است. در حال حاضر درصد مشکلاتی که در دستگاه گوارش وجود دارد، بسیار زیاد است. اگر آمار بگیرید، من فکر می‌کنم بالاترین را کشور ما در دنیا دارد. چرا؟ چون واقعیت قضیه این است که در نان کیفیت مطلوبی را نداریم و باید به سمتی برویم که کیفیت‌ها را بالا برویم. عدم استفاده از جوش شیرین و نیز جلوگیری از حرارت مستقیم بسیار مهم است. * شما پیشنهاد چند درصد افزایش قیمت نان را دارید؟ ما باید منتظر بمانیم و ببینیم نظر دولت در رابطه با آرد چیست. آیا آرد را مثل بنزین می‌خواهد پلکانی افزایش قیمت بدهد؟ ما الان هیچ اطلاعاتی نداریم. هزینه کارگری و سوخت و انرژی و سایر کالاها مشخص است و افزایش قیمت‌ها را در جدول مشخص داریم، اما در رابطه با آرد نمی‌دانیم چه اتفاقی می‌افتد. پس ما باید منتظر بمانیم و ببینیم نظر دولت راجع به افزایش نرخ گندم و آرد چه خواهد بود؟ ما باید تا زمان منتظر باشیم که ببینیم نظر دولت چیست؟