آلودگی هوا؛ سهم زنجان از معادن‌ سرب

به گزارش اقتصاد آنلاین به نقل از مجله همشهری اقتصاد، استان زنجان واقع در شمال غرب فلات ایران، اکثر شهروندان این استان را با رودهای قزل‌اوزن، زنجان‌رود، ابهر رود و تنوع آب وهوایی بسیار زیاد با گونه‌های متفاوت جانوری می‌شناسند، اما هم‌‌اکنون تعداد کارخانه‌ها با آلایندگی بسیار زیاد در اطراف زنجان این استان با شرایط کوهستانی را تحت تاثیر قرار داده است. کارخانه سرب و روی زنجان نمونه‌ای از این واحدهای تولیدی است که ریه‌های زنجانی‌ها را سربی کرده است. شهر زنجان از جنوب و شرق به کارخانه‌های سرب و روی منتهی می‌شود و این به آن معناست که زنجان در حصار آلودگی‌هاست. فعالیت اینگونه کارخانه‌ها در اطراف و حومه زنجان سبب شده شهروندان نسبت به آلایندگی بسیار زیاد این کارخانه‌ها اعتراض کنند، البته سال‌هاست این اعتراضات ادامه دارد اما اخیرا کاسه صبر شهروندان زنجانی لبریز شده و خواهان حل ریشه‌ای این مشکل هستند. مردم اعتقاد دارند، آلودگی این کارخانه سبب بسیاری از بیماری‌ها و سرطان‌هاست و برخی پزشکان نیز در این خصوص نظراتی می‌دهند. استان زنجان با دارا بودن معادن غنی در حال حاضر 80 درصد سرب و روی کشور را تولید می‌کند، در صورتی که سهم زنجانی‌ها با این میزان تولید فقط آلودگی این کارخانه‌هاست. در گذشته تصمیماتی درخصوص انتقال این کارخانجات به مکان دورتر از شهر اتخاذ شد اما تاکنون با تعلل، بی‌توجهی و بی‌تفاوتی مسئولان استان مواجه بوده است. قول جابه‌جایی کارخانه‌ها از سوی استاندار زنجان «محمد رئوفی‌نژاد» استاندار زنجان در جمع معترضانی که به خیابان‌ها آمده بودند، قول تعطیلی کارخانه‌های آلوده‌کننده را داد و افزود: انتقال و جابه‌جایی کارخانه‌های روی و سرب این استان به صورت جدی پیگیری خواهد شد. در پی این سخنان گویا مقرر شد تا به صورت موقت به مدت یک هفته کارخانه تعطیل شوند. صرف‌نظر از بحث آلایندگی کارخانه سرب و روی زنجان باید به مقوله تولید 80‌درصدی سرب کشور در زنجان و نیز سودآوری و رونق اقتصادی آن نیز توجه کرد. از سوی دیگر به صرفه بودن انتقال کارخانه و همچنین توجیه اقتصادی این کار نیز مورد بحث است. اما واقعیت این است که اگر با این روند کارخانه به هر نقطه دیگری منتقل شود آنجا نیز تبدیل به نقطه آلاینده خواهد شد. کما اینکه بر اساس اعلام کارشناسان آلایندگی کارخانه‌های سرب و روی فقط سلامتی شهروندان را تهدید نمی‌کند بلکه محصولات کشاورزی و منابع آبی زیرزمینی این استان را نیز تهدید می‌کند. امکان انتقال کارخانه در کوتاه مدت فراهم نیست «محمود معمارنژاد» مدیرعامل شرکت ملی سرب و روی ایران بر این اعتقاد است که امکان انتقال این کارخانه در مدت زمان کوتاه وجود ندارد و اگر آلودگی هم وجود داشته باشد باید تمهیدات ویژه‌ای برای آن اندیشیده شود. وی تصریح کرد:‌ تلاش ما جلوگیری از آلایندگی احتمالی این کارخانه است.مسئولان این کارخانه از انتقال پسماند و جمع‌آوری آن خبر می‌دهد در صورتی که این پسماندها با اولین بارش تهدیدی برای آب‌های زیرزمینی است و به‌دنبال آن مخاطرات زیست‌محیطی برای استان به بار می‌آورد. مدیرعامل شرکت ملی سرب و روی زنجان افزود: سال‌های گذشته نظارت و کنترل برای جلوگیری از آلودگی احتمالی آب‌های زیرزمینی انجام شده و تاکنون هیچ آلودگی در چاه‌ها مشاهده نشده است بنابراین با توجه به گفته‌های این مسئولان، شهروندان زنجانی خیال‌شان راحت باشد کارخانه سرب و روی هیچ مشکل و آلودگی برای آنها ندارد. اما کارشناسان چیز دیگری می‌گویند و اعلام می‌کنند که حتی آلودگی محصولات کشاورزی از جمله سیب نیز از معضلاتی است که کشاورزان با آن مواجه هستند در حالی‌که مدیرعامل شرکت ملی سرب در این مورد می‌گوید: تاکنون چنین آلودگی‌ای محرز نشده است و همچنین هیچ گزارش رسمی مبنی بر آلودگی آب‌های زیرزمینی و هوا به سرب در زنجان وجود ندارد. علاوه بر شهروندان سلامت پرسنل این کارخانه‌ها نیز مورد تهدید است در صورتی که مسئولان از بی‌خطر بودن آن سخن می‌گویند، با چنین گفته‌هایی از سوی مسئولان این سوال پیش می‌آید که شهروندان زنجانی به چه دلیلی نسبت به فعالیت کارخانه‌ها اعتراض کردند، در حالی‌که طبق گفته مسئولان هیچ خطری سلامت آنها را تهدید نمی‌کند. مسئولان استان زنجان طی سال‌های گذشته از اختصاص 650 هزار هکتاری زمین برای انتقال شرکت ملی سرب و روی ایران خبر داده بودند، وعده‌ای که هنوز محقق نشده است. «امیر مهدویانی» مدیرکل محیط ‌زیست استان زنجان در گذشته از اثبات آلودگی خاک مناطق اطراف کارخانه سرب و روی خبر داده و گفته است:‌ به‌طور کلی طبق نمونه برداری‌های صورت گرفته فعالیت این کارخانه‌ها پوشش گیاهی منطقه را تحت تاثیر قرار داده است و همچنین میوه‌های اطراف این کارخانه غیر قابل استفاده است. آلودگی کارخانه نباید سبب نگرانی شهروندان جامعه شود آیت‌الله شیخ‌علی خاتمی، نماینده ولی فقیه و امام جمعه زنجان گفت: چنین کارخانه‌هایی در کشورهای خارجی از جمله سوئد نیز فعالیت می‌کنند اما شهروندان آن مانند ایران اینگونه دغدغه ندارند، باید دید آنها چه می‌کنند. «محسن علیمردانی» نماینده مردم زنجان و طارم در مجلس شورای اسلامی نیز با تاکید بر اینکه انتقال کارخانه‌های سرب و روی یکی از خواسته‌های جدی شهروندان زنجانی است، تاکید کرد که هم‌‌اکنون نیز تلاش نمایندگان مردم در مجلس شورای اسلامی بر پیگیری این موضوع به صورت جدی است و این امر در جلسات مختلف مورد بحث و بررسی قرار گرفته است.