مقایسه سود ماهانه صندوق‌های طلا و درآمد ثابت؛ کدام بازدهی بیشتری دارد؟

فرض کنید ۱۰۰ میلیون تومان سرمایه دارید و می‌خواهید آن را فقط برای یک ماه سرمایه‌گذاری کنید. صندوق طلا را انتخاب می‌کنید یا صندوق درآمد ثابت؟ شاید در نگاه اول، بازده‌های چشمگیر بازار طلا انتخاب را آسان کند، اما واقعیت این است که سودآوری این دو صندوق در بازه‌های کوتاه‌مدت همیشه مطابق انتظار پیش نمی‌رود.

ممکن است صندوقی که طی چند ماه بازده مناسبی داشته، درست در ماه سرمایه‌گذاری شما با افت قیمت روبرو شود. در مقابل، صندوق‌های درآمد ثابت معمولاً مسیر کم‌نوسان‌تری را طی می‌کنند و بازده باثبات‌تری دارند. بااین‌حال، برای اینکه بدانیم کدام صندوق در یک ماه سود بیشتری دارد، ابتدا باید تفاوت میان رشد ارزش سرمایه و سود نقدی واریزی به حساب را بشناسیم.

سود ماهانه صندوق طلا و درآمد ثابت چه تفاوتی دارد؟

تفاوت این دو صندوق از جایی آغاز می‌شود که منابع سرمایه‌گذاران به کار گرفته می‌شود. صندوق‌های طلا در دارایی‌های مبتنی بر طلا سرمایه‌گذاری می‌کنند و ارزش واحدهای آن‌ها همراه با تغییرات بازار طلا نوسان دارد. در مقابل، صندوق‌های درآمد ثابت بیشتر منابع خود را به سپرده‌های بانکی و اوراق بدهی اختصاص می‌دهند که جریان درآمدی مشخص‌تری دارند.

سود ناشی از رشد قیمت واحد در برابر سود تقسیمی

فرض کنید ۱۰۰ میلیون تومان واحد صندوق خریده‌اید و یک ماه بعد ارزش آن به ۱۰۳ میلیون تومان رسیده است. شما ۳ میلیون تومان سود کرده‌اید، هرچند ممکن است حتی یک ریال هم به حساب بانکی‌ شما واریز نشده باشد. این سود در افزایش ارزش واحدهای صندوق قرار دارد.

در مقابل، برخی صندوق‌های درآمد ثابت سود را در پایان هر ماه به حساب سرمایه‌گذار واریز می‌کنند و ارزش واحدهایشان پس از پرداخت سود تعدیل می‌شود. برخی دیگر سود را در صندوق نگه می‌دارند تا در ارزش واحدها منعکس شود. بنابراین برای مقایسه عملکرد این صندوق‌ها باید مجموع افزایش ارزش سرمایه و سود نقدی دریافتی را در نظر گرفت.

چرا بازده یک‌ماهه صندوق طلا به‌طور دقیق قابل پیش‌بینی نیست؟

حتی تشخیص درست روند کلی بازار طلا نیز تضمین نمی‌کند که سرمایه‌گذاری یک‌ماهه سودآور باشد. ممکن است قیمت طلا در یک دوره سه‌ماهه افزایش قابل‌توجهی داشته باشد، اما بخش عمده این رشد در دو ماه نخست رخ داده باشد.

در چنین شرایطی، سرمایه‌گذاری که در ماه سوم وارد بازار شده، الزاماً از رشد کل دوره بهره‌مند نمی‌شود. به همین دلیل، زمان خریدوفروش واحدها به‌اندازه جهت حرکت بازار اهمیت دارد و بازده دوره‌های گذشته را نمی‌توان به ماه آینده تعمیم داد.

سود یک‌ماهه هر صندوق چگونه محاسبه می‌شود؟

برای محاسبه بازده، باید ارزش سرمایه‌گذاری در ابتدا و انتهای دوره را مقایسه کنیم. اگر در این فاصله سود نقدی دریافت شده باشد، آن مبلغ نیز به ارزش پایان دوره اضافه می‌شود.

برای مثال، افزایش سرمایه ۱۰۰ میلیون تومانی به ۱۰۳ میلیون تومان، بدون دریافت سود نقدی، به معنای بازده ۳ درصدی است. برای محاسبه سود خالص، کارمزد معاملات نیز باید کسر شود. در صندوق‌های دارای تقسیم سود یا تجزیه واحدها نیز استفاده از اطلاعات تعدیل‌شده ضروری است.

چه عواملی بازدهی ماهانه صندوق طلا را تغییر می‌دهند؟

بازدهی ماهانه صندوق طلا تحت تأثیر عوامل مختلفی مانند نوسانات قیمت جهانی طلا، تغییرات نرخ ارز، ترکیب دارایی‌های صندوق و میزان عرضه و تقاضای واحدهای آن قرار دارد. همچنین تغییر قیمت بازار نسبت به ارزش خالص دارایی‌ها (NAV) می‌تواند بر بازدهی سرمایه‌گذاران تأثیر بگذارد.

