زامبی‌های ایرانی را بکشید!

شاید تاکنون واژه زامبی به گوشتان خورده باشد یا فیلمهایی در ژانر ترسناک دیده باشید که در آن یک فرد بعد از مرگ با نیرویی ماورالطبیعه به ظاهر زنده شده و حرکت می کند، اما در باطن هیچ حرکت مفیدی انجام نداده، کسی از اطرافیان را نمی شناسد و حتی به نزدیکان و خویشاوندان نزدیک خود آسیب می رساند. از معروفترین صحنه های فیلمهای زامبی می توان به صحنه ای از فیلم "شان مرده ها(2004)" اشاره کرد که شخصیت اول فیلم مجبور می شود علی رغم میل باطنی به مادرش که زامبی شده شلیک کند چون می داند که وی مرده، امکان بازگشت ندارد و به احتمال زیاد به دیگران آسیب خواهد رساند. در بازار مالی واژه زامبی به شرکتهایی اطلاق می شود که ورشکست شده و نیرویی ماوراء ساز و کار بازار -عموما نیروی دولتی- آن را زنده نگه داشته و تزریق نقدینگی به آن می کند.

نکته ای که باید مدنظر داشت این است که به هر دلیلی ناشی از عملکرد ضعیف مدیران و کارکنان، پایان عمر صنعت، رقابت شدید خارجی و... که این شرکتها ورشکسته شده باشد، زنده نگهداشتن آنها ساز وکار طبیعی بازار را به هم می ریزد. یکی از موانع در زمینه تعطیلی این بنگاهها این است که بیان میشود افرادی بیکار می شوند و باز بودن شرکت باعث میشود عده ای ارتزاق کنند، در پاسخ باید گفت حمایت بیش از حد از این شرکتها به کارکنان داخلی خود شرکت هم آسیب میرساند و به مرور تواناییهای نیروی کار را فرسایش میدهد.

در بسیاری از شرکتهای داخلی افرادی را میتوانید پیدا کنید که در زمان تحصیل از نخبگان بوده اند که بعد از مدتی کار در یک شرکت ضعیف و ورشکسته تواناییهای علمی و عملی خود را از دست داده اند. فردی جوان را در نظر بگیرید که در شرکتی ورشکسته استخدام شده و با تکیه بر این شغل ازدواج کرده و تعهدات مالی برای خود ایجاد میکند سوالی که مطرح است این است که تا چه زمانی میتوان از وی حمایت کرد؟، آیا بیکار شدن در دهه 20 زندگی فرد برای وی مخرب است یا در دهه 50 زندگی؟، آیا اگر این فرد در جوانی بیکار شود احتمال ندارد شغلی مناسب و کاراتر بیابد که تا پایان عمر به راحتی و در رفاه زندگی کند؟، متاسفانه در حال حاضر بسیاری از شرکتهای دولتی، خودروسازان، بانکها، صنایع و ... یا زامبی شده اند یا در وضعیت زامبی قرار گرفته اند. وظیفه دولت به عنوان یک نهاد ناظر آن است که شرکتهایی که زامبی شده اند را تعطیل کرده و یا به بخش خصوصی واگذار کند و با ابزارهای مختلف جلوی زامبی شدن صنایعی که در وضعیت بحران هستند را بگیرد. در این زمینه کمیته ای تخصصی در دولت یا مجلس شامل اقتصاددانان، جامعه شناسان و آینده پژوهان می تواند مفید فایده باشد.