تله برقی‌سازی / وقتی تلاش برای حذف بنزین صنعت خودرو را زمین‌گیر می‌کند

در حالی که سایه سنگین ناترازی بنزین، بیش از هر زمان دیگری بر پیکره اقتصاد کشور سنگینی می‌کند و زنگ خطر برای امنیت انرژی ایران به صدا در آمده، گذار به سمت خودروهای برقی و هیبریدی دیگر نه یک انتخاب، که یک ضرورت ناگزیر است.

اما در شرایطی که صنعت خودرو کشور همچنان درگیر چالش‌های زیر ساختی، زنجیره تامین قطعات و فشارهای ناشی از تحریم است، این پرسش بنیادین مطرح می‌شود که آیا پیکره صنعتی خودروسازان داخلی، در غیاب سرمایه گذارهای کلان و زیرساخت‌های شارژ، آمادگی عبور از عصر احتراق به عصر الکتریک را دارد، این گذار تنها در حد پروژه‌های نمایشی باقی خواهد ماند؟ اگرچه ناترازی بنزین، ضرورت حرکت به سمت خودروهای به مصرف سوخت پایین‌تر را دو چندان کرده، اما صنعت خودروی ما از جهات مختلفی برای این گذار آماده نیست.

نخستین چالش، چالش‌های زیرساختی است که مربوط به تقاضا و استفاده از خودروهای برقی است.

بزرگترین مانع برای توسعه خودروهای برقی، ناترازی شدید شبکه برق کشور است که هر ساله با خاموشی‌های گسترده همراه است.

از سوی دیگر، تعداد ایستگاه‌های شارژ عمومی درکشور بسیار ناچیز است و این زیر ساخت حیاتی، نه تنها در جاده‌ها، بلکه حتی در بسیاری از نقاط کلان‌شهرها وجود ندارد. این موضوع باعث ایجاد اضطراب پیمایش در خریداران می‌شود که نگران تمام شدن شارژ باتری در مسیر هستند.

خودروهای برقی وارداتی و حتی نمونه‌های مونتاژی، قیمت بسیار بالایی دارند و برای عموم مردم غیرقابل دسترس هستند.

از چالش‌های تولید داخلی نیز باید به محدودیت ارزی تعیین‌شده برای خودروهای تولیدی اشاره کرد که با هزینه تمام شده یک خودروی برقی مجهز همخوانی ندارد.

علاوه بر آن، برای تولید خودروهای هیبریدی و برقی، به قطعات و فناوری‌های پیشرفته‌ای مانند باتری‌های پرقدرت و گیربکس‌های پیشرفته نیاز است که تولید آنها در داخل کشور با چالش‌های اساسی روبروست.

بر این اساس اگر چه حرکت به سمت خودروهای برقی و هیبریدی یک راهبرد اجتناب‌ناپذیر برای کاهش ناترازی بنزین و آلودگی هواست، اما صنعت خودروی ایران در حال حاضر آمادگی تولید گسترده این خودروها را ندارد.

تلاش برای تولید گسترده پیش از فراهم‌شدن بسترهای لازم، محکوم به شکست خواهد بود و تنها به اتلاف سرمایه و نامیدی مردم منجر می‍شود.

مضاف بر اینکه رویکرد فعلی که با هدف ضرب الاجل یکساله دنبال می‌شود با واقعیت‌های صنعتی و زیرساختی کشور فاصله زیادی دارد.