قطعی برق صنایع در زمستان؛ تولیدکنندگان چطور برق پایدار تامین کنند؟

قطعی برق صنایع در زمستان بیشتر از محدودیت سوخت نیروگاه‌ها ناشی می‌شود و واحدهای صنعتی معمولا اولین گروهی هستند که مشمول محدودیت می‌شوند. راه رسمی تامین برق بدون خاموشی صنایع، خرید برق از تابلوی برق آزاد و تابلوی برق سبز بورس انرژی است؛ برقی که از این دو تابلو خریداری شود در دوره‌های کمبود فصل گرم یا محدودیت سوخت، مشمول قطع و محدودیت نمی‌شود. در کنار این مسیر، برنامه‌ریزی خرید و تامین برق پشتیبان برای بارهای حساس، پایداری تولید را کامل می‌کند.

چرا صنایع در زمستان با قطعی برق روبه‌رو می‌شوند؟

در فصل سرد، مصرف گاز بخش خانگی افزایش می‌یابد و سهم سوخت نیروگاه‌ها محدودتر می‌شود. وقتی تولید برق به‌دلیل کمبود سوخت پایین می‌آید، شبکه برای حفظ تعادل، بخشی از بار را مدیریت می‌کند و این مدیریت معمولا از مشترکان صنعتی شروع می‌شود.

نتیجه برای یک واحد تولیدی روشن است: توقف خط، ضایعات مواد اولیه، هزینه‌ی راه‌اندازی مجدد و عقب افتادن تعهدات تحویل. برای همین، پرسش مدیران صنعتی دیگر فقط «قیمت برق چند است؟» نیست، بلکه «برق ما در روزهای محدودیت هم برقرار می‌ماند یا نه؟» است.

برق بدون خاموشی صنایع از کدام مسیر تامین می‌شود؟

آیین‌نامه‌ی اجرایی بند (ب) ماده (۴۳) که هیات وزیران در ۲۲ اردیبهشت ۱۴۰۵ تصویب کرده، سه تابلو را در بورس انرژی برای تامین برق مشترکان مشمول تعریف کرده است. تفاوت اصلی آن‌ها در جدول زیر آمده است:

به بیان ساده، اگر مجموعه‌ای بخواهد بخشی از مصرف خود را در برابر محدودیت‌های ناشی از کمبود سوخت حفظ کند، باید آن بخش را از تابلوی برق آزاد یا تابلوی برق سبز خریداری کرده باشد. تابلوی سبز علاوه بر این، به مجموعه کمک می‌کند تعهدات مربوط به خرید برق سبز را نیز پوشش دهد.

سقف مجاز مصرف هم ثابت نیست؛ طبق آیین‌نامه، این سقف ماهانه و یک ماه پیش از اعمال، توسط کارگروه مشترک وزارت نیرو و وزارت امور اقتصادی و دارایی تعیین می‌شود. بنابراین سهمی که باید از تابلوی آزاد یا سبز خریده شود، ماه به ماه تغییر می‌کند.

محدوده‌ی این معافیت را دقیق بشناسید

معافیت تابلوهای آزاد و سبز به محدودیت‌های ناشی از کمبود برق در فصل گرم یا محدودیت سوخت مربوط است. پیش از تصمیم‌گیری، این نکات را در نظر بگیرید:

• معافیت فقط شامل همان مقدار برقی است که از این تابلوها خریداری شده است.
• رخدادهای فنی شبکه، مانند خرابی تجهیزات یا حوادث پست و خط، موضوع دیگری است و با این معافیت پوشش داده نمی‌شود.
• مقدار خرید باید با مصرف واقعی هم‌خوان باشد؛ مصرف بیش از مقدار خریداری‌شده، از این حمایت برخوردار نیست.

بنابراین برق بدون خاموشی صنایع یک برچسب کلی نیست؛ نتیجه‌ی خرید درست، به‌اندازه و به‌موقع از مسیر تعریف‌شده است.

سه اقدام برای تامین برق پایدار در زمستان

تامین برق قطع نشو برای صنایع صنایع فقط به انتخاب تابلو محدود نمی‌شود؛ سه اقدام زیر این مسیر را کامل می‌کنند.

۱. بارهای حساس را شناسایی کنید

همه‌ی مصرف یک کارخانه به یک اندازه حساس نیست. خطوطی که توقف چنددقیقه‌ای آن‌ها ضایعات سنگین ایجاد می‌کند، کوره‌ها، سیستم‌های کنترل و تجهیزات ایمنی در اولویت قرار دارند. شناخت این بارها مشخص می‌کند چه سهمی از مصرف باید از مسیر بدون محدودیت تامین شود.

۲. خرید را ماهانه برنامه‌ریزی کنید

با توجه به تعیین ماهانه‌ی سقف مجاز، برنامه‌ی خرید باید هر ماه بر اساس برنامه‌ی تولید، تعداد شیفت‌ها و توقف‌های برنامه‌ریزی‌شده به‌روز شود. خرید کمتر از نیاز، بخشی از مصرف را بی‌پشتوانه می‌گذارد و خرید بیش از نیاز، هزینه‌ی اضافه ایجاد می‌کند.

۳. برق پشتیبان را کنار بگذارید

حتی با خرید از تابلوی آزاد یا سبز، رخدادهای فنی شبکه همچنان ممکن است. برای بارهایی که حتی قطعی کوتاه برایشان خسارت‌زاست، ارزیابی نیاز به برق پشتیبان یا سیستم برق اضطراری، بخش جدانشدنی برنامه‌ی پایداری است.

برقتو چگونه به پایداری برق صنایع کمک می‌کند؟

برقتو به‌عنوان پلتفرم مدیریت هوشمند انرژی، در خدمت تامین برق پایدار بدون خاموشی به واحدهای صنعتی کمک می‌کند مسیر برق بدون خاموشی صنایع را با برنامه طی کنند. کارشناسان برقتو کار را از تحلیل الگوی مصرف و شناسایی بارهای حساس شروع می‌کنند، سهم مناسب خرید از تابلوهای آزاد و سبز را با مشترک بررسی می‌کنند و پس از شروع تامین، مصرف واقعی و صورتحساب‌ها را با برنامه تطبیق می‌دهند.

برای مدیرانی که زمستان پیش رو را با نگرانی از توقف تولید دنبال می‌کنند، بهترین زمان بررسی این مسیر پیش از شروع دوره‌های محدودیت است؛ زمانی که هنوز می‌توان برنامه‌ی خرید را با آرامش و بر اساس داده‌ی مصرف تنظیم کرد.

پرسش‌های متداول

آیا خرید از تابلوی برق آزاد، قطعی را کاملا حذف می‌کند؟

بله. طبق قوانین، برق خریداری شده از این تابلو در دوره‌های کمبود فصل گرم یا محدودیت سوخت مشمول قطع و محدودیت نمی‌شود؛ اما رخدادهای فنی شبکه را پوشش نمی‌دهد.

چه کسانی می‌توانند از این تابلوها برق بخرند؟

تابلوهای برق آزاد و سبز در چارچوب سازوکار خرید برق مشترکان مشمول آیین‌نامه، یعنی مشترکان با قدرت قراردادی ۱۵۰ کیلووات و بیشتر، تعریف شده‌اند. شرایط دقیق دسترسی هر مجموعه را باید بر اساس نوع اشتراک و رویه‌ی جاری بورس بررسی کرد.