بارزانی از احتمال درگیری بر سر کرکوک خبر داد

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از شرق، بحث استقلال اقلیم کردستان از یکی، دو ماه پیش و به‌خصوص بعد از آزادسازی موصل که به معنای پایان خلافت خودخوانده داعش در عراق بود، جدی شد. هرچند انتظار می‌رفت که با گذشت زمان و رایزنی‌های صورت‌گرفته، رهبران اقلیم از تصمیم خود منصرف شوند اما سخنان روز گذشته مسعود بارزانی، رئیس اقلیم کردستان، نه‌تنها از عزم اقلیم برای برگزاری این همه‌پرسی نشان داشت بلکه از آمادگی کردها برای مقابله با هرگونه سناریوی احتمالی حتی درگیری نظامی بر سر کرکوک خبر می‌دهد. با این حال، این همه‌پرسی با مخالفت‌هایی جدی در داخل و خارج از عراق مواجه است. دولت مرکزی عراق با وجود برخی اختلاف‌نظرها، حاضر نیست یک اقلیم خودگردان کردستان را از دست بدهد زیرا آن را به معنای تهدیدی علیه تمامیت ارضی و حق حاکمیت خود می‌داند. از سوی دیگر، نباید فراموش کرد که اقلیم کردستان و به‌خصوص مناطق مورد مناقشه‌ای مانند کرکوک، بخش وسیعی از منابع نفتی عراق را در خود جای داده‌اند و برای کشوری که بعد از سال‌ها جنگ با نیروهای آمریکایی و داعش در تلاش برای قدم‌گذاشتن در مسیر توسعه و آبادانی است، این منابع نفتی از اهمیت ویژه‌ای برخوردارند. با این حال، کردها نیز دلایل خود را برای اصرار بر خواست جدایی دارند. بی‌توجهی بغداد به خواست‌ها و مطالبات کردها، کاهش و قطع بودجه اقلیم در دوران نخست‌وزیری نوری المالکی و همچنین خروج نیروهای ارتش عراق از مناطق کردنشین در زمان حمله داعش را از جمله دلایل خود برای استقلال از عراق می‌دانند.

زخم کهنه کرکوک

گذشته از مخالفت‌های بغداد، برخی کشورهای هم‌جوار از جمله ترکیه، ایران و سوریه که دارای جمعیت کردی هستند و همچنین برخی بازیگران بین‌المللی از جمله ایالات متحده نسبت به پیامدهای همه‌پرسی استقلال اقلیم کردستان هشدار داده‌اند. با این حال به نظر کردها تصمیم خود برای برگزاری این همه‌پرسی را گرفته‌اند. روز گذشته نیز مسعود بارزانی، رئیس اقلیم کردستان، در گفت‌وگو با بخش فارسی «بی‌بی‌سی»، از برگزاری همه‌پرسی در موعد مقرر خبر داد که قرار است کمتر از سه هفته دیگر در اقلیم کردستان و همچنین کرکوک برگزار شود. هرچند بارزانی ابراز امیدواری کرد که بر سر مسئله استقلال وارد درگیری نظامی نشود اما هم‌زمان هشدار داد که اگر کسانی بخواهند با زور اسلحه بر سر کرکوک بجنگند، کردها نیز مقابله‌به‌مثل خواهند کرد. البته به نظر این اظهارات تند و تیز بارزانی، پاسخی باشد به اظهارات یکی از فرماندهان ارشد یک گروه شبه‌نظامی شیعه (اسیاب اهل الحق) مبنی بر اینکه اگر همه‌پرسی استقلال کرکوک را شامل شود، کردها را دشمن محسوب خواهد کرد. بارزانی همچنین در ادامه سخنانش در پاسخ به اینکه همه‌پرسی می‌تواند ثبات در منطقه را برهم بزند، عنوان کرد: «اصلا چه موقع اینجا امنیت و آسایش داشته که ما از به‌هم‌خوردنش بترسیم؟ کی عراق یکپارچه بوده که الان از به‌هم‌‌خوردنش بترسیم؟ آنها که این حرف‌ها را می‌زنند فقط بهانه می‌تراشند».

جبران اشتباه بزرگ سال ٢٠٠٣

رئیس اقلیم کردستان حدود سه ماه پیش نیز عنوان کرده بود که بعد از سقوط رژیم صدام حسین، کردها با پیوستن داوطلبانه به عراق اشتباه بزرگی مرتکب شدند و حالا قصد دارند به شکلی داوطلبانه از این کشور جدا شوند. او همچنین چند روز پیش در گفت‌وگو با «العربیه» انگشت اتهام را به سمت دولت مرکزی عراق گرفت که حاضر به همکاری با اقلیم نشده است. در واقع بارزانی بر این باور است که کردها به اندازه کافی برای ایجاد یک همکاری سازنده با بغداد سعی و صبر کرده‌اند اما این تلاش شکست خورده است. اقلیم کردستان از عدم اجرای اصل ١٤٠ قانون اساسی عراق به عنوان یکی از دلایل اصلی برگزاری این همه‌پرسی یاد می‌کند. بر اساس اصل ١٤٠، تکلیف مناطق مورد مناقشه از جمله کرکوک باید از طریق برگزاری همه‌پرسی تا سال ٢٠٠٧ میلادی مشخص می‌شد که با وجود گذشت ١٠ سال از موعد مقرر هنوز چنین اتفاقی نیفتاده است. بارزانی در حالی بر برگزاری همه‌پرسی اقلیم اصرار می‌ورزد که روز گذشته سعد الحدیثی سخنگوی حیدرالعبادی در گفت‌وگو با رادیواسپوتنیک تصریح کرده است که بغداد به نتایج جدایی‌طلبانه همه‌پرسی اقلیم متعهد نخواهد بود. تنش میان اربیل و بغداد در حالی بر سر مسئله همه‌پرسی استقلال بالا می‌گیرد که نیروهای پیشمرگه کردستان تحت حمایت ائتلاف ضد داعش به رهبری آمریکا و همچنین نیروهای امنیتی عراق در مقابل داعش جبهه واحدی را تشکیل داده بودند.