معمای خودروی اقتصادی در ایران

به گزارش اقتصادآنلاین، خودروی اقتصادی در ادبیات سیاست‌گذاری خودرو ایران همچنان جایگاه مهمی دارد چه در برنامه‌های تولید خودروسازان داخلی و چه در سیاست واردات.

با این حال، افزایش قیمت کارخانه‌ای خودرو‌های داخلی به بیش از یک میلیارد تومان، پرسش تازه‌‍ای درباره نسبت میان تعریف سیاستگذار از خودرو اقتصادی و توان خرید مصرف‌کننده ایرانی مطرح میکند.

به نظر می‌رسد باز تعریف خودروی اقتصادی، علاوه بر ملاحظات فنی و صنعتی باید با توجه به سطح درآمد، هزینه‌های زندگی و قدرت خرید مصرف‌کنندگان صورت بگیرد.

در ادامه حتما بخوانید:

رنجرور اسپرت ۲۰۲۶ تأیید نوع گرفت/ مشخصات فنی شاسی‌بلند لوکس وارداتی

چانگان UNI-K پارس‌خودرو تأیید نوع گرفت/ مشخصات فنی و امکانات کراس‌اوور وارداتی

اقتصادی‌بودن خودرو را می‌توان از دو منظر متفاوت بررسی کرد. از یک سو خودروساز و سیاستگذار ممکن است محصولی را که با هزینه تولید کمتر، مصرف سوخت پایین‌تر یا فناوری ساده‌تر ساخته می‌شود در گروه خودرو‌های اقتصادی قرار دهند و از سوی دیگر برای مصرف‌کننده، قیمت خرید و امکان تامین منابع مالی لازم برای دستیابی به خودرو اهمیت بیشتری دارد.

اکنون خودروی اقتصادی لزوما برای مصرف‌کننده اقتصادی نیست، زیرا فاصله درآمد تا قیمت خرید بسیار عمیق شده است. با درآمد ماهانه ۲۴-۳۰ میلیون تومان، خرید یک خودروی یک میلیاردی به سال‌ها پس‌انداز کامل نیاز دارد. در واقع به دلیل سقوط ارزش ریال، تعریف کالای یک خودروی اقتصادی در کشور بی‌معنا شده است.

خودرو‌هایی که در بازار‌های جهانی ارزان محسوب می‌شوند، پس از ورود به ایران و احتساب هزینه‌های جانبی، خارج از توان خرید اکثریت جامعه قرار می‌گیرند. همچنین ساختار دولتی و ناکارآمد تولید داخلی، مانع از ارتقای بهره‌وری شده و خودرو را به کالایی لوکس تبدیل کرده است.

در حوزه واردات نیز مدل‌های فعلی نه به نفع طبقه متوسط، بلکه عمدتا برای تامین درآمد‌های دولتی است.

جمع‌بندی:

بدون رقابتی کردن بازار و کنترل تورم، تاکید بر واژه اقتصادی تنها به تداوم سیاست‌های شکست خورده، نظیر قرعه‌کشی و حضور دلالان می‌انجامد و دسترسی خانوار‌ها به خودرو همچنان دشوار باقی خواهد ماند.

عملا در بحث واردات هم خودرویی با قیمت کمتر از ۵ هزار دلار در بازار‌های جهانی وجود ندارد که اگر همان را نیز ملاک قراردهیم، با احتساب ۴۰ درصد هزینه‌های جانبی و تعرفه، قیمت نهایی آن در ایران به حدود یک میلیارد و ۹۰۰ میلیون تومان می‌رسد.