۷ اشتباه رایج در انتخاب نرمافزار حضور و غیاب که هزینههای سازمان را افزایش میدهد
اقتصادآنلاین: با ۷ اشتباه رایج در انتخاب نرمافزار حضور و غیاب آشنا شوید و راهکارهای کاهش هزینههای پنهان، جلوگیری از دوبارهکاری و انتخاب نرمافزار مناسب را بررسی کنید.
تصور کنید یک شرکت تولیدی با ۵۰۰ کارمند تصمیم میگیرد سیستم حضور و غیاب خود را ارتقا دهد. مدیران هنگام خرید، بیشتر به قیمت نرمافزار و سازگاری آن با دستگاههای ساعتزنی توجه میکنند. اما چند ماه پس از استقرار مشخص میشود کارشناسان منابع انسانی همچنان باید درخواستهای مرخصی را دستی بررسی کنند، برخی قوانین اضافهکاری قابل تعریف نیستند و تهیه گزارشهای کارکرد به اصلاح فایلهای اکسل وابسته است.
این مسئله نشان میدهد انتخاب نرمافزار حضور و غیاب نباید تنها بر اساس ثبت ورود و خروج یا قیمت اولیه انجام شود. سازمانها به راهکاری نیاز دارند که علاوه بر مدیریت تردد، فرآیندهای مرتبط با کارکرد کارکنان را نیز پوشش دهد.
در ادامه، هفت اشتباه رایج هنگام انتخاب سیستم حضور و غیاب را بررسی میکنیم که میتوانند باعث افزایش هزینههای عملیاتی و کاهش بهرهوری سازمان شوند.
۱. انتخاب نرمافزار صرفاً بر اساس قابلیت ثبت ورود و خروج
یکی از اشتباهات سازمانها این است که هنگام خرید نرمافزار حضور و غیاب، تنها بررسی میکنند آیا سیستم میتواند اطلاعات دستگاههای ساعتزنی را دریافت کند یا خیر.
برای مثال، یک کارخانه قطعهسازی از چندین دستگاه ثبت تردد استفاده میکند و نرمافزاری انتخاب میکند که اطلاعات ورود و خروج کارکنان را دریافت میکند؛ اما برای رسیدگی به ترددهای ناقص، مدیریت مجوزها و محاسبه کارکرد امکانات محدودی دارد.
در نتیجه، کارشناسان منابع انسانی همچنان مجبورند بخش زیادی از فعالیتها را بهصورت دستی انجام دهند یا از نرمافزارهای مکمل استفاده کنند.
راهکار چیست؟
سازمان باید علاوه بر سازگاری با تجهیزات موجود، قابلیتهای محاسبه کارکرد، مدیریت درخواستهای پرسنلی و گزارشگیری را بررسی کند. همچنین بهتر است پیش از خرید، سازگاری نرمافزار با دستگاههای فعلی آزمایش شود تا سازمان مجبور به تعویض غیرضروری تجهیزات یا پرداخت هزینههای پیشبینینشده نشود.
۲. نادیده گرفتن تنوع قوانین، قراردادها و شیفتهای کاری
قوانین کارکرد کارکنان در تمام واحدهای سازمان یکسان نیست. نوع قرارداد، ساعات کاری، شیفتهای چرخشی و شرایط اضافهکاری میتوانند نحوه محاسبه کارکرد را تغییر دهند.
برای مثال، یک هلدینگ صنعتی دارای کارکنان اداری، نیروهای شیفتی و پرسنل عملیاتی است. هر گروه تقویم کاری و ضوابط متفاوتی دارد؛ اما نرمافزار انتخابشده تنها از چند الگوی محاسباتی ثابت پشتیبانی میکند. در چنین شرایطی، کارشناسان منابع انسانی مجبور میشوند بخشی از محاسبات اضافهکاری، شبکاری و کسرکار را بهصورت دستی اصلاح کنند.
راهکار چیست؟
پیش از انتخاب نرمافزار باید امکان تعریف انواع شیفت، تقویم کاری، قراردادها و قوانین محاسباتی بررسی شود. همچنین اجرای آزمایشی چند سناریوی واقعی میتواند محدودیتهای نرمافزار را مشخص کند.
در سازمانهای بزرگ، اطلاعات کارکرد کارکنان با دادههای پرسنلی، قراردادها و ساختار سازمانی ارتباط مستقیم دارد. ازاینرو، علاوه بر انتخاب یک سیستم حضور و غیاب مناسب، استفاده از راهکارهای مستقلی مانند نرم افزار جامع منابع انسانی برای مدیریت سایر فرآیندهای منابع انسانی نیز اهمیت دارد. بررسی امکان تبادل اطلاعات میان این سامانهها میتواند از ثبت تکراری دادهها، مغایرت اطلاعات و افزایش فعالیتهای دستی جلوگیری کند.
