چرا قیمت نفت کاهش یافت؟

طی هفته گذشته به دنبال تلاش معامله‌گران برای سودبری از نوسان بهای نفت در پایان هفته، رشد شدید عرضه نفت در آمریکای شمالی، افزایش قابل توجه سطح ذخیره سازی‌های نفت خام آمریکا، کاهش واردات روزانه نفت خام آمریکا و افزایش صادرات نفت خام عراق از پایانه‌های جنوبی این کشور از یک سو و همچنین بروز نشانه‌هایی از بهبود شرایط تقاضای نفت خام، بهبود فعالیت‌های بخش خصوصی در حوزه یورو، استمرار نگرانی‌ها درباره بحران اوکراین و سرنوشت مبهم ازسرگیری تولید نفت میدان‌های نفتی تعطیل شده لیبی از سوی دیگر، بهای نفت خام در بازارهای جهانی از یک روند کاهشی همراه با نوسان برخوردار بود.

بر این اساس بهای نفت خام در بازار آمریکا (بورس نیویورک) طی هفته گذشته (21 الی 25 آوریل) از یک روند کاهشی همراه با نوسان برخوردار بوده و از حدود 104/37دلار در هر بشکه تا کمتر از 100 دلار و 6 سنت کاهش یافت. طی هفته گذشته عمده ترین عوامل تضعیف کننده قیمت نفت خام در بازارهای جهانی عبارتند از:

• تلاش معامله‌گران برای سودبری از نوسان بهای نفت در پایان هفته؛

• رشد شدید عرضه نفت در آمریکای شمالی؛

• تبدیل شدن ایالت تگزاس آمریکا به یکی از تولیدکنندگان عمده نفت جهان تا پایان سال با وجود نگرانی شهروندان به دلیل استخراج ذخایر نامتعارف؛

• افزایش 3/6 میلیون بشکه‌ای سطح ذخیره‌سازی‌های نفت خام آمریکا طی دوره 11 الی 18 آوریل و رسیدن آن به سطح 397/7 میلیون بشکه؛

• کاهش 475 هزار بشکه‌ای واردات روزانه نفت خام آمریکا طی دوره 11 الی 18 آوریل و رسیدن آن به سطح 7/796 میلیون بشکه در روز؛

• افزایش 59 هزار بشکه‌ای تولید روزانه نفت خام آمریکا طی دوره 11 الی 18 آوریل و رسیدن آن به سطح 8/360 میلیون بشکه در روز؛

• کاهش ارزش شاخص‌های بورس در بازارهای جهانی طی دوره 25-21 آوریل؛

• افت فعالیت‌های صنعتی چین (دومین مصرف‌کننده بزرگ نفت در جهان پس از آمریکا) برای چهارمین ماه پیاپی؛

• کاهش 6/2 درصدی تولیدات پالایشگاهی اروپا در ماه مارس در مقایسه با ماه فوریه به علت تعطیلی چند پالایشگاه در آغاز فصل تعمیرات؛

• افزایش صادرات نفت خام عراق از پایانه‌های جنوبی این کشور در ٢٣ روز نخست ماه آوریل به حدود 55/2 میلیون بشکه در روز که حدنصاب تازه‌ای به شمار می‌رود.

البته طی هفته گذشته، انتشار برخی اخبار و اطلاعات مثبت موجب تقویت قیمت نفت خام در بازارهای جهانی شد و از کاهش بیشتر قیمت‌ها جلوگیری کرد. بر این اساس طی دوره مذکور، عمده‌ترین عوامل تقویت‌کننده قیمت نفت خام در بازارهای جهانی عبارتند از:

• بروز نشانه‌هایی از بهبود شرایط تقاضای نفت خام در پی انتشار آمارهای مثبت اقتصادی؛

• بهبود فعالیت‌های بخش خصوصی در حوزه یورو در 3 ماهه دوم سال 2014 (بهترین وضعیت در 3 سال گذشته)؛

• استمرار نگرانی‌ها درباره بحران اوکراین در پی هشدار کشورهای آلمان، آمریکا و انگلستان نسبت به افزایش تحریم‌های خود در برابر روسیه، پس از پافشاری جدایی‌طلبان طرفدار روسیه بر اشغال مواضع دولتی در شرق اوکراین؛

• کاهش ارزش دلار در مقابل یورو؛

• افزایش 367 هزار بشکه‌ای خوراک پالایشی آمریکا طی دوره 11 الی 18 آوریل و رسیدن آن به سطح 15/980 میلیون بشکه در روز؛

• کاهش 2/9 درصدی سطح ذخیره سازی نفت خام در چین در پایان ماه مارس نسبت به ماه پیش از آن؛

• افت ٧٠ درصدی تولید پلاس پترول در بزرگ‌ترین بلوک نفتی پرو، به دلیل اعتراض‌های بومی؛

