آغاز شارژ سهمیه بنزین روی کارت بانکی / با کارت بانکی دیگران می‌توان بنزین زد؟

گروه اقتصاد؛ طرح انتقال سهمیه بنزین از کارت سوخت به کارت بانکی از اول مهرماه وارد مرحله آزمایشی جدیدی می‌شود؛ تغییری که قرار است ابتدا در پنج استان اجرا شود و در صورت موفقیت، به‌تدریج تا پایان سال به سراسر کشور برسد. با اجرای این طرح، سؤال مهم بسیاری از رانندگان این است که آیا می‌توانند با کارت بانکی افراد دیگر بنزین بزنند یا سهمیه فقط برای کارت بانکی صاحب خودرو قابل استفاده خواهد بود؟

سهمیه بنزین از کارت سوخت به کارت بانکی می‌رود

بر اساس طرح جدید، سهمیه بنزین خودروها به جای اینکه صرفاً روی کارت سوخت ذخیره شود، به کارت بانکی مالک یا بهره‌بردار خودرو متصل خواهد شد. این طرح از اول مهرماه به‌صورت آزمایشی در پنج استان آغاز می‌شود و طبق اعلام مطرح‌شده در کمیسیون انرژی مجلس، در صورت پیش رفتن مراحل اجرایی، تا پایان سال به سایر نقاط کشور نیز گسترش پیدا می‌کند.

البته این تغییر به معنای حذف فوری کارت سوخت نیست. پیش‌تر نیز درباره اجرای طرح تأکید شده بود که کارت سوخت در کنار کارت بانکی مورد استفاده قرار خواهد گرفت و قرار نیست یکباره از چرخه سوخت‌گیری حذف شود.

آیا با کارت بانکی دیگران می‌توان بنزین زد؟

یکی از مهم‌ترین ابهام‌های طرح جدید، نحوه استفاده از کارت بانکی افراد دیگر است. برخلاف برخی برداشت‌ها، در آیین‌نامه اجرایی صرفاً کارت بانکی صاحب خودرو در نظر گرفته نشده و امکان ثبت کارت بانکی بهره‌بردار خودرو نیز پیش‌بینی شده است.

بر اساس آیین‌نامه، وزارت اقتصاد باید امکان ثبت کارت بانکی بهره‌بردار را علاوه بر کارت صاحب خودرو فراهم کند. همچنین در صورت تغییر مالک خودرو، سهمیه آن نیز به صاحب جدید منتقل خواهد شد.

بنابراین، در مرحله فعلی نمی‌توان گفت هر کارت بانکی متعلق به هر فردی می‌تواند بدون ثبت و ارتباط با خودرو از سهمیه آن استفاده کند. ملاک اصلی، اتصال کارت بانکی به خودرو و سهمیه مربوط به آن است.

به بیان ساده‌تر، اگر کارت بانکی فردی به‌عنوان بهره‌بردار خودرو در سامانه ثبت شده باشد، استفاده از آن برای سهمیه خودرو امکان‌پذیر خواهد بود؛ اما این موضوع با «استفاده آزاد از کارت بانکی هر فردی برای دریافت سهمیه یک خودرو» تفاوت دارد.

کد ملی در طرح جدید چه نقشی دارد؟

عنوان «انتقال بنزین به کد ملی» ممکن است این تصور را ایجاد کند که از این پس هر ایرانی سهمیه مستقلی از بنزین دریافت خواهد کرد، اما سازوکار فعلی چنین چیزی را نشان نمی‌دهد.

در مرحله فعلی، سهمیه همچنان به خودرو وابسته است و کد ملی بیشتر برای ایجاد ارتباط میان مالک یا بهره‌بردار، کارت بانکی و خودرو استفاده می‌شود.

برای اجرای این سازوکار، «سوئیچ سهمیه سوخت» ایجاد می‌شود تا اطلاعات خودرو، مالک، سهمیه و پرداخت را به یکدیگر متصل کند. فراجا اطلاعات مربوط به مالکیت خودرو را در اختیار سامانه قرار می‌دهد و بانک مرکزی نیز زیرساخت لازم برای شناسایی ارتباط کد ملی و کارت بانکی را فراهم می‌کند.

سهمیه ۶۰ و ۵۰ لیتری چه می‌شود؟

در طرح فعلی، سهمیه‌ای که اکنون روی کارت سوخت خودرو شارژ می‌شود قرار است به کارت بانکی مالک یا بهره‌بردار متصل شود.

بر اساس توضیحات عبدالحسین همتی، دبیر کمیسیون انرژی مجلس، سهمیه ۶۰ لیتری با نرخ ۱۵۰۰ تومان و ۵۰ لیتری با نرخ ۳۰۰۰ تومان به کارت بانکی منتقل خواهد شد.

بنابراین اصل سهمیه و نرخ‌های اعلام‌شده در این بخش قرار نیست صرفاً به دلیل انتقال ابزار پرداخت تغییر کند؛ بلکه موضوع اصلی، تغییر شیوه نگهداری و استفاده از سهمیه است.

تکلیف بنزین ۱۰ هزار تومانی چیست؟

بنزین با نرخ سوم، یعنی ۱۰ هزار تومان، نیز در مرحله فعلی همچنان با کارت سوخت جایگاه قابل استفاده خواهد بود.

با این حال، طبق توضیحات مطرح‌شده درباره طرح، در ادامه قرار است نرخ سوم نیز مانند مدلی که در استان کرمان اجرا شده، با سهمیه مشخص برای هر خودرو به کارت بانکی منتقل شود.

در نتیجه، طرح جدید صرفاً تغییر یک کارت با کارت دیگر نیست، بلکه هدف آن ایجاد سامانه‌ای است که سهمیه خودرو، مالک یا بهره‌بردار، کارت بانکی و میزان مصرف را به یکدیگر متصل کند.

آیا بنزین به کد ملی افراد بدون خودرو هم تعلق می‌گیرد؟

در وضعیت فعلی، نباید اجرای طرح جدید را با طرح «بنزین برای همه» در سال ۱۴۰۰ یکی دانست.

در طرح آزمایشی «بنزین برای همه» که در کیش اجرا شد، سهمیه ماهانه به دارندگان کد ملی تعلق می‌گرفت و داشتن خودرو شرط دریافت آن نبود. اما سازوکار فعلی که از اول مهر وارد مرحله آزمایشی می‌شود، همچنان سهمیه را به خودرو مرتبط می‌کند.

بنابراین، فعلاً خبر از اختصاص سهمیه مستقل بنزین به تک‌تک افراد صرفاً بر اساس کد ملی نیست.

اجرای آزمایشی از اول مهر

مرحله جدید انتقال سهمیه بنزین از کارت سوخت به کارت بانکی از اول مهرماه در پنج استان آغاز می‌شود. در صورت موفقیت اجرای آزمایشی، قرار است این شیوه به‌تدریج در سایر استان‌ها نیز اجرا شود.

در این میان، مهم‌ترین نکته برای رانندگان این است که کارت بانکی قابل استفاده برای سهمیه باید به خودرو و مالک یا بهره‌بردار آن متصل شده باشد. بنابراین انتقال سهمیه به شبکه بانکی به معنای آن نیست که هر فرد بتواند بدون ثبت قبلی، با کارت بانکی خود از سهمیه خودروی دیگری استفاده کند.

جزئیات نهایی نحوه اجرای طرح، از جمله فرآیند ثبت کارت بانکی بهره‌بردار و چگونگی سوخت‌گیری در جایگاه‌ها، با پیشرفت اجرای آزمایشی مشخص‌تر خواهد شد.