۳دستاورد ایران در روز توافق اوپک

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از همشهری، اجلاسی که وزیر نفت ایران آن را ساده توصیف کرد، وقتی که وین را ترک می‌کرد: «به‌نظرم اجلاس آرامی بود. هم تولیدکنندگان و هم مصرف‌کنندگان نفت به این نتیجه رسیده‌اند که در وضعیت با ثباتی مسیرمان را طی می‌کنیم.» 14وزیر عضو اوپک، توافق کاهش تولید سال گذشته‌شان را برای 9‌ماه دیگر و تا پایان سال 2018تمدید کردند. مصوبه اوپک صد و هفتاد و سوم، یکی ویژگی دیگر هم داشت.

نیجریه و لیبی که پیش از این از نظام سهمیه‌بندی معاف بودند، موظف شدند سطح تولید نفت‌شان را به اندازه میانگین سال 2017نگه دارند به‌گونه‌ای که تولید مجموع دو کشور در حد 2میلیون و 800هزار بشکه بماند. نیجریه در‌ماه اکتبر روزانه یک میلیون و 738هزار بشکه و لیبی روزانه 962هزار بشکه نفت تولید کرده‌اند. قبولاندن این مصوبه به هیأت‌های لیبی و نیجریه، اجلاس اوپک را طولانی کرد.

    جلسه‌ای که غیراوپکی‌ها هم آمدند

بلافاصله پس از جلسه اوپکی‌ها، وزرای نفت و انرژی آذربایجان، بحرین، قزاقستان، مالزی، مکزیک، عمان، روسیه، سودان، سودان‌جنوبی (و یکی دو کشور دیگر به‌عنوان ناظر) به دبیرخانه اوپک آمدند تا سومین اجلاس مشترک وزرای اوپک و غیراوپک به ریاست عربستان و روسیه تشکیل شود. این نشست هم، براساس پیشنهاد جلسه نظارتی وزرا (که روز چهارشنبه تشکیل شد) توافق کاهش تولید نفت را برای 9‌ماه دیگر تمدید کرد. سال گذشته،

وقتی قیمت نفت به حدود30تا 40دلار رسیده بود، وزرای کشورهای تولید‌کننده نفت عضو و غیرعضو اوپک موافقت کردند تا تولید نفتشان را مجموعا یک‌میلیون و 800هزار بشکه در روز کاهش دهند. از این میزان، یک میلیون و 200هزار بشکه، به‌عنوان سهم کشورهای عضو اوپک و 558هزار بشکه به‌عنوان سهم تولیدکنندگان غیرعضو اوپک تعیین شد.

    هدف‌های کاهش تولید از زبان وزیر نفت عربستان

با مصوبه روز پنجشنبه اجلاس اوپک، میانگین تولید نفت ایران در سال 2018 می‌بایست در سطح روزانه 3میلیون و 797هزار بشکه در روز باشد. به گزارش منابع ثانویه، ایران در‌ماه اکتبر روزانه 3میلیون و 823هزار بشکه، نفت تولید کرده است. یک روز پس از توافق اوپک و غیراوپک، قیمت نفت افزایش یافت و به بشکه‌ای 63دلار و 33سنت رسید.

    همه بازیگران نفت تلاش می‌کنند

وزیر نفت ایران، لحظاتی قبل از شروع کنفرانس اوپک، قیمت 60دلار برای هر بشکه نفت برنت را بالا ندانست: «این قیمت بالا نیست اما قابل‌قبول است.» خبرنگاران بیشتر دور سه میز حلقه زده‌اند. عربستان، ایران و عراق. خالد الفالح، به‌عنوان رئیس دوره‌ای اجلاس وزرای کشورهای صادرکننده نفت، اهداف اوپک از کاهش تولید نفت را اینگونه تشریح می‌کند: «هدف ما این است که ذخایر (جهانی نفت) را پایین بیاوریم، عرضه را مدیریت کنیم و به سرمایه‌گذاران نشان دهیم که بازار نفت سالم است و در سال‌های آینده سالم خواهد ماند.»

به گفته وزیر انرژی عربستان، آثار کاهش ذخایر جهانی نفت بیشتر در سه ماهه دوم و سوم سال 2018میلادی قابل لمس است: «ذخایر نفتی هنوز به میزانی که هدف ماست و آنچه با آن راحت هستیم نرسیده‌اند.» سطح ذخیره‌سازی‌ مازاد نفت در کشورهای عضو سازمان توسعه و همکاری‌های اقتصادی (OECD) در‌ماه می‌۲۸۰ میلیون بشکه بوده که امروز با ۵۰ درصد کاهش، به ۱۴۰ میلیون بشکه رسیده است. ذخایر تجاری نفت یکی از مولفه‌های بنیادین بازار، برای اثر‌گذاری در قیمت نفت است. اوپک می‌خواهد ذخایر جهانی نفت را به متوسط پنج سال گذشته برساند.

    بازار نفت بدون شیل اویل پاسخ لازم را نمی‌گیرد

«محمد بن صالح الساده» وزیر انرژی و صنعت قطر، پشت میز مخصوص این کشور نشسته تا جلسه افتتاحیه اوپک آغاز شود. می‌پرسم:

    آقای وزیر، با توجه به امضای تفاهمنامه اخیر بین ایران و قطر برای توسعه روابط تجاری پس از تحریم کشور شما از سوی عربستان، آیا جنابعالی برنامه‌ای برای توسعه همکاری‌ها با ایران در صنعت نفت دارید؟

«مدت زمان طولانی است که ارتباط ما با ایران برقرار است. چرا که میدان گازی مان با ایران مشترک است. علاوه بر این ما هم در اوپک و هم در GECF، که محل آن در دوحه است، مشارکت داریم».

