هشداردرباره وقوع فرونشست در3منطقه تهران

فرونشست زمین در اثر کاهش سطح آب‌های زیرزمینی ایجاد می‌شود. این پدیده به صورت تدریجی به دلائل طبیعی و انسانی، فرورفتگی و فروریزش ناگهانی در سطح زمین ایجاد می‌کند که می‌تواند با خسارات جانی و مالی جبران‌ناپذیر همراه باشد. این پدیده در بسیاری از نقاط کشور چون دشت‌های رفسنجان، مهیار اصفهان، کبودرآهنگ همدان، یزد، سیرجان، مشهد، نیشابور، کاشمر، کرمان، یزد، اصفهان، کاشان و گرگان مواردی از رویداد فرونشست و یا رخداد فروچاله‌ها مشاهده و گزارش شده است. فرونشست‌ها به طور عمده در نواحی مستعد از نظر زمین ‌شناختی و یا مناطق با برداشت بیش از حد مجاز از آب‌های زیرزمینی به وقوع می‌پیوندند. بروز این پدیده باعث ایجاد مشکلاتی برای کشاورزان، تخریب خطوط ارتباطی و زیرساخت‌ها و برخی مسائل دیگر می‌شود. نمونه‌هایی از پدیده فرونشست در دشت‌های کشور که زمینه خطر در زمینلرزه‌های 4 تا 5 را فراهم می‌کند محمدجواد بلورچی، مدیرکل دفتر بررسی مخاطرات سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات‌ معدنی کشور این سازمان را یکی از نهادهای پیشگام و مسئول بررسى مخاطرات زمین‌شناختى و خطرهاى وابسته به آن در کشور دانست و با بیان اینکه شناسایی مخاطرات پدیده فرونشست به شکل جدی از سال 84 جزء وظایف سازمان زمین‌شناسی قرار گرفته است، یادآور شد: این سازمان همراه با دانشگاه‌ها به بررسی فرونشست در دشت‌های کشور پرداخته است. وی با بیان اینکه پس از رفتارسنجی بسیاری از دشت‌های کشور و مقایسه نرخ به دست آمده با نرخ‌های گذشته اعداد نگران‌ کننده‌ای به دست آمد، خاطرنشان کرد: سال 84 برای دشت تهران نرخ سالانه 17 سانتیمتر فرونشست بیشینه ثبت شد و این در حالی است که مطالعات استادان دانشگاه‌های تهران و تربیت مدرس از افزایش نرخ فرونشست تا 36 سانتیمتر در سال 91 خبر می‌دهد. در سایر دشت‌های کشور نیز به دلیل کاهش بارندگی طی سال‌های اخیر و برداشت بی‌رویه از منابع آب زیرزمینی همین انتظار وجود دارد. بلورچی فشار مضاعف برای تامین آب کشاورزی، شرب و صنعتی و کاهش بارندگی‌های اخیر را از عوامل کاهش آب سطحی دانست و اظهار داشت: این امر موجب شد تا از چند سال گذشته دشت‌های کشور با پدیده فرونشست و فروچاله مواجه شود. وی با استناد به پیش‌بینی‌های میان مدت هواشناسی در زمینه تغییرات اقلیمی مبنی بر کاهش بارندگی طی چند 10 سال آینده، خاطر نشان کرد: متاسفانه کاهش بارندگی، گسترش خشکسالی، کاهش منابع آب زیرزمینی و افزایش نرخ فرونشست جزء پدیده‌های پیش ‌روی ما در سال‌های آینده خواهد بود؛ این در حالی است که ذخایر آب برای کشور به عنوان ذخایر فوق استراتژیک محسوب می‌شود و بر اساس پیش‌بینی‌های موجود در قرن 21 بیشتر درگیری‌های بین کشورها بر سر منابع آب خواهد بود. بلورچی، با اشاره به تخریب‌های ناشی از پدیده فرونشست یادآور شد: بر اساس تحلیل‌ها یک زمینلرزه 6 تا 7 ریشتری برای تهران مشکل‌ساز و خسارت‌بار است در حالی که در صورت ادامه فرونشست‌های موجود در دشت‌های تهران و شهریار و آسیب دیدن سازه‌ها و ایجاد ترک در آنها، موجب خواهد شد که در زمینلرزه‌های 4 یا 5 ریشتری خطرات زیادی متوجه شهرهای اطراف شود. مدیرکل دفتر بررسی مخاطرات سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات‌معدنی کشور، وضعیت فرونشست در کشور را بحرانی توصیف کرد و گفت: پدیده فرونشست همانند سرطان عمل می‌کند و اثرات خود را زمانی نشان می‌دهد که دیگر برای هر اقدامی دیر شده است. بلورچی با اشاره به اینکه بر اساس برنامه 5 ساله توسعه کشور قرار بود 25درصد ذخایر زیرزمینی ما بهبود یابند، افزود: ولی متاسفانه این امر محقق نشد از این رو لازم است در برنامه‌ ریزی مناسب و با بازگشت به گذشته و اصلاح قوانین و پایش سراسری منابع آب زیرزمینی در همه جای کشور به حفظ این سرمایه ملی بپردازیم. به گزارش اقتصاد آنلاین به نقل از مهر، وی با بیان اینکه فرونشست‌ها تنها در زمین‌های کشاورزی اتفاق نمی‌افتد و شهرها و مناطق مسکونی و همچنین شهرک‌های صنعتی، صنایع بزرگ در دامنه دشت‌ها نیز تحت تاثیر قرار می‌گیرد، گفت: مناطق 17،18 و 19 شهرداری تهران و همچنین شهریار، اسلام‌شهر، صباشهر و بخش‌هایی از شهرهایی چون مشهد و نیشابور در معرض پدیده فرونشست هستند.