۳. توجه نکردن به گردش درخواستهای مرخصی، مأموریت و اصلاح تردد
برخی نرمافزارهای حضور و غیاب تنها امکان ثبت درخواست و تأیید ساده مدیر را فراهم میکنند؛ درحالیکه فرآیندهای سازمانهای بزرگ ممکن است به چند مرحله بررسی نیاز داشته باشند.
برای مثال، در یک شرکت پیمانکاری، کارمند برای انجام مأموریت درخواست ثبت میکند. پس از تأیید مدیر، مأموریت انجام میشود و کارمند باید گزارش فعالیت خود را ارائه دهد تا ثبت نهایی آن در کارکرد بررسی شود. اگر سیستم امکان مدیریت این مراحل را نداشته باشد، سازمان ناچار میشود از فرمهای کاغذی، ایمیل یا مکاتبات جداگانه استفاده کند. این وضعیت باعث افزایش پیگیریهای دستی و احتمال ثبت مجوزهای نادرست در محاسبات کارکرد میشود.
راهکار چیست؟
هنگام انتخاب نرمافزار باید امکان تعریف گردش کارهای چندمرحلهای، فرمهای اختصاصی و قوانین تأیید درخواستها بررسی شود. سیستمهای فرآیندمحور مبتنی بر BPMS میتوانند امکان طراحی مسیرهای متفاوت برای درخواستهای مرخصی، مأموریت، اضافهکاری و اصلاح تردد را متناسب با ساختار سازمان فراهم کنند.

۴. انتخاب نرمافزار مستقل بدون بررسی ارتباط با سایر سامانههای منابع انسانی
در بسیاری از سازمانها، اطلاعات کارکنان در سامانههای مختلفی مانند کارگزینی، تشکیلات سازمانی و حضور و غیاب نگهداری میشوند. برای مثال، در یک شرکت بازرگانی بزرگ، اطلاعات سمت و واحد سازمانی کارکنان در نرمافزار کارگزینی ثبت شده است؛ اما همان اطلاعات باید دوباره در سامانه حضور و غیاب وارد شوند.
پس از تغییر سمت یا انتقال یک کارمند، بهروزرسانی اطلاعات در چند سیستم مستقل ضروری میشود. اگر یکی از سامانهها اصلاح نشود، ممکن است ارجاعات یا سطوح دسترسی کارکنان با ساختار جدید مطابقت نداشته باشند.
راهکار چیست؟
پیش از خرید باید امکان ارتباط نرمافزار حضور و غیاب با سامانههای پرسنلی و سایر سیستمهای سازمان بررسی شود. همچنین لازم است مشخص شود اطلاعات مشترک از چه منبعی دریافت میشوند و بهروزرسانی آنها چگونه انجام خواهد شد. این موضوع میتواند از ورود اطلاعات تکراری و هزینههای نگهداری چند سامانه مستقل جلوگیری کند.
۵. نادیده گرفتن دسترسی مستقیم کارکنان و مدیران به اطلاعات
در برخی سازمانها، کارکنان برای مشاهده مانده مرخصی، بررسی کارکرد روزانه یا پیگیری درخواستهای خود باید با واحد منابع انسانی تماس بگیرند. برای مثال، در یک شرکت خدماتی با چندین شعبه، صدها کارمند برای دریافت اطلاعات کارکرد ماهانه یا وضعیت درخواست مرخصی خود به کارشناسان منابع انسانی مراجعه میکنند. این درخواستهای تکراری زمان زیادی از کارکنان میگیرند و حجم فعالیتهای اداری را افزایش میدهند.
راهکار چیست؟
بهتر است نرمافزار انتخابی امکان دسترسی مستقیم کارکنان به اطلاعات مجاز را فراهم کند. قابلیتهایی مانند مشاهده کارکرد، مانده مرخصی، ثبت درخواست و پیگیری وضعیت آن از طریق سامانه تحت وب میتوانند وابستگی کارکنان به مراجعه حضوری یا تماس با منابع انسانی را کاهش دهند.
همچنین دسترسی مدیران به کارکرد کارکنان زیرمجموعه و درخواستهای در انتظار تأیید، به تسریع تصمیمگیری کمک میکند.