نوسان قیمت جهانی طلا و نرخ ارز

برای سرمایه‌گذار ایرانی، قیمت جهانی طلا و نرخ ارز دو عامل مهم در تعیین ارزش ریالی طلا هستند. ممکن است قیمت جهانی افزایش پیدا کند، اما کاهش نرخ ارز بخشی از اثر آن را خنثی کند. برعکس، رشد نرخ ارز می‌تواند حتی در شرایط ثبات قیمت جهانی، ارزش ریالی طلا را بالا ببرد.

تأثیر این عوامل را می‌توان در تفاوت بازده صندوق‌های طلا طی دوره‌های هفتگی، ماهانه و سالانه مشاهده کرد. به همین دلیل، قضاوت درباره عملکرد یک صندوق بر اساس بازده تنها یک ماه، تصویر کاملی از رفتار آن ارائه نمی‌دهد.

فاصله قیمت تابلو تا NAV و هزینه معامله

سود سرمایه‌گذار فقط به تغییر قیمت طلا وابسته نیست؛ قیمتی که واحدهای صندوق را با آن می‌خرد نیز اهمیت دارد. قیمت تابلو ممکن است بالاتر یا پایین‌تر از خالص ارزش دارایی‌های صندوق یا NAV باشد.

برای نمونه، صندوق طلای گلدا امکان سرمایه‌گذاری غیرمستقیم در بازار طلا را بدون نیاز به نگهداری شخصی طلای فیزیکی فراهم می‌کند. هنگام خرید واحدهای گلدا نیز مانند سایر صندوق‌های طلا، باید فاصله قیمت معاملاتی با NAV بررسی شود؛ زیرا پرداخت مبلغی بالاتر از ارزش دارایی‌های پشتوانه می‌تواند بازده نهایی را کاهش دهد.

بازدهی صندوق‌های درآمد ثابت از چه منابعی تأمین می‌شود؟

برخلاف صندوق‌های طلا، بخش عمده درآمد صندوق‌های درآمد ثابت از دارایی‌هایی حاصل می‌شود که پرداخت‌های مشخص‌تری دارند. سپرده‌های بانکی و اوراق بدهی دولتی و شرکتی از مهم‌ترین این دارایی‌ها هستند.

برای مثال، اوراق بدهی می‌توانند در تاریخ‌های معین درآمد مشخصی برای صندوق ایجاد کنند. تجمیع این درآمدها یکی از دلایلی است که بازده صندوق‌های درآمد ثابت معمولاً نوسان کمتری دارد.

صندوق درآمد ثابت پاداش؛ نمونه‌ای از صندوق قابل معامله

صندوق درآمد ثابت پاداش با نماد «پاداش» یکی از صندوق‌های قابل معامله است که سود دوره‌ای میان دارندگان واحدها تقسیم نمی‌کند. در این صندوق، بازده در ارزش واحدهای سرمایه‌گذاری منعکس می‌شود. به این ترتیب، سرمایه‌گذار بدون دریافت و سرمایه‌گذاری مجدد سود نقدی می‌تواند از اثر انباشت بازده بهره‌مند شود.

مقایسه صندوق طلا و درآمد ثابت از نظر بازدهی و ریسک

برای انتخاب میان این دو صندوق، علاوه بر میزان بازده باید به ریسک و مدت سرمایه‌گذاری نیز توجه کرد.

کدام صندوق برای سرمایه‌گذاری کوتاه‌مدت مناسب‌تر است؟

نیاز به پول در یک تا سه ماه آینده

فرض کنید قرار است دو ماه دیگر با بخشی از پس‌انداز خود را خودرو بخرید یا مبلغی را بابت پیش‌پرداخت خانه بپردازید. در چنین شرایطی، احتمالا مهم‌تر از کسب سود بالا، این است که هنگام نیاز به پول، ارزش سرمایه‌ شما کاهش پیدا نکرده باشد. به همین دلیل، صندوق‌های درآمد ثابت با نوسان کمتر می‌توانند انتخاب مناسب‌تری برای بررسی باشند. 

هدف حفظ قدرت خرید در برابر پذیرش نوسان

اگر به پول خود در آینده نزدیک نیاز ندارید و می‌توانید افت مقطعی ارزش سرمایه را تحمل کنید، صندوق طلا می‌تواند امکان بهره‌مندی از رشد احتمالی قیمت طلا را فراهم کند. البته ضرورتی ندارد تمام سرمایه را به یک گروه اختصاص دهید. ترکیب صندوق‌های طلا و درآمد ثابت می‌تواند به تنوع‌بخشی کمک کند؛ به شرط آنکه منابع لازم برای هزینه‌های ضروری نیز در دسترس باقی بماند.

جمع‌بندی

سود یک‌ماهه صندوق طلا و درآمد ثابت به شرایط بازار و زمان سرمایه‌گذاری بستگی دارد. صندوق‌های درآمد ثابت مانند پاداش معمولا بازده کم‌نوسان‌تری داشته و برای افق‌های کوتاه‌تر قابل بررسی‌ هستند در مقابل، صندوق‌های طلا مانند گلدا امکان بهره‌مندی از رشد قیمت طلا را همراه با پذیرش نوسان فراهم می‌کنند. پیش از انتخاب، بهتر است بازده تاریخی، میزان ریسک، نقدشوندگی و نحوه محاسبه سود هر صندوق بررسی شود.