اکونومیست: توان آمریکا برای اجرای تحریم‌ها علیه ایران محدود است/چین مانع بزرگ تحریم ها است

به گزارش فارس، هفته نامه اکونومیست طی گزارشی نوشت تحریم های جدیدی که از 28 ژوئن به اجرا درخواهد آمد، تلاشی است برای کاهش قابل توجه حجم 95 میلیارد دلاری درآمد نفتی ایران. اما میزان کارایی این تحریم ها بستگی به کنترل دلار دارد. روشی که چین برای مقابله با این تحریم ها در پیش گرفته نشان دهنده محدودیت های موجود بر سر راه این تحریم هاست.

برای کنترل و کاهش میزان درآمدهای نفتی ایران، آمریکا باید کشورهای طرف معامله با ایران را مجازات کند. یکی از گزینه ها، محروم کردن این کشورها از همکاری با بازارهای آمریکاست. اما آمریکا تنها 12 درصد از تجارت جهانی را در اختیار دارد و محروم کردن کشورهای خاطی از بازارهای آمریکا، منجر به صدمه دیدن صادر کنندگان آمریکایی خواهد شد.

این گزارش افزود استفاده از دلار می تواند سلاحی قدرتمند تر و دقیق تر باشد. بیش از 35 درصد مبادلات بین المللی به دلار انجام می شود و بسیاری از این مبادلات با شرکت های آمریکایی انجام نمی گیرد. ایران در زمینه دلار یک ضعف ویژه دارد. بخش اعظمی از نفت این کشور در سال 2011، به دلار معامله شده است. تحریم های قبلی، بانک های خصوصی ایران را از چرخه معاملات نفتی خارج کرده و معاملات نفتی اکنون تنها از مجرای بانک مرکزی ایران مدیریت می شود. بانک مرکزی ایران از دلاری که در ازای فروش نفت دریافت می کند برای ثابت نگه داشتن نرخ ارزش ریال استفاده می کند.

تحریم های جدید آمریکا که در دسامبر گذشته به امضای رئیس جمهور این کشور رسید، کشورهایی را که مبادلات نفتی با بانک مرکزی ایران را به میزان قابل توجهی کاهش نداده باشند، هدف قرار می دهد. هر بانکی که این مبادلات را با همکاری بانک مرکزی ایران تسهیل نماید، از دسترسی به سیستم بانکی آمریکا محروم می شود. در آن صورت این بانک ها دیگر قادر به گشایش حساب های دلاری و پرداخت به دلار نخواهند بود، زیرا انجام این فعالیت ها نیازمند داشتن ارتباط با بانک های آمریکایی است. بنابراین اگر فرض کنیم که دلار از اهمیت بالایی در مبادلات بین المللی برخوردار است، مشتریان این بانک ها، حساب های خود را خواهند بست و به بانک های دیگری مراجعه خواهند کرد.

بر اساس این گزارش قطع ارتباط بانک های خاطی با شبکه بانکی آمریکا به راحتی امکان پذیر است. در حقیقت شبکه مهم پرداخت های بین المللی موسوم به سوئیفت، پیش از این و به دنبال فشارهای آمریکا 40 بانک ایرانی را از این شبکه خارج کرده است. از 28 ژوئن بانک های غیر ایرانی ای که با بانک مرکزی ایران همکاری داشته باشند نیز به همین سرنوشت دچار خواهند شد.

مدت کوتاهی پس از تصویب تحریم های جدید، ژاپن و اتحادیه اروپا مبادلات تجاری خود با ایران را کاهش دادند. اوایل همین ماه هفت کشور دیگر، از جمله هند واردات نفت خود از ایران را کاهش دادند. این کشورها اکنون از تحریم های آمریکا معاف شده اند. آمارهای آژانس بین المللی انرژی نشان می دهد که در نتیجه این اقدامات، صادرات نفت ایران به حدود 1.5 میلیون بشکه در روز کاهش یافته است.

اما برخی کشورهای دیگر به آسانی حاضر به تبعیت از این تحریم ها نشده اند. چین که با خرید 20 درصد از صادرات نفت ایران بزرگ ترین مشتری نفت این کشور محسوب می شود، به جای کاهش واردات ترجیح داده که با استفاده از منافذ موجود در قانون تحریم ها، آنها را دور بزند. چین در مواردی اقدام به انجام مبادلات پایاپای با ایران کردده است. به طور مثال محموله نفت ایران در دریا با کشتی حامل طلا از چین تعویض می شود. همچنین چین در ازای خرید نفت از ایران به این کشور کالا می فروشد.

این سیستم نقل و انتقال نفت را به راحتی نمی توان متوقف کرد. به علاوه ایران از ماه آوریل با خاموش کردن سیستم ردیابی دریایی تانکرهای خود، امکان رصد محموله ای نفتی خود را از بین برده است که این موضوع امکان انتقال مخفیانه نفت بین کشتی های مختلف در بنادر و حتی وسط اقیانوس را فراهم می سازد.

اکونومیست در پایان تاکید کرد حتی اگر بتوان مکان انجام انتقال قاچاقی محموله های نفتی را مشخص کرد، ممکن است آمریکا ترجیح دهد این نقل و انتقالات را نادیده بگیرد. تحریم ها، اقتصاد ایران را به اندازه کافی با مشکل مواجه ساخته اند. رویارویی با چین می تواند برای آمریکا پر هزینه باشند. از 12 تریلیون سرمایه دلاری ای که در خارج از آمریکا وجود دارد، 13 درصد در اختیار چینی هاست و محروم کردن چینی ها از سیستم مالی آمریکا، در واقع تنها به منزله محروم کردن اقتصاد آمریکا از یک مشتری بزرگ است.