پرسپولیس و استقلال در سایه فشار هزینه‌ها | چالش ۲ باشگاه پرطرفدار در رفع زیان انباشته

گروه اقتصادی – مهدی صفائی: ورود باشگاه‌های پرسپولیس و استقلال به بازار سرمایه قرار بود زمینه شفافیت مالی بیشتر، پاسخ‌گویی مدیران و استفاده اقتصادی از ظرفیت میلیون‌ها هوادار را فراهم کند. با این حال، بررسی صورت‌های مالی این دو باشگاه نشان می‌دهد که ارزیابی عملکرد اقتصادی آنها همچنان با پرسش‌های مهمی درباره پایداری درآمدها، کنترل هزینه‌ها، زیان انباشته و توان ایجاد جریان نقدی همراه است. پرسپولیس در سال مالی منتهی به خرداد ۱۴۰۴ با وجود افزایش درآمد عملیاتی، زیان عملیاتی بیشتری را ثبت کرد و استقلال نیز با وجود شناسایی سود در سال مالی منتهی به تیر ۱۴۰۴، همچنان زیان انباشته سنگینی دارد. بررسی این دو نماد نشان می‌دهد که موفقیت ورزشی در داخل و برخورداری از پایگاه گسترده هواداری، لزوماً به معنای موفقیت اقتصادی نیست.

پرسپولیس؛ رشد درآمد‌ها در کنار افزایش زیان عملیاتی

بررسی صورت‌های مالی حسابرسی‌شده باشگاه فرهنگی ورزشی پرسپولیس برای سال مالی منتهی به ۳۱ خرداد ۱۴۰۴ نشان می‌دهد درآمد عملیاتی این شرکت به حدود ۵۶۷.۹ میلیارد تومان رسیده است. این رقم در مقایسه با درآمد عملیاتی حدود ۲۸۸.۵ میلیارد تومانی سال قبل، رشد قابل‌توجهی را نشان می‌دهد؛ اما افزایش درآمد به بهبود سودآوری منجر نشده است. برعکس، زیان ناخالص و زیان عملیاتی شرکت در همین دوره افزایش یافته‌اند.

زیان ناخالص پرسپولیس در این سال مالی به حدود ۵۳۲.۸ میلیارد تومان رسید؛ در حالی که این رقم در سال قبل حدود ۲۱۰.۹ میلیارد تومان بود. زیان عملیاتی نیز از حدود ۲۵۴ میلیارد تومان به ۵۲۷.۴ میلیارد تومان افزایش یافت. به این ترتیب، شرکت در برابر ۵۶۷.۹ میلیارد تومان درآمد عملیاتی، حدود ۵۲۷.۴ میلیارد تومان زیان عملیاتی شناسایی کرد؛ یعنی زیان عملیاتی معادل حدود ۹۳ درصد درآمد عملیاتی بود.

این نسبت، تصویری نگران‌کننده از ساختار درآمد و هزینه باشگاه ارائه می‌کند. به بیان دیگر، درآمد‌های حاصل از فعالیت‌های اصلی شرکت برای پوشش هزینه‌های عملیاتی کافی نبوده است. البته برای مشخص شدن عوامل اصلی این وضعیت، باید جزئیات بهای تمام‌شده درآمدها، هزینه قرارداد بازیکنان و کادر فنی، هزینه‌های اداری و عمومی و سایر اقلام صورت سود و زیان به‌صورت جداگانه بررسی شود.

زیان هر سهم و زیان انباشته پرسپولیس

پرسپولیس در صورت‌های مالی سال مالی منتهی به ۳۱ خرداد ۱۴۰۴، به ازای هر سهم ۵۸۸ ریال زیان شناسایی کرد؛ در حالی که زیان هر سهم در سال قبل ۲۲۷ ریال بود. همچنین، زیان انباشته شرکت در پایان این دوره به حدود ۱.۴ هزار میلیارد تومان رسید.

