نمره قبولی به اقتصاد اعتدالی

اقتصاد آنلاین/نفیسه زارع کهن: صدمین روز آغاز به کار دولت یازدهم هم رسید و آن طور که گزارش‌های هفتگی بانک مرکزی نشان می‌دهد نه تنها پس از مدت‌های طولانی قیمت اقلام مصرفی در کشور اندکی کاهش را تجربه کرده که به اعتقاد بسیاری می توان به کاهش نرخ تورم، در سبد خوراکی خانوارها امیدوار بود. و این همه ماجرا نیست که ثبات قیمت مسکن از یک سو و آرامش در بازار کالاهای سرمایه‌ای چون ارز و طلا و سکه از سوی دیگر حداقل از جانب مردم نشان دهنده عملکرد مثبت دستگاه اقتصاد دولت حسن روحانی در این صد روز است.

با این حال هرچند که هنوز ثبات چشمگیری در شرایط اقتصادی حکمفرما نیست و مشکلات عدیده ای که از دولت گذشته شکل گرفته و بر اقتصاد ایران چنبره انداخته به قوت خود باقی هستند، اما آن طور که چند روزپیش علی طیب نیا وزیر اقتصاد گزارش داد نخستین نشانه‌های رونق در اقتصاد ایران آشکار شده است و در ماه های اخیر نرخ تورم نقطه به نقطه کاهش پیدا کرده است.ضمن این که به گفته او باید امیدوار بود که با کاهش هزینه‌های غیر ضروری در شرایط کنونی کشور و کاهش نقدینگی افسار گسیخته به تدریج شاهد مهار و در نهایت رخت بر بستن معضل تورم در اقتصاد ایران بود.

تنش اقتصادی متوقف شد

اما این تنها ادعای وزیر اقتصاد نیست که غلامرضا تاجگردون نایب رییس کمیسون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس هم از عملکرد اقتصادی دولت دفاع کرده و با بیان اینکه دولت در کنترل نرخ رشد تورم موفق عمل کرده به" اقتصاد آنلاین "می گوید:" کارنامه دولت از این منظر که نرخ رشد تورم کاهش یافت مثبت است، اما در راستای آماده کردن فضا برای یک اقتصاد پویا آماده شده موفق نبوده است ."نماینده گچساران در مجلس با تاکید بر این نکته که دولت در طول اجرای برنامه صد روزه خود توانسته تنش در اقتصاد را متوقف کند می گوید:"کارنامه دولت قابل قبول است هرچند که بهتر هم می توانست عمل کند."

وی با اشاره به این نکته که بهبود معیشت در برنامه دولت دو وجه کاهش تورم و دیگری افزایش درآمد داشت،خاطرنشان کرد:"البته افزایش درآمد قابل تحقق نبود و نیست از این رو از این منظر نمی شود عملکرد دولت را تحلیل کرد، اما در راستای جلوگیری از رشد تورم خوب عمل کرد و به نظر می رسد نرخ رشد تورم متوقف شد."عضو هیات رییسه کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلسهم چنین با تاکید براین نکته که من به عملکرد دولت در این مدت به خاطر برنامه های جلوگیری ازبحران اقتصادی که بر معیشت مردم موثر بود نمره مثبت می دهم.

از سیاست‌های دولت در حوزه بین الملل و تاثیری که بر اقتصاد داشته است تقدیر و تشکر کرد و گفت: "دولت باید به فکر اصلاح طرح هدفمندسازی یارانه ها باشد چون ادامه اجرای آن برای اقتصاد خطرناک است و غیر قابل اجراست ."

