فرانسه پس از مکرون | انتخابات ۲۰۲۷ در سایه بحران اقتصاد، راست ملی‌گرا و جنگ ایران

اقتصادجهان - آناهیتا محب‌علی؛ امانوئل مکرون پس از دو دوره ریاست‌جمهوری دیگر امکان حضور در انتخابات ۲۰۲۷ را ندارد و به همین دلیل رقابت آینده، بیش از آنکه صرفاً انتخاب یک رئیس‌جمهور جدید باشد، به آزمونی برای میراث سیاسی او تبدیل شده است. دوره دوم مکرون با بحران‌های متعددی همراه بوده؛ از اعتراضات داخلی و اصلاحات بازنشستگی گرفته تا بن‌بست‌های پارلمانی و فشار‌های اقتصادی. اکنون احزاب مختلف تلاش می‌کنند نارضایتی از وضعیت موجود را به سود خود تبدیل کنند.

در این میان، نتیجه انتخابات سنا در ۲۷ سپتامبر نیز توجه‌ها را به رشد حضور اجتماع ملی (RN) در ساختار سیاسی فرانسه جلب کرده است؛ هرچند انتخابات سنا مستقیم نیست.

اقتصاد؛ مهم‌ترین چالش رئیس‌جمهور بعدی

اقتصاد فرانسه در آستانه انتخابات با رشد ضعیف و فشار‌های مالی روبه‌روست. بانک مرکزی فرانسه در آخرین برآورد خود رشد اقتصادی سال ۲۰۲۶ را تنها ۰.۴ درصد پیش‌بینی کرده است. این نهاد انتظار دارد رشد در سال ۲۰۲۷ به ۰.۹ درصد برسد. همزمان نرخ بیکاری می‌تواند در پایان ۲۰۲۶ به ۸.۴ درصد برسد. 

تورم نیز همچنان تحت تأثیر قیمت انرژی قرار دارد. بانک مرکزی فرانسه تورم ۲۰۲۶ را ۲.۳ درصد و تورم ۲۰۲۷ را ۱.۹ درصد پیش‌بینی کرده است.

از طرف دیگر، کسری بودجه و بدهی عمومی فضای مانور دولت آینده را محدود می‌کند؛ بنابراین رئیس‌جمهور بعدی باید میان کاهش کسری، کنترل بدهی و حفظ هزینه‌های اجتماعی تعادل ایجاد کند؛ موضوعی که احتمالاً در کارزار انتخاباتی اهمیت زیادی خواهد داشت.

لوپن و باردلا؛ راست ملی‌گرا در موقعیت متفاوت

در اردوگاه راست ملی‌گرا، مارین لوپن همچنان یکی از چهره‌های اصلی انتخابات ۲۰۲۷ است، اما سرنوشت سیاسی او به یک پرونده قضایی نیز گره خورده است. لوپن در پرونده مربوط به استفاده از بودجه پارلمان اروپا برای دستیاران حزبش محکوم شده و حکم محرومیت از تصدی مناصب انتخابی علیه او صادر شده است؛ حکمی که اجرای فوری آن می‌تواند مانع نامزدی او در انتخابات ریاست‌جمهوری شود.

لوپن به این حکم اعتراض کرده و نتیجه روند تجدیدنظر می‌تواند تعیین کند که آیا او شخصاً در رقابت ۲۰۲۷ حضور خواهد داشت یا جردن باردلا به‌عنوان چهره اصلی RN وارد انتخابات می‌شود.

این جریان تلاش می‌کند موضوعاتی مانند مهاجرت، امنیت، قدرت خرید و حاکمیت ملی را به محور رقابت تبدیل کند. در مقابل، احزاب رقیب درباره پیامد‌های سیاست‌های اقتصادی و اروپایی RN دیدگاه‌های متفاوتی دارند.

میانه‌رو‌ها بعد از مکرون؛ فیلیپ و اتال در رقابت

در اردوگاه میانه، ادوارد فیلیپ و گابریل اتال از چهره‌های شناخته‌شده‌تر هستند. فیلیپ که نخست‌وزیر سابق مکرون بوده، باید میان ارائه یک برنامه مستقل و فاصله‌گرفتن از میراث رئیس‌جمهور فعلی تعادل ایجاد کند. اتال نیز نماینده نسل جوان‌تر جریان مرکزی است. با این حال، یکی از پرسش‌های اصلی این اردوگاه آن است که آیا می‌تواند پس از پایان دوره مکرون، آرای میانه را حول یک نامزد واحد جمع کند یا خیر.

