ایلان ماسک در آستانه ادغام اسپیس‌ایکس و تسلا | امپراتوری جدید هوش‌مصنوعی در راه است؟

گروه فناوری؛ ایلان ماسک روز سه‌شنبه، ۲۰ اکتبر ۲۰۲۶، اعلام کرد ادغام دو شرکت اسپیس‌ایکس و تسلا می‌تواند ایده خوبی باشد. او همچنین تأیید کرد که دو شرکت کمیته‌های ویژه‌ای تشکیل داده‌اند تا امکان ادغام و شرایط احتمالی این معامله را بررسی کنند. انتشار این اظهارات باعث شد سهام اسپیس‌ایکس در معاملات پس از پایان بازار با رشد ۸ درصدی مواجه شود. سهام تسلا نیز در همین معاملات ۱.۸ درصد افزایش یافت.

این اظهارات در شرایطی مطرح می‌شود که اسپیس‌ایکس برای نخستین بار از زمان ورود به بازار سهام، سودآوری خود را گزارش کرده و کسب‌وکار هوش مصنوعی آن با رشد قابل‌توجه درآمد مواجه شده است. ماسک همچنین پیش‌بینی کرده که درآمد تکرارشونده سالانه این شرکت تا پایان سال ۲۰۲۷ به ۵۰۰ میلیارد تا یک تریلیون دلار برسد؛ هدفی که با افزایش تقاضا برای ظرفیت مراکز داده در پی رونق هوش مصنوعی ارتباط دارد.

ماسک پیش‌تر نیز با اشاره به هم‌پوشانی فزاینده فعالیت‌های دو شرکت، احتمال ادغام آنها را مطرح کرده بود. در هفته‌های اخیر، گمانه‌زنی‌ها درباره احتمال خرید تسلا توسط اسپیس‌ایکس شدت گرفته است. بانک بارکلیز نیز هفته گذشته احتمال داده بود که توافقی در این زمینه پیش از نشست سالانه تسلا در ماه دسامبر اعلام شود.

ماسک در تماس تلفنی با سرمایه‌گذاران گفت: فکر می‌کنم ایده خوبی باشد، اما تصمیم‌گیری واقعاً بر عهده کمیته‌های ویژه هر دو شرکت است.

او در ادامه تأکید کرد که به دلیل تعارض منافع، نمی‌تواند در مذاکرات این کمیته‌ها شرکت کند. این کمیته‌ها از مدیران مستقل تشکیل شده‌اند و به گفته ماسک، تشکیل آنها به درخواست سهام‌داران صورت گرفته است. در نهایت، سهام‌داران نیز باید با معامله احتمالی موافقت کنند.

ماسک معتقد است ادغام دو شرکت می‌تواند مزایای قابل‌توجهی داشته باشد؛ به‌ویژه در حوزه توسعه نرم‌افزار‌های ابرهوشمند، طراحی تراشه، پروژه تراشه‌سازی ترافب، رباتیک، انتقال محموله‌ها به مدار زمین و توسعه ارتباطات ماهواره‌ای.

با این حال، او هشدار داد که هنوز نمی‌توان وقوع این ادغام را قطعی دانست؛ زیرا کمیته‌های ویژه بر سر شرایط معامله به توافق نرسیده‌اند و ممکن است اساساً به توافقی دست پیدا نکنند.

بر اساس اطلاعاتی که فردی آگاه از موضوع در اختیار رویترز گذاشته است، مذاکرات در هفته‌های اخیر آغاز شده و ممکن است در نهایت به خرید تسلا توسط اسپیس‌ایکس منجر شود. این فرد که نخواسته نامش فاش شود، اعلام کرده است که تسلا برای بررسی این مذاکرات با یک بانک سرمایه‌گذاری همکاری می‌کند.

ایلان ماسک نزدیک به یک‌پنجم سهام تسلا و اندکی کمتر از نیمی از سهام اسپیس‌ایکس را در اختیار دارد. تحلیلگران معتقدند ادغام این دو شرکت می‌تواند کنترل مجموعه ادغام‌شده را بیش از پیش در اختیار او قرار دهد.

جهش درآمد هوش مصنوعی؛ اسپیس‌ایکس دیگر فقط شرکت فضایی نیست

درآمد اسپیس‌ایکس در سه‌ماهه منتهی به ۳۰ سپتامبر، با رشد ۱۶۱ درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل، به ۱۴.۵۸ میلیارد دلار رسید. در همین دوره، درآمد بخش هوش مصنوعی شرکت با افزایشی نزدیک به ۱۰ برابر، به ۷.۵۶ میلیارد دلار رسید.

بخش عمده این درآمد از اجاره ظرفیت پردازشی مراکز داده به شرکت‌های توسعه‌دهنده هوش مصنوعی، از جمله آنتروپیک، گوگل، زیرمجموعه آلفابت، و رفلکشن‌ای‌آی حاصل شده است؛ نه از فروش مدل‌های هوش مصنوعی اختصاصی اسپیس‌ایکس.

نتایج سه‌ماهه سوم، روشن‌ترین نشانه تاکنون از تبدیل سرمایه‌گذاری‌های سنگین اسپیس‌ایکس در حوزه هوش مصنوعی به درآمد واقعی به شمار می‌رود. با این حال، هزینه‌های توسعه زیرساخت‌های پردازشی نیز به‌شدت افزایش یافته است.