گزارش ۱۰۰ روزه دردی را دوا نمی کند

با این وجود اما این مسئله مخالفینی هم دارد مثل مسعود میرکاظمی رئیس کمیسیون انرژی مجلس او در گفتگو با مهر در مورد عملکرد صد روزه دولت در حوزه اقتصاد می گوید:" این که در دوران انتخابات گفته شد صد روزه به اوضاع اقتصادی سر و سامان می دهیم فقط یک شعار بود ولی وقتی وارد کار اجرایی شده و با واقعیت ها رو به رو شدند موضعشان تغییر کرد و این اقدام برای سر و سامان دادن صد روزه به اوضاع اقتصادی تبدیل به تهیه یک گزارش شد در صورتی که اصل مطلب چیز دیگری بود."

به گفته وزیر بازرگانی و نفت در دولت های احمدی نژاد "گزارش می دهند که خزانه خالی است در صورتی که رئیس کل بانک مرکزی و وزیر اقتصاد توضیح دادند که این گونه نیست، مجلس هم اعتقاد دارد که خزانه خالی نیست، بنابراین با این شیوه ها نمی توان کشور را اداره کرد."رئیس کمیسیون انرژی مجلس با اشاره به این که در تبلیغات انتخاباتی شعار دادند که صد روزه و در یک طرح ضربتی وضع مملکت را تغییر می دهیم، ادامه داد: وقتی واقعیت ها را دیدند متوجه شدند که این امر شدنی نیست، اگر می شد قبلی ها هم بیکار نبودند؛ این گزارش مشکلی از مردم حل نمی کند.

دولت درک خود از مشکلات را عمومی کند

محمد خوش چهره اما، نظر دیگری دارد او در گفت و گوی کوتاهی که با "اقتصاد آنلاین" دارد می گوید:"تحریم،‌وابستگی به درآمدنفتی و به تبع آن نوسانات قیمت جهانی نفت و سیاستگذاری ها و قوانین نامناسب از جمله عوامل درون زا و برون زای موثر بر مشکلات اقتصادی کشور است لذا باید در مورد عملکرد دولت در این چند مدت عادلانه قضاوت کرد.

به گفته استاد اقتصاد دانشگاه تهران سیاست ها و قوانین نامناسب و همچنین اجرای نامناسب و غلط، شرایط بدی را برای اقتصاد ایجاد کرده است و دولت وارث شرایطی شده است که این شرایط یا خوب تبیین نشده یا خوب درک نشده است.

وی در ارزیابی برنامه 100 روزه دولت و اینکه در این مدت قرار بود مشکلات اقتصادی کشوراز سوی وزارتخانه ها و دستگاههای اجرایی شناسایی شود، اضافه می کند: پزشک برای درمان و اقداماتش برای شفای بیمار به یک درک صحیح از وضعیت بیمار با انجام آزمایشات مختلف و مطالعات بالینی نیاز دارد تا اشراف و درک پیدا کند.

به گفته خوش چهره سطح درمان هم از اقدامات آنی شروع شده و به سطح بعدی یعنی کوتاه مدت به سمت میان مدت و به سوی میان مدت به سمت بلند مدت و در نهایت بلند مدت می رسد. به باور او انتظار این است که دولت به صورت شفاف مسایل و مشکلات را مطرح کند و درک خودش را از بیماری و اشکالات اقتصادایران مانند تورم و بیکاری و اختلالات سرمایه گذاری و مصرف و برنامه اش برای رفع این اشکالات را با ذکر اولویتها مشخص کند.

استاد دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران با بیان اینکه اگر دولت این روند کنونی را ادامه دهد و اقدام عملی صورت ندهد هنرش حفظ وضع موجود می شود، می گوید: دولت باید درک خود از مشکلات اقتصادی راعمومی کند و متعاقبا ازظرفیت های موجود در سطح نخبگان و اهل فن در یک تبادل علمی در سطح رسانه ملی استفاده کند تا راه حل ها را در یک انسجام رفتاری و نتیجه گیری منطقی ملاک عمل قرار دهد وگرنه همانند رویه دولتهای قبل ، باورها و سلیقه شخصی افراد چه درسطح رییس جمهور و چه وزرا مبنا خواهدشد که این خود آفتی برای دولت است.