بانک یا صندوق درآمد ثابت؟ محاسبه سود برای ۱۰۰ میلیون تومان سرمایه

نرخ شکست؛ تفاوتی که هنگام نیاز به پول مهم می‌شود

یکی از تفاوت‌های مهم این دو گزینه زمانی مشخص می‌شود که سرمایه‌گذار زودتر از برنامه به پول خود نیاز پیدا کند.

در سپرده بانکی، برداشت پیش از موعد (سررسید سپرده) یعنی سود با نرخ پایین‌تری محاسبه می‌شود؛ موضوعی که به آن «نرخ شکست» می‌گویند. بنابراین نرخ سودی که در ابتدای قرارداد اعلام شده، زمانی به‌طور کامل محقق می‌شود که شرایط سپرده تا پایان دوره رعایت شود.

در طرف مقابل، صندوق درآمد ثابت نرخ شکست ندارد و سرمایه‌گذار هر زمان بخواهد واحدهایش را می‌فروشد و بازده ایجادشده تا همان روز را دریافت می‌کند. در نتیجه به تعداد روزهایی که دارایی سرمایه‌گذار در صندوق باشد، سود تعلق می‌گیرد.

صندوق درآمد ثابت ارکیده در این مقایسه چه جایگاهی دارد؟

برای ملموس شدن مقایسه، می‌توان صندوق درآمد ثابت ارکیده را بررسی کرد. ارکیده خط ارزش از نوع صندوق‌های قابل معامله (ETF) است؛ بنابراین واحدهای آن از طریق سامانه‌های معاملاتی کارگزاری خرید و فروش می‌شود. بازده ایجادشده برای سرمایه‌گذاران، با رشد روزانه قیمت واحدهای صندوق محقق می‌شود. در نتیجه سرمایه‌گذار هنگام فروش واحدهای خود، اصل پول و سود را هم‌زمان دریافت می‌کند.

بر اساس اطلاعات عملکرد صندوق‌ها، ارکیده در سال ۱۴۰۴ با ۳۷ درصد رشد، بهترین بازدهی را بین صندوق‌های درآمد ثابت به ثبت رسانده است. بازده ماهانه ارکیده نیز در مقطع مورد بررسی حدود ۲/۸ درصد بوده است. با اعتماد سرمایه‌گذاران، دارایی تحت مدیریت ارکیده به بیش از ۱۳ هزار میلیارد تومان رسیده که رشد ۳۲۰۰ درصدی طی دو سال فعالیت را محقق کرده است.

صندوق درآمد ثابت مناسب چه کسانی است؟

اگر در کنار ریسک پایین، انعطاف در خروج، نبود نرخ شکست و بازدهی موثر بالاتر برایتان مهم است، صندوق درآمد ثابت گزینه ارزشمندتری است. این صندوق‌ها فقط برای سرمایه‌گذاری بلندمدت نیستند؛ نگهداری نقدینگی کوتاه‌مدت، بخش کم‌ریسک سبد یا پارک کردن پول تا فرصت بعدی، کاربردهای رایج‌اند.

اما قرار گرفتن