هزینه‌های سرمایه‌ای شرکت تقریباً سه برابر شد و به ۱۹.۶ میلیارد دلار رسید. برت جانسن، مدیر مالی اسپیس‌ایکس، نیز اعلام کرد شرکت انتظار دارد در سه‌ماهه چهارم سال، بین ۳۵ تا ۴۰ میلیارد دلار هزینه سرمایه‌ای داشته باشد.

ویل راینْد، مدیرعامل شرکت مدیریت دارایی گرانیت‌شیرز، در ارزیابی نتایج این فصل گفت اسپیس‌ایکس از نظر درآمد عملکردی مطابق انتظارات خوش‌بینانه بازار داشته است. او افزود که اکنون محور اصلی داستان این شرکت، هوش مصنوعی است و قرارداد‌های پردازشی که اوایل سال امضا شده بودند، سریع‌تر از انتظار به درآمد تبدیل می‌شوند.

کسب‌وکار هوش مصنوعی اسپیس‌ایکس حوزه‌هایی مانند گروک، شبکه اجتماعی ایکس و عملیات روبه‌رشد مراکز داده را در بر می‌گیرد. این بخش در سه‌ماهه سوم سودآور شد؛ در حالی که در دوره مشابه سال گذشته زیان ثبت کرده بود.

اسپیس‌ایکس در این فصل ۴.۴ میلیارد دلار سود خالص گزارش کرد؛ رقمی که در مقایسه با زیان خالص ۱.۱ میلیارد دلاری سال قبل و پیش‌بینی تحلیلگران برای سود ۱.۵۷ میلیارد دلاری، عملکردی فراتر از انتظار بود.

سود تعدیل‌شده هر سهم نیز بر اساس محاسبات مؤسسه آی‌بی‌ای‌اس به ۴۵ سنت رسید؛ در حالی که میانگین پیش‌بینی تحلیلگران ۱۳ سنت بود.

استارلینک فراتر از پیش‌بینی‌ها؛ اما درآمد هر مشترک کاهش یافت

بخش اینترنت ماهواره‌ای استارلینک همچنان به گسترش تعداد مشترکان خود ادامه می‌دهد. افزایش تعداد ماهواره‌های پرتاب‌شده و توسعه خدمات برای مصرف‌کنندگان، شرکت‌ها، خطوط هوایی، حمل‌ونقل دریایی و دولت‌ها از عوامل این رشد بوده‌اند.

تعداد مشترکان استارلینک در سه‌ماهه سوم به ۱۳.۶ میلیون نفر رسید؛ رقمی که از پیش‌بینی ۱۲.۱۹ میلیون مشترکی تحلیلگران بیشتر بود.

با این حال، گسترش بازار با کاهش متوسط درآمد ماهانه هر مشترک همراه شده است. این شاخص از ۹۹ دلار در سال ۲۰۲۳ به ۶۹ دلار در سه‌ماهه سوم ۲۰۲۶ کاهش یافته است؛ روندی که با توسعه خدمات در کشور‌های مختلف و عرضه طرح‌های ارزان‌تر ارتباط دارد.

اسپیس‌ایکس پیش‌تر اعلام کرده بود که گسترش جغرافیایی خدمات به خارج از کشور‌های ثروتمندتر می‌تواند در بلندمدت متوسط درآمد هر کاربر را باز هم کاهش دهد.

استارشیپ و ترافب؛ زیرساخت‌های آینده امپراتوری ماسک

موشک قابل استفاده مجدد استارشیپ، نسل جدید سامانه پرتاب اسپیس‌ایکس، هنوز وارد مرحله خدمات تجاری نشده است. انتظار می‌رود این سامانه امکان استقرار ماهواره‌های استارلینک با پهنای باند بیشتر و زیرساخت‌های پردازش هوش مصنوعی در مدار زمین را فراهم کند.

توانایی اسپیس‌ایکس در تبدیل استارشیپ به وسیله‌ای با قابلیت استفاده مجدد و عملکرد قابل‌اتکا، نقشی اساسی در تحقق راهبرد بلندمدت شرکت خواهد داشت. با این حال، بخش فضایی که پرتاب‌های تجاری، مأموریت‌های دولتی و توسعه استارشیپ را شامل می‌شود، همچنان با هزینه‌های سنگین و عدم قطعیت همراه است.

در همین حال، ماسک اعلام کرد پروژه ترافب، سرمایه‌گذاری مشترک تسلا و اسپیس‌ایکس در زمینه تولید تراشه، احتمالاً نخستین تراشه آزمایشی خود را در ماه مه یا ژوئن سال ۲۰۲۷ تولید خواهد کرد. این پروژه قصد دارد تا سه‌ماهه سوم سال ۲۰۲۸ به تولید انبوه برسد.

ترکیب ظرفیت‌های تولید تراشه، زیرساخت‌های پردازشی، اینترنت ماهواره‌ای، رباتیک و فناوری‌های فضایی، از جمله دلایلی است که ماسک برای ادغام دو شرکت مطرح کرده است. با این حال، تا زمانی که شرایط معامله مشخص و تأیید سهام‌داران جلب نشود، ادغام اسپیس‌ایکس و تسلا همچنان در حد یک احتمال باقی می‌ماند.