چپ فرانسه؛ مسئله اصلی، چندپارگی

در جناح چپ، ژان‌لوک ملانشون رهبر جریان چپ رادیکال «فرانسه تسلیم‌ناپذیر» (LFI) است. او تلاش می‌کند با تمرکز بر قدرت خرید، دستمزد، بازتوزیع درآمد و سیاست‌های زیست‌محیطی پایگاه اجتماعی چپ را بسیج کند و خود را در برابر جریان‌های میانه قرار دهد. ملانشون در تابستان امسال نیز کارزار انتخاباتی خود را رسماً تقویت کرد و بر تغییر اساسی سیاست‌های اقتصادی و زیست‌محیطی تأکید داشت.

در مقابل، رافائل گلوکسمن نماینده مسیری نزدیک‌تر به چپ میانه و سوسیال‌دموکراسی است. او بر نقش اتحادیه اروپا، گذار سبز و بازصنعتی‌شدن فرانسه تأکید دارد و برخلاف ملانشون، موضع بسیار صریح‌تری در حمایت از اوکراین و همکاری اروپایی دارد. گلوکسمن همچنین اعلام کرده با LFI وارد ائتلاف انتخاباتی نخواهد شد.

مسئله ائتلاف با ملانشون به شکاف مهمی درجبهه چپ تبدیل شده است. در مناظره اخیر نامزد‌های مقدماتی چپ میانه، گلوکسمن و ژروم گژه با همکاری انتخاباتی با LFI مخالفت کردند.

از طرف دیگر، سوسیالیست‌ها، سبز‌ها و کمونیست‌ها نیز هنوز کاملاً پشت یک نامزد واحد قرار نگرفته‌اند و همین چندپارگی می‌تواند باعث تقسیم آرای چپ در دور اول شود. انتخابات مقدماتی چپ میانه نیز برای ۹ و ۱۰ اکتبر و در صورت نیاز دور دوم برای ۱۶ و ۱۷ اکتبر برنامه‌ریزی شده است

جنگ ایران چگونه وارد انتخابات فرانسه شد؟

جنگ ایران برای فرانسه صرفاً یک مسئله سیاست خارجی نیست. بانک مرکزی فرانسه در گزارش سپتامبر خود اعلام کرده که ادامه جنگ خاورمیانه و مسیر قیمت انرژی، یکی از اصلی‌ترین منابع عدم قطعیت برای اقتصاد فرانسه است. در سناریوی بسیار نامطلوب این بانک، رشد اقتصادی فرانسه در سال ۲۰۲۷ می‌تواند به منفی ۰.۲ درصد برسد و تورم به ۴.۲ درصد افزایش پیدا کند.

به این ترتیب، تحولات ایران و تنگه هرمز می‌تواند از مسیر قیمت نفت و گاز، هزینه حمل‌ونقل و تورم وارد زندگی روزمره فرانسوی‌ها شود. این مسئله برای انتخابات اهمیت سیاسی دارد؛ زیرا افزایش هزینه انرژی می‌تواند بحث قدرت خرید را دوباره به یکی از موضوعات اصلی رقابت تبدیل کند.

نتیجه انتخابات فرانسه؛ معادله‌ای فراتر از جانشینی مکرون

انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۷ فرانسه در شرایطی برگزار می‌شود که فضای سیاسی کشور بیش از گذشته چندقطبی شده است. نظرسنجی‌های اخیر، مارین لوپن را در بسیاری از سناریو‌های دور اول در موقعیت بالایی نشان می‌دهند، اما هنوز نمی‌توان از نتیجه نهایی سخن گفت؛ سرنوشت حقوقی لوپن، نامزد‌های نهایی، ائتلاف‌های انتخاباتی و میزان اتحاد جریان‌های چپ و میانه می‌تواند آرایش رقابت را تغییر دهد.

فرانسه؛ نقطه عطفی برای آینده اروپا

اهمیت انتخابات ۲۰۲۷ به مرز‌های فرانسه محدود نمی‌شود. فرانسه یکی از دو قدرت اصلی اتحادیه اروپا است و تغییر دولت در پاریس می‌تواند بر سیاست مهاجرت، بودجه اتحادیه، حمایت از اوکراین، سیاست انرژی و رابطه اروپا با آمریکا تأثیر بگذارد. اندیشکده ECFR نیز سناریوی روی کار آمدن RN را عاملی می‌داند که می‌تواند مواضع فرانسه را در چندین پرونده کلیدی اروپایی تغییر دهد.

از سوی دیگر، جنگ ایران و بحران انرژی یک متغیر خارجی مهم برای انتخابات است. ادامه اختلال در تنگه هرمز و افزایش قیمت نفت و گاز می‌تواند فشار تورمی و اقتصادی را در فرانسه و سایر کشور‌های اروپایی افزایش دهد؛ بنابراین انتخابات فرانسه در شرایطی برگزار خواهد شد که مسائل داخلی و تحولات ژئوپلیتیک بیش از گذشته به یکدیگر گره خورده‌اند.