مسئله پیچیده بازارخودرو گشوده می‌شود؟

همچنین تعرفه واردات که تا چندی پیش در حدود 90 درصد بود، اینک با دوبرابر شدن ارزِ تعرفه گمرکی به 40 درصد کاهش پیدا کرده است اما ایجاد مبادی مختلف برای دریافت عوارض از واردکنندگان موجب شده که تعرفه واردات خودرو بسیار بیش از این باشد. با این حال این روزها بحث بر سر انحصاری بودن یا نبودن صنعت خودرو مطرح است. وزیر صنعت در اولین اظهار نظر خود از انحصاری نبودن بازار خودرو در کشور سخن گفته و قول آزاد سازی قیمت را به خودروسازان داده است. در مقابل رئیس شورای رقابت تهدید کرده است که در این خصوص به قوه قضائیه شکایت خواهد کرد. خودروسازان با تقسیم انحصار به دو نوع طبیعی و قانونی، محصولات خود را مشمول هیچکدام از آنها نمی دانند. در انحصار طبیعی تولید کننده با کاهش خودخواسته قیمت انحصار بازار را در دست می گیرد و در انحصار قانونی، دولت به یک تولید کننده اجازه انحصار در بازار را می دهد. به گفته احمد نعمت بخش، دبیر انجمن خودروسازان قیمت گذاری از سوی دولت و وجود 25 خودروساز در کشور صنعت خودروسازی محصولات این صنعت را از ذیل هر دو تعریف بیرون می آورد. تلاش خودروسازان به بیرون کشیدن خودرو از لیست محصولات انحصاری در جهت به دست گرفتن قیمت گذاری محصولات خود است. شورای رقابت مسئول تعین دستورالعمل محصولات انحصاری در کشور است و در صورتی که وزیر صنعت بتواند حرفش را به کرسی بنشاند، این شورا باید با قیمت گذاری خودرو خداحافظی کند. شورای رقابت در یکسال گذشته همواره با ائتلاف دولت با خودروسازان بر سر قیمت گذاری خودرو مناقشه داشته است. نادر قاضی پور عضو کمیسیون صنایع مجلس در واکنش به اظهار نظر نعمت زاده ،‌وزیر صنعت گفت: «مسئول تشخیص انحصاری بودن یا نبودن صنعت خودرو شورای رقابت است و این شورا می تواند با در اختیار داشتن دو حقوقدان شکایت خود در این خصوص را به دادستان تقدیم کند.» اما بهرام شهریاری، عضو سابق هیأت مدیره‌ی انجمن قطعه سازان در گفتگو با فرارو در این خصوص معتقد است که با توجه به سیل واردات خودروهای چینی و کره ای انحصار در واردات خودرو به کشور وجود ندارد و انحصار داخلی نیز به دلیل مشکلات صنعت خودرو و حمایت از این صنعت است. عضو سابق هیأت مدیره‌ی انجمن قطعه سازان اگرچه اذعان می کند که دو خودروساز بزرگ کشور با انحصار و بلعیدن خودروسازان کوچک اجازه ظهور به آنها نمی دهد اما می گوید این انحصار زمانی می توانست مفید باشد که برنامه ای در خصوص ارتقاء این صنعت وجود داشته باشد. به گفته وی در این سالها به دلیل فقدان برنامه مدون، صنعت خودرو تنها از رانت بازار استفاده کرده است. حمایت دولت از خودروسازان در حالی صورت می گیرد که به گفته مدیرعامل ایران خودرو 30 تا 40 درصد قیمت خودروهای داخلی نصیب دولت می‌شود و این صنعت در این سالها همواره از مواهب دولتی برخوردار بوده است. از سوی دیگر اشتغال مستقیم حدود صد هزار نفری در این صنعت یکی از موانع برخورد جدی دولت با این صنعت است.