لازم به ذکر است که در اطلاعات و صورت‌های مالی میاندوره‌ای ۹ ماهه منتهی به ۲۹ اسفند ۱۴۰۴ روند سنگین‌تر شدن زیان عملیاتی، زیان خالص و ناخالص، زیان پایه هر سهم و زیان انباشه ادامه‌دار بوده است. به طوری که در ۹ ماهه منتهی به اسفند ۱۴۰۴ زیان انباشته بیشتری نسبت به کل دوره مالی منتهی به خرداد ۱۴۰۴ حاصل شده است.

البته زیان انباشته به‌تنهایی به معنای ورشکستگی قطعی شرکت نیست. برای ارزیابی وضعیت مالی پرسپولیس باید میزان دارایی‌ها، بدهی‌ها، حقوق مالکانه، سررسید تعهدات و جریان وجوه نقد نیز بررسی شود. با این حال، تداوم زیان عملیاتی می‌تواند توان شرکت برای تأمین هزینه‌های خود از محل منابع داخلی را محدود کند و نیاز آن به حمایت سهامداران یا سایر روش‌های تأمین مالی را افزایش دهد.

وضعیت درآمد پرسپولیس در سال مالی جدید

اطلاعات منتشرشده از عملکرد ماهانه پرسپولیس نیز ضرورت توجه به روند درآمدزایی باشگاه را نشان می‌دهد. بر اساس گزارش فعالیت ماهانه منتهی به ۳۱ شهریور ۱۴۰۵، درآمد فروش ثبت‌شده شرکت در این ماه حدود ۳.۷ میلیارد تومان بوده است. مجموع درآمد فروش ثبت‌شده در سه ماه نخست سال مالی منتهی به ۳۱ خرداد ۱۴۰۵ نیز به حدود ۸.۴ میلیارد تومان رسید که در مقایسه با دوره مشابه سال قبل، ۳۳ درصد کاهش داشت.

لازم به توجه است که باوجود اینکه بخش زیادی از درآمد‌های منتهی به شهریور ۱۴۰۵ به خود شهریور ماه اختصاص دارد، درآمد این ماه نسبت به شهریور ۱۴۰۴ حدود ۵۰ درصد کاهش داشته است. این روند نزولی در دوره‌ای که فوتبال بیش از هر حوزه دیگری در مسیر تجاری شدن پیش رفته است، از ضعف مدیریتی در این سازمان نشان دارد.

استقلال؛ سود هر سهم در کنار زیان انباشته سنگین

بررسی اطلاعات مالی باشگاه فرهنگی ورزشی استقلال نشان می‌دهد که این شرکت در سال مالی منتهی به ۳۱ تیر ۱۴۰۴ به ازای هر سهم ۹۲ ریال سود شناسایی کرده است. با این حال، زیان انباشته استقلال در پایان همین دوره به حدود ۹۲۱.۹ میلیارد تومان رسید؛ رقمی که نشان می‌دهد آثار زیان‌های سال‌های گذشته همچنان در ساختار مالی شرکت اهمیت دارد.

ثبت سود در یک سال مالی، به‌خودی‌خود به معنای حل مشکلات ساختاری شرکت نیست. برای ارزیابی کیفیت عملکرد استقلال باید مشخص شود سود شناسایی‌شده از محل فعالیت‌های اصلی و تکرارشونده باشگاه به دست آمده یا درآمد‌های غیرعملیاتی و رویداد‌های مقطعی در آن نقش مهمی داشته‌اند.

درآمد‌های حاصل از تبلیغات، قرارداد‌های تجاری، فروش محصولات و سایر فعالیت‌های اقتصادی، در صورتی می‌توانند مبنای پایداری مالی باشگاه باشند که تکرارپذیر باشند و توان پوشش هزینه‌های جاری را فراهم کنند. در مقابل، اتکا به درآمد‌های مقطعی یا حمایت‌های موردی می‌تواند سودآوری یک دوره را بهبود دهد، بدون آنکه مشکل اصلی درآمد و هزینه شرکت برطرف شده باشد.

زیان انباشته استقلال چه پیامی دارد؟

زیان انباشته حدود ۹۲۱.۹ میلیارد تومانی استقلال نشان می‌دهد که سودآوری یک دوره، به‌تنهایی برای جبران آثار مالی گذشته کافی نیست. این رقم باید در کنار سرمایه ثبت‌شده، حقوق مالکانه، بدهی‌ها و دارایی‌های شرکت بررسی شود تا تصویر روشن‌تری از وضعیت ترازنامه به دست آید.