• کاهش 11 درصدی صادرات نفت خام ویتنام در ٤ ماه نخست سال در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته؛

• کاهش ٧ درصدی تولید نفت کلمبیا در پی تداوم تعطیلی خط لوله کلیدی انتقال نفت کلمبیا بر اثر انفجار بمب؛

• تعطیلی پایانه نفتی فورکادوس نیجریه به دلیل خرابکاری شبه‌نظامیان؛

• سرنوشت مبهم ازسرگیری تولید نفت میدان‌های نفتی تعطیل شده لیبی، با توجه به اعلام شورشیان شرق این کشور مبنی بر تداوم اشغال پایانه‌های بزرگ نفتی السیدر و راس لانوف؛

• ناآرامی‌های سیاسی در منطقه خاورمیانه و نگرانی معامله‌گران از بروز اختلال در مبادی استراتژیک حمل و نقل نفت خام.

براساس آمار دبیرخانه سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک)، قیمت سبد نفتی اوپک طی دوره 21 الی 24 آوریل، از یک روند کاهشی همراه با نوسان برخوردار بوده و از حدود 105/34دلار در هر بشکه تا 105/2دلار کاهش یافت.

میانگین هفتگی بهای سبد نفتی اوپک در هفته منتهی به 24 آوریل، با 22 سنت کاهش نسبت به هفته پیش از آن به هر بشکه 105 دلار و 18 سنت رسیده است. میانگین هفتگی بهای سبد نفتی اوپک در هفته منتهی به 17 آوریل معادل 105 دلار و 40 سنت بود. همچنین میانگین ماهانه بهای سبد نفتی اوپک طی ماه آوریل (تا 24 آوریل 2014)، با 4 سنت کاهش نسبت به میانگین ماه مارس، به هر بشکه 104 دلار و 11 سنت رسیده است. میانگین بهای سبد نفتی اوپک در ماه مارس معادل 104 دلار و 15 سنت در هر بشکه بود.

روند تغییرات روزانه قیمت نفت خام در بازارهای مختلف

متوسط قیمت نفت خام سنگین ایران طی دوره 21 الی 24 آوریل از یک روند نوسانی برخوردار بوده و ابتدا از حدود 105/43 دلار تا بیش از 105/95 دلار در هر بشکه در تاریخ 22 آوریل افزایش یافت، ولی مجددا تا سطح 105/55دلار در هر بشکه کاهش یافت.

قیمت نفت خام برنت دریای شمال در بورس لندن (ICE) برای تحویل در ماه ژوئن، از یک روند کاهشی همراه با نوسان برخوردار بوده و ابتدا از حدود 109/95 دلار در هر بشکه در تاریخ 21 آوریل تا بیش از 110/33 دلار در تاریخ 24 آوریل افزایش یافت، ولی مجددا تا سطح 109/58دلار در تاریخ 25 آوریل کاهش یافت. همچنین در روز 25 آوریل، نفت خام برنت از حق مرغوبیت 8/89 دلار در هر بشکه نسبت به نفت خام WTI برخوردار بود.

براساس آمار اداره اطلاعات انرژی آمریکا میزان ذخایر نفت خام این کشور در هفته منتهی به 18 آوریل 2014 معادل 397/7میلیون بشکه بوده که در مقایسه با هفته قبل (11 آوریل) به میزان 3/6میلیون بشکه افزایش یافته است و معادل 1/9 میلیون بشکه از میزان مشابه سال قبل در تاریخ 19 آوریل 2013 بیشتر است. میزان این ذخایر بر حسب روز نسبت به هفته قبل به میزان 0/1روز کاهش یافته و در سطح 25/6 روز قرار گرفته که معادل 0/4 روز کمتر از میزان مشابه سال قبل است. طی دوره مذکور، سطح خوراک پالایشی آمریکا به میزان 367 هزار بشکه در روز افزایش یافته و در سطح 15/980 میلیون بشکه در روز قرار گرفته است که به میزان 1/492 میلیون بشکه در روز بیشتر از میزان مشابه سال قبل است.

تولید نفت خام آمریکا طی دوره 11 الی 18 آوریل به میزان 59 هزار بشکه در روز افزایش یافته و در سطح 8/360 میلیون بشکه در روز قرار گرفته و معادل 1/034میلیون بشکه در روز بیشتر از میزان مشابه سال قبل در تاریخ 19 آوریل 2013 است.

در همین زمان میزان واردات نفت خام آمریکا از 8/271 میلیون بشکه در روز به 7/796 میلیون بشکه (معادل 475 هزار بشکه در روز) کاهش یافته که معادل 232 هزار بشکه در روز بیشتر از میزان مشابه سال قبل است.