سناریوی ورود انصارالله به جنگ ایران / آیا جبهه دریایی تازهای گشوده میشود؟
اقتصادآنلاین: یک کارشناس مسائل منطقه با اشاره به موقعیت راهبردی انصارالله در یمن، تأکید کرد که کنترل بابالمندب میتواند در صورت وقوع جنگی فراگیر میان ایران، آمریکا و اسرائیل اهمیت بیشتری پیدا کند.
علیاصغر زرگر، کارشناس مسائل منطقه با اشاره به تسلط کامل انصارالله یمن بر بابالمندب اظهار کرد: به نظر میرسد انصارالله در شرایط کنونی از موقعیت برتر و دست بالاتری در معادلات نظامی یمن برخوردار است؛ چراکه عربستان سعودی، با وجود انجام حملات گسترده هوایی و صرف هزینههای سنگین نظامی، نتوانسته است از طریق قدرت هوایی مانع پیشروی انصارالله شود یا آنها را به شکست نظامی وادار کند. یکی از دلایل اصلی این وضعیت، ضعف توان عملیاتی نیروی زمینی عربستان است. ریاض، با وجود برخورداری از حمایتهای نظامی خارجی، نیروهای مزدور و مشاوره کشورهای مختلف، نتوانسته نیروی زمینی کارآمدی ایجاد کند که قادر باشد در شرایط جغرافیایی دشوار و بیابانی یمن در برابر انصارالله ایستادگی کند.
وی ادامه داد: در این میان، تسلط بر تنگه بابالمندب اهمیت راهبردی ویژهای برای انصارالله دارد. کنترل این منطقه به آنها امکان میدهد تردد کشتیهای نفتی و تجاری عربستان را با محدودیت مواجه کنند یا با استفاده از پهپادها و سایر تجهیزات نظامی، امنیت کشتیرانی در این مسیر را به خطر بیندازند. حتی در صورت شکلگیری ائتلاف نظامی با مشارکت آمریکا و کشورهای غربی، حوثیها همچنان میتوانند تهدیدی جدی برای امنیت این تنگه باشند.
این تحلیلگر مسائل سیاسی تصریح کرد: اهمیت بابالمندب برای انصارالله تنها به امکان اعمال فشار بر عربستان و تهدید مسیرهای تجاری محدود نمیشود. تسلط بر سواحل دریای سرخ و این تنگه میتواند مزیت مهم دیگری نیز برای آنها ایجاد کند. بنابراین، کنترل سواحل دریای سرخ و بابالمندب میتواند این فرصت را برای حوثیها فراهم کند که از مسیرهای مختلف به تسلیحات و تجهیزات مورد نیاز خود دسترسی پیدا کنند و وابستگی کمتری به مسیرهای مستقیم پشتیبانی داشته باشند. این مسئله، با توجه به توانمندیهای آنها در حوزه تسلیحات سبک و حملات پهپادی، از اهمیت بیشتری برخوردار است.
وی افزود: از سوی دیگر، اگر انصارالله با مقاومت مؤثری از جانب نیروهای ائتلاف تحت رهبری عربستان مواجه نشوند، این امکان وجود دارد که مسیرهای ورودی به مناطق تحت کنترل دولت رسمی یمن را مسدود کنند و فشار بیشتری بر این دولت وارد آورند. حتی گسترش عملیات به سمت عدن و تصرف این شهر نیز دور از انتظار نخواهد بود. البته تاکنون به نظر میرسد انصارالله در این زمینه احتیاط کردهاند؛ زیرا تصرف عدن میتواند واکنش گستردهتر جامعه بینالمللی را به دنبال داشته باشد و زمینه همکاری بیشتر کشورهای مخالف آنها را فراهم کند.
زرگر گفت: همچنین چنین تحولی ممکن است به افزایش موج آوارگان و پناهجویانی منجر شود که ناچار به ترک مناطق سکونت خود خواهند شد. با این حال، اگر عربستان حاضر به پذیرش شرایط حوثیها نشده و مذاکرات به توافقی برای آتشبس و صلح منجر نشود، احتمال افزایش فشار نظامی بر نیروهای عربستان و دولت مستقر در عدن وجود دارد.