۶. بررسی نکردن امکانات گزارشگیری و کنترل تغییرات اطلاعات
گزارشهای حضور و غیاب تنها برای محاسبه کارکرد ماهانه استفاده نمیشوند. مدیران برای نظارت بر هزینههای نیروی انسانی و شناسایی مشکلات عملیاتی به اطلاعات دقیقتری نیاز دارند.
برای مثال، مدیر منابع انسانی یک شرکت تولیدی میخواهد بداند کدام واحد بیشترین اضافهکاری را داشته، چه تعداد اصلاحیه تردد ثبت شده و چه افرادی اطلاعات کارکرد کارکنان را تغییر دادهاند. اگر نرمافزار فقط گزارشهای ثابت ارائه دهد یا سوابق تغییرات را ثبت نکند، تهیه این اطلاعات به بررسی دستی دادهها وابسته میشود.
راهکار چیست؟
پیش از انتخاب سیستم باید قابلیت گزارشگیری سفارشی، مدیریت سطوح دسترسی و ثبت سوابق تغییرات بررسی شود. وجود این امکانات به سازمان کمک میکند ضمن تهیه گزارشهای مدیریتی، تغییرات اطلاعات کارکرد را پیگیری کند و رسیدگی به مغایرتهای احتمالی را با دقت بیشتری انجام دهد.
۷. انتخاب نرمافزار بر اساس قیمت اولیه و نادیده گرفتن هزینههای بلندمدت
قیمت خرید یکی از معیارهای مهم انتخاب نرمافزار است؛ اما پایین بودن هزینه اولیه همیشه به معنای اقتصادی بودن راهکار نیست. برای مثال، یک مجموعه صنعتی نرمافزار ارزانتری تهیه میکند؛ اما پس از استقرار مشخص میشود توسعه گردش درخواستها، اتصال به تجهیزات موجود، تهیه گزارشهای اختصاصی و آموزش کاربران هزینه جداگانه دارند.
اگر نرمافزار قابلیت توسعه مناسبی نداشته باشد، سازمان ممکن است در آینده برای پاسخگویی به نیازهای جدید مجبور به خرید محصول دیگری شود.
راهکار چیست؟
سازمان باید پیش از خرید، هزینه کل مالکیت نرمافزار را محاسبه کند. این هزینه شامل خرید، استقرار، آموزش، توسعه، نگهداری و پشتیبانی است. همچنین بررسی شرایط قرارداد، خدمات پشتیبانی و قابلیت توسعه نرمافزار میتواند احتمال هزینههای پیشبینینشده را کاهش دهد.
چگونه نرمافزار حضور و غیاب مناسب سازمان را انتخاب کنیم؟
برای جلوگیری از این اشتباهات، بهتر است سازمان پیش از تصمیم نهایی چند فرآیند واقعی خود را در نرمافزار آزمایش کند. برای مثال، محاسبه کارکرد یک نیروی شیفتی، ثبت مأموریت چندمرحلهای، اصلاح تردد ناقص، مشاهده اطلاعات توسط کارکنان و تهیه گزارش اضافهکاری میتوانند معیارهای مناسبی برای ارزیابی باشند.
همچنین بررسی سازگاری با تجهیزات فعلی، امکان ارتباط با سایر سامانهها و هزینههای توسعه آینده اهمیت دارد. در نهایت، نرمافزاری انتخاب مناسبی خواهد بود که علاوه بر پاسخگویی به نیازهای فعلی، امکان پشتیبانی از تغییرات ساختاری و فرآیندی سازمان را نیز فراهم کند.

گروه مهندسی آیکن؛ ارائهدهنده راهکار جامع حضور و غیاب سازمانی
گروه مهندسی آیکن با ارائه نرمافزار حضور و غیاب تحت وب و مبتنی بر BPMS، راهکاری برای مدیریت تردد، محاسبه کارکرد و مکانیزهسازی فرآیندهای مرتبط با حضور و غیاب کارکنان فراهم کرده است.
این سامانه از قابلیتهایی مانند موتور تولید قوانین، موتور گردش کار، فرمساز و گزارشساز برخوردار است. همچنین امکان تعریف شیفتها و تقویمهای کاری متفاوت، گردش درخواستهای پرسنلی، دسترسی از طریق مرورگر موبایل و ثبت سوابق تغییرات را ارائه میدهد. نرمافزار حضور و غیاب آیکن بهعنوان یکی از زیرسیستمهای راهکار جامع منابع انسانی این مجموعه، امکان ارتباط با سایر سامانههای سازمانی را نیز فراهم میکند.