    با توجه به افزایش قیمت نفت، شما نگران توسعه تولید شیل اویل‌ها و کاهش سهم بازار اوپک نیستید؟

«درست که تولید شیل اویل‌ها خیلی سریع رشد کرده اما موضوع این است که افزایش تقاضای جهانی نفت، این افزایش تولید را پوشش می‌دهد. بدون تولید شیل اویل‌ها، تقاضای جهانی نفت، پاسخ لازم را نمی‌گیرد. شیل اویل، یکی از عناصر سیدانرژِی دنیاست.» قطر در‌ماه اکتبر روزانه 600هزار بشکه نفت تولید کرده است. آیا می‌توان این سخنان وزیر انرژی و صنعت قطر را یک پیغام به تولیدکنندگان آمریکایی شیل اویل و حامیان آنان در واشنگتن دانست؟ بازی‌ها در اوپک پیچیده است.

بیژن زنگنه، وزیر نفت ایران، در بدو ورودش به وین موضع گرفت که هم با تمدید شش ماهه و هم با تمدید نه ماهه «توافق جهانی کاهش تولید نفت» موافق است هر چند تمدید 9ماهه را بیشتر می‌پسندد. به مهمانی جشن یک‌سالگی این توافق نرفت و زودتر از همه وزرا، اجلاس مشترک اوپک و غیراوپک را ترک کرد. سطح تولید ایران هر چند نسبت به یک‌سال پیش و زمان توافق افزایش یافته است اما به‌گونه‌ای نیست که تأثیر جدی کاهش از آن بپذیرد. حاشیه اجلاس اوپک 173اما، از متن آن برای ایران مهم‌تر بود. زنگنه یک خبر مهم داد: «نخستین محموله نفتی ایران در میانه‌ماه نوامبر، تحویل روسیه شده است.»

ایران و روسیه پیش از این قراردادی امضا کرده بودند که براساس آن ایران روزانه 100هزار بشکه به روسیه نفت می‌فروشد و 50درصد پول آن را نقد و 50درصد دیگر را جنس روسی دریافت می‌کند.

    امضای تفاهمنامه ایران و عمان در حاشیه اوپک

یک روز پس از تأکید وزیر نفت عمان برای تسریع در ساخت خط لوله صادرات گاز ایران، در مصاحبه‌اش با روزنامه همشهری، وزیر نفت ایران در وین از امضای موافقتنامه‌ای (MMO) با «محمدالرحمی» در حاشیه اجلاس اوپک خبر داد: «امروز (روز پنجشنبه) یک موافقتنامه با وزیر عمانی امضا کردیم که فکر می‌کنم کار (پروژه صادرات گاز) را بسیار تسریع کند که براساس آن، کارشناسان دو طرف، در یک‌ماه آینده، چند موضوع را مشخص کرده و به اجلاس وزرا در اوایل سال 2018می‌آورند.» زنگنه، تعیین حجم گاز صادراتی، چگونگی ساخت خط لوله، نحوه فاینانس پروژه را ازجمله مواردی دانست که کارشناسان باید به سرعت آن را روشن کنند: «طرف عمانی می‌پذیرد که مالیات و عوارض نگیرد.» این را زنگنه می‌گوید. قرار است ایران، گاز مورد نیاز عمده ظرفیت کارخانه‌های LNG عمان را تأمین کند.

    قرارداد راهبردی سوآپ نفتی ایران و عراق این هفته امضا می‌شود

از موضوعات مورد توجه خبرنگاران در وین، سوآپ گاز بین ایران و عراق بود: «امیدوارم قرارداد ارسال نفت خام کرکوک به ایران با استفاده از کامیون هفته آینده (این هفته) امضا شود و آرام آرام به سطح 60هزار بشکه در روز برسد. این مهم است که کار را شروع کنیم. این یک ارتباط راهبردی بین ایران و عراق است.» این را زنگنه بلافاصله بعد از ملاقات پنجشنبه شب با وزیر نفت عراق گفت. ایران و عراق تفاهم 30تا 60هزار بشکه‌ای دارند که براساس آن، عراق نفت کرکوک را به پالایشگاه‌های ایران می‌دهد و ایران معادل آن را در بنادر صادراتی جنوب ایران تحویل مشتریان عراق می‌دهد.

عراق با محدودیت پایانه‌های صادراتی نفت روبه‌روست: «از زمانی که برای ساخت خط لوله (ارسال نفت به ایران) تصمیم‌گیری شود، ساخت آن، کمتر از 2سال طول خواهد کشید. این خط در ایران به 200کیلومتر نمی‌رسد. در عراق هم همینطور. فعلا پیشنهاد این است که نفت عراق به تنگه فنی بیاید. چرا که هم می‌تواند به پالایشگاه‌های شمالی ایران برود هم می‌تواند به خطوط صادراتی جنوب کشور ارسال شود.» این را زنگنه می‌گوید و به اتاقش می‌رود.