صادرات ایران در تله کربن | قواعد تجارت جهانی علیه معدن و فولاد تغییر کرد

گروه نفت و انرژی؛ در همایش ملی معدن و صنایع معدنی در عصر کربن، سه فعال حوزه معدن و محیط‌زیست نسبت به تغییر قواعد تجارت جهانی و تأثیر آن بر آینده صنایع ایران هشدار دادند. با تبدیل ردپای کربن به معیاری برای رقابت در بازار‌های بین‌المللی، صنایع معدن و فولاد ایران برای حفظ جایگاه صادراتی خود با ضرورت بازنگری در شیوه تولید و مدیریت منابع روبه‌رو هستند.

محمدحسین امامی، رئیس انجمن مدیریت سبز ایران، با تأکید بر تغییر قواعد تجارت جهانی گفت صنایع معدنی دیگر نمی‌توانند صرفاً بر کیفیت محصول، قیمت و زمان تحویل تکیه کنند؛ بلکه باید میزان مصرف منابع و ردپای کربن محصولات خود را نیز اندازه‌گیری و مستند کنند.

او با بیان اینکه «محیط زیست ما همان اقتصاد ماست»، توضیح داد که کاهش مصرف آب، انرژی و مواد اولیه، علاوه بر کاهش آلودگی، هزینه‌های تولید را پایین می‌آورد و مزیت رقابتی ایجاد می‌کند. به گفته امامی، نوسازی تجهیزات به‌تنهایی مصرف منابع را کاهش نمی‌دهد و اصلاح فرایند‌ها و افزایش آگاهی نیروی انسانی باید در اولویت قرار گیرد.

امامی جمع‌آوری داده‌های دقیق درباره میزان و محل مصرف منابع به ازای هر واحد محصول را نخستین گام صنایع برای آمادگی در تجارت جهانی دانست؛ داده‌هایی که می‌توانند مبنای محاسبه ردپای کربن و تهیه گزارش‌های موردنیاز بازار‌های صادراتی باشند.

سعید تاجیک: مقررات زیست‌محیطی به مانعی تازه در تجارت تبدیل شده‌اند

سعید تاجیک، رئیس کمیسیون انرژی و محیط زیست اتاق تهران، با اشاره به گسترش مقررات کربنی در بازار‌های بین‌المللی، بر ضرورت آمادگی صنایع ایران برای مواجهه با الزامات جدید تأکید کرد. به گفته او، بخشی از این مقررات در عمل می‌تواند به موانع غیرتعرفه‌ای تجارت تبدیل شود و شرکت‌هایی که توانایی اندازه‌گیری و اثبات میزان انتشار کربن محصولات خود را ندارند، در رقابت با تولیدکنندگان مجهزتر با مشکل مواجه شوند.

تاجیک همچنین بر اهمیت اندازه‌گیری و تأیید معتبر داده‌های کربنی تأکید کرد. صرف محاسبه میزان انتشار کافی نیست و صنایع باید بتوانند اطلاعات خود را به شکلی مستند و قابل‌قبول برای بازار مقصد ارائه کنند. او از تهیه گزارشی درباره محدودیت‌های کربنی بین‌المللی در اتاق تهران نیز خبر داد.

عصاری: بدون حمایت دولت، گذار به فولاد سبز دشوار است

عصاری، رئیس شورای سیاست‌گذاری مؤسسه راهبردی معدن و فولاد سبز (سیگماس)، با اشاره به تجربه تلاش‌های داوطلبانه صنایع برای کاهش آلودگی و انتشار کربن گفت اقدامات شرکت‌ها به‌تنهایی برای ایجاد تغییر گسترده کافی نیست و حمایت و اقدام جدی دولت‌ها نیز ضرورت دارد.

او با اشاره به پیچیدگی فرایند‌های تولید فولاد و نیاز این صنعت به حرارت بالا، گذار به فناوری‌های کم‌کربن را مسیری زمان‌بر دانست و بر ضرورت بازنگری در فرایند‌های قدیمی تولید و کاهش اتلاف منابع تأکید کرد.

به گفته عصاری، توسعه فناوری‌های جدید باید با شناخت دقیق‌تر فرایند‌ها و مدیریت مصرف منابع همراه باشد؛ چراکه کاهش هدررفت در صنایع معدنی و فولادی می‌تواند هم به کاهش آلودگی و هم به بهبود عملکرد اقتصادی بنگاه‌ها کمک کند.

رقابت آینده؛ ترکیب کاهش هزینه و کاهش ردپای کربن

مجموع دیدگاه‌های مطرح‌شده در این همایش بر یک تغییر مهم در تجارت جهانی تأکید دارد: عملکرد زیست‌محیطی صنایع به‌تدریج به بخشی از رقابت اقتصادی تبدیل می‌شود. در چنین شرایطی، اندازه‌گیری مصرف منابع، مستندسازی انتشار کربن و اصلاح فرایند‌های تولید می‌تواند برای صنایع معدنی ایران اهمیتی فراتر از رعایت الزامات زیست‌محیطی داشته باشد و بر هزینه تمام‌شده و دسترسی آنها به بازار‌های صادراتی اثر بگذارد.