چرا پرسپولیس زیر کولر بازی کرد؟
پرسپولیس تهران این روزها نتایج خوبی را در قطر و در چارچوب لیگ قهرمانان آسیا رقم میزند؛ این تیم همین دو شب پیش با نمایشی خیرهکننده از سد «السد» گذشت تا گام بلندی برای رسیدن به فینال لیگ قهرمانان آسیا برداشته باشد. با این حال موردی که کمتر در این بازه زمانی به آن پرداخته شد، وضعیت و ساختار ورزشگاههای قطر بود که یکی از دیگری مدرنتر به نظر میرسند.
به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از شرق، اوج این مدرنیته را میشد در بازی رفت مرحله یکچهارم نهایی بین تیمهای الدحیل و پرسپولیس دید؛ دیداری که در ورزشگاه «خلیفه» برگزار شد. این بازی که دست آخر با برتری یک بر صفر قطریها به پایان رسید، یک نکته بسیار ویژه داشت و آنهم این بود که بازی زیر کولر در حال انجام بود! ماجرا از این قرار بود که دمای آن روز بیرون از ورزشگاه 40 درجه بود ولی بازیکنان و تماشاگرانی که در ورزشگاه حاضر بودند، نه تنها دمای 40 درجه را حس نکردند بلکه از انجام بازی در یک دمای بسیار مطلوب که گفته میشد بین 21 تا 24 درجه سانتیگراد بود، لذت بردند. اما چطور میشود بیرون از ورزشگاه دما 40 درجه باشد ولی درون ورزشگاه 21 درجه؟ پاسخ این سؤال را میتوان در این مطلب پیدا کرد و به این نتیجه رسید که چقدر کشورهای حوزه خلیج فارس در ساخت و تجهیز ورزشگاههای فوتبال پیشرفت کردهاند.
وعده میزبانی جام جهانی
قطریها میزبان جام جهانی 2022 هستند؛ جامی که با هزار اما و اگر و با هزار تردید به آنها رسیده. مهمترین دلیل مخالفت برای اعطای میزبانی به این کشور دمای سرسامآور در تابستان بود ولی قطریها از همان موقع قول داده بودند دمای ورزشگاه را با استفاده از تکنولوژیهای روز پایین میآورند تا هیچ کسی در ورزشگاه احساس گرما نکند. آنروز این حرف بیشتر شبیه به شعار بود ولی حالا که نمایندگان ایران در لیگ قهرمانان آسیا به قطر رفتهاند و از نزدیک این موضوع را حس کردهاند، مشخص شده که انجام بازی «زیر کولر» نه تنها یک شعار نیست بلکه یک گام بزرگ در تجهیز و مدرنکردن ورزشگاهها در قطر است.
تجهیز ورزشگاه با 81 میلیون یورو!
پرسپولیس در بازی رفت مرحله یکچهارم نهایی لیگ قهرمانان آسیا در ورزشگاه خلیفه به مصاف الدحیل رفت و تجربه بازی زیر تهویههای خنککننده این ورزشگاه را به دست آورد. دستگاههای بزرگ خنککننده که در دیوارههای اطراف زمین و زیر جایگاه تماشاگران تعبیه شده بود تا دمای ورزشگاه را برخلاف هوای بیرون خنک نگه دارند. ورزشگاه خلیفه یکی از ورزشگاههای قدیمی قطر است که قدمت آن به سال 1976 برمیگردند ولی این ورزشگاه در سال 2017 دوباره نوسازی شد و برای آن هزینهای نزدیک به 81 میلیون یورو کنار گذاشته شد. بخش اعظم این هزینهها برای آن صورت گرفت که دمای ورزشگاه را برای مدت طولانی خنک نگه دارند و در این بین تمام استانداردهای لازم را هم رعایت کنند.
سیستم خنککننده چطور کار میکند؟
با این حال بخش اصلی ماجرا هنوز باقی مانده؛ قطریها از چه سیستمی استفاده کردهاند تا بتوانند به واسطه کولرهای عظیمی که در دیوارهها کار گذاشتهاند، دمای هوا در محیط ورزشگاه را پایین نگه دارند؟ اولین موضوعی که در این مورد باید روشن شود این است؛ جریانی که از کولرهای ورزشگاه خارج میشود بادهای خنک نیست بلکه جریان آب سردی است که در کانالهای تعبیهشده استفاده میشود. ماجرا از این قرار است که در دوکیلومتری ورزشگاه یک مخزن بزرگ آب تعبیه شده که این مخزن هم از آبهای پیرامونی و هم بارشهای زمستانی در قطر تغذیه میشود. آبهای انباشتهشده در این مخزن در طول شب و با استفاده از یک سیستم خنککننده قوی تبدیل به یخ میشوند. این یخها از طریق رادیاتورهایی که به کار گرفته شده به مخازن موجود در ورزشگاه انتقال داده میشود و دست آخر آن جریان یخ تبدیل به آب سردی میشود که در مجاری دستگاههای خنککننده قرار میگیرد. قطریها معتقدند استفاده از این سیستم 40 درصد اتلاف انرژی کمتری در مقایسه با موارد معمول دارد.
3هزار کانون تعبیهشده در ورزشگاه
مخازن موجود در ورزشگاه جریان را به سه هزار کانونی که در اطراف ورزشگاه تعبیه شده میفرستد. کانونهایی که در سه ردیف مجزا در ورزشگاه قرار گرفتهاند. اما جالب است بدانید برای اینکه دمای ورزشگاه به حد مطلوبی برسد، فقط به نیمساعت زمان نیاز است! از لحاظ علمی زمان این فرایند حتی از چیزی که قابل تصور باشد هم بهتر است. یعنی در نیمساعت دما از 40 درجه به چیزی بین 24 تا 26 درجه میرسد. اما این تمام ماجرا نیست؛ این جریان سردی که در اطراف ورزشگاه قرار دارد، همگی با استفاده از سیستمهای رایانهای تحت کنترل هستند و این دیگر دست خود مسئولان ورزشگاه است که بسته به نوع هوا، میزان رطوبت ورزشگاه را تعیین کنند.
سیستم همیشه روشن نیست
دیگر نکتهای که این تکنولوژی را جذابتر میکند این است که برای خنکنگهداشتن دمای ورزشگاه نیاز نیست سیستم همیشه روشن باشد! بسته به نوع برگزاری مسابقه میشود به صورت ردیفی، کانونهایی که از آنها جریان سرد به ورزشگاه میرسد خاموش شوند. در واقع پس از دقایقی که این سیستم به کار افتاد سیستمهای بهکاررفته در دیوارهها، خنکی را به خودشان میگیرند و آن وقت دستگاه درونی خاموش میشود. جالب اینکه وقتی سیستمها خاموش شوند دمای مطلوبی که در ورزشگاه به وجود آمده ماندگاریای چندینساعته دارد. برای توجیه علمی این داستان هم از سیستم ترکیب آب و روغن استفاده شده؛ مسئولانی که این تکنولوژی را به راه انداختهاند، یک مثال جالب دارند: تصور کنید که روغن را در یک ظرف آب میریزید. روغن با توجه به اختلاف چگالیاش روی سطح قرار میگیرد. در ورزشگاه دقیقا از این فرمول استفاده شده است: آب خیلی سبک است، آب سرد ضخامت بیشتری را ایجاد میکند و باعث میشود گرما به سمت بالا حرکت کند تا اینکه از ورزشگاه کاملا خارج شود.