از منظر سهامداران، پرسش اصلی این است که آیا استقلال می‌تواند سودآوری خود را در دوره‌های بعد نیز حفظ کند و به‌تدریج ساختار مالی خود را تقویت کند یا خیر. پاسخ به این پرسش، بیش از آنکه به سود هر سهم در یک سال وابسته باشد، به روند سود عملیاتی، جریان وجوه نقد و کیفیت درآمد‌های شرکت بستگی دارد.

پرسپولیس و استقلال؛ دو غول فوتبال با یک چالش مشترک

مقایسه صورت‌های مالی پرسپولیس و استقلال نشان می‌دهد که ارزیابی اقتصادی این دو باشگاه نباید صرفاً بر مبنای میزان درآمد یا سود و زیان یک سال انجام شود. آنچه اهمیت بیشتری دارد، توانایی ایجاد درآمد پایدار، کنترل هزینه‌ها و تبدیل درآمد حسابداری به جریان نقدی قابل استفاده است.

در پرسپولیس، افزایش درآمد عملیاتی در سال مالی منتهی به خرداد ۱۴۰۴ با افزایش زیان ناخالص و عملیاتی همراه شد. در استقلال نیز با وجود ثبت سود هر سهم در سال مالی منتهی به تیر ۱۴۰۴، زیان انباشته همچنان رقم قابل‌توجهی بود. این تفاوت‌ها نشان می‌دهد که برای ارزیابی وضعیت دو شرکت، باید عملکرد دوره‌ای را در کنار وضعیت انباشته مالی آنها بررسی کرد.

یکی از پرسش‌های مهم درباره هر دو باشگاه، نحوه استفاده از ظرفیت اقتصادی هواداران است. میلیون‌ها هوادار می‌توانند زمینه درآمدزایی از طریق تبلیغات، فروش محصولات، قرارداد‌های تجاری، خدمات دیجیتال و توسعه برند را فراهم کنند. با این حال، برخورداری از چنین ظرفیتی زمانی به مزیت اقتصادی تبدیل می‌شود که درآمد‌های حاصل از آن به‌صورت مستمر تحقق یابد و با هزینه‌های متناسب همراه باشد.

مدیرانی که پاسخ‌گو نیستند

ورود پرسپولیس و استقلال به بازار سرمایه می‌توانست فرصتی برای افزایش شفافیت، بهبود نظارت سهامداران و تقویت انضباط مالی باشد. با این حال، حضور در بورس به‌خودی‌خود مشکلات مالی یک شرکت را حل نمی‌کند. این اتفاق زمانی ارزشمند خواهد بود که انتشار اطلاعات مالی به پاسخ‌گویی بیشتر مدیران، برنامه‌ریزی دقیق‌تر و بهبود عملکرد عملیاتی منجر شود.

سهامداران این دو باشگاه باید بتوانند ارزیابی کنند که منابع مالی جذب‌شده چگونه مصرف شده‌اند، درآمد‌های جدید تا چه اندازه تکرارپذیرند، بدهی‌ها با چه سرعتی مدیریت می‌شوند و چه برنامه‌ای برای کاهش زیان‌های انباشته وجود دارد. همچنین، انتشار منظم صورت‌های مالی قابل اتکا و ارائه توضیحات روشن درباره تغییرات سود و زیان، برای سنجش عملکرد مدیریت ضروری است.

در نهایت، رویای موفقیت اقتصادی پرسپولیس و استقلال زمانی به وقوع می‌پیوندد که درآمد‌های تجاری آنها بتواند هزینه‌های جاری را پوشش دهد، جریان نقدی پایداری ایجاد کند و به تقویت تدریجی ساختار مالی منجر شود. در غیر این صورت، افزایش درآمد یا ثبت سود در یک دوره، بدون اصلاح عوامل بنیادی، نمی‌تواند به‌تنهایی نشانه موفقیت اقتصادی این دو باشگاه تلقی شود.