وی اضافه کرد: تحولات کنونی میتواند پیامدهای مهمی برای موازنه قدرت در خاورمیانه داشته باشد. عربستان سعودی همواره تلاش کرده است خود را بهعنوان قدرتی بزرگ در عرصه اقتصادی و نظامی معرفی کند. این کشور میلیاردها دلار برای خرید تسلیحات هزینه کرده و از حمایت قدرتهایی مانند ایالات متحده و کشورهای غربی برخوردار بوده اما با این حال، اکنون در برابر انصارالله با مشکلات جدی مواجه شده و نتوانسته است از برتری تسلیحاتی و پشتیبانی خارجی خود برای دستیابی به پیروزی نظامی استفاده کند.
این کارشناس مسائل بینالملل عنوان کرد: این وضعیت میتواند اعتبار نظامی عربستان را با پرسشهای جدی مواجه کند و در نهایت ریاض را به پذیرش توافقی سیاسی با انصارالله سوق دهد. احتمال دارد عربستان ناچار شود به آتشبسی پایدار یا ترتیبات سیاسی و امنیتی جدیدی تن بدهد که بر اساس مذاکرات و توافقهای پیشین میان طرفین شکل بگیرد. از سوی دیگر، تسلط انصارالله بر بابالمندب در صورت وقوع جنگی فراگیر میان ایران، آمریکا و اسرائیل، اهمیت مضاعفی پیدا خواهد کرد.
وی افزود: در چنین شرایطی، این احتمال وجود دارد که انصارالله در حمایت از ایران وارد میدان شوند یا در کنار آن قرار گیرند. در این صورت، بابالمندب نیز میتواند به یکی از کانونهای اصلی ناامنی دریایی تبدیل شود که بهویژه برای اسرائیل و سایر کشورهایی که منافع تجاری و امنیتی آنها به مسیرهای دریایی خاورمیانه وابسته است، پیامدهای قابل توجهی خواهد داشت.
زرگر تاکید کرد: نگاه آمریکا، فرانسه و انگلیس، بهعنوان مهمترین حامیان خارجی عربستان، به افزایش قدرت انصارالله و تسلط احتمالی این گروه بر بابالمندب، طبیعتاً منفی و همراه با نگرانی است. این کشورها انصارالله را بهعنوان یک گروه تروریستی شناسایی کرده و مشروعیت سیاسی آن را به رسمیت نمیشناسند. آنها هنوز آمادگی پذیرش این گروه بهعنوان یک بازیگر سیاسی قانونی را ندارند که بتواند در ساختار سیاسی و نظامی یمن مشارکت داشته باشد و مطالبات خود را در عرصه بینالمللی مطرح کند.
وی گفت: با این حال، تجربه عملیات نظامی آمریکا و حملات هوایی اسرائیل نشان داده است که مقابله با انصارالله بهمراتب دشوارتر از آن چیزی است که تصور میشد. هیچیک از این اقدامات نتوانسته به شکست نظامی این گروه منجر شود. مسئله اصلی این است که نه امکان اشغال آسان مناطق تحت کنترل انصارالله وجود دارد و نه برتری هوایی بهتنهایی میتواند آنها را از صحنه نظامی خارج کند. به همین دلیل، بعید به نظر میرسد کشورهایی مانند ترکیه، پاکستان، فرانسه و انگلیس، با وجود نگرانی از افزایش قدرت انصارالله، تمایل داشته باشند مستقیماً وارد یک جنگ زمینی گسترده شوند. حتی استقرار هواپیماهای نظامی انگلیس در منطقه نیز به معنای آمادگی این کشور برای اعزام نیروهای پیادهنظام و مشارکت مستقیم در نبرد نیست.
این کارشناس مسائل خاورمیانه در پایان خاطرنشان کرد: هنگامی که عربستان با وجود برخورداری از تجهیزات گسترده و حمایت خارجی نتوانسته در برابر انصارالله مقاومت زمینی مؤثری نشان دهد، بعید است کشورهای دیگر نیز حاضر باشند هزینه ورود به چنین جنگی را بپذیرند. بنابراین مجموعه این تحولات میتواند عربستان را به سمت پذیرش یک راهحل سیاسی سوق دهد. در شرایطی که برتری هوایی و حمایت قدرتهای خارجی نتوانسته است موازنه میدانی را به سود ریاض تغییر دهد، دستیابی به آتشبسی پایدار و ترتیبات سیاسی جدید با حوثیها محتملترین مسیر برای پایان دادن به این منازعه خواهد بود. در این میان، میانجیگری ایران یا یک کشور ثالث و بیطرف نیز میتواند در شکلگیری توافقی پایدار میان طرفین، نقش مؤثری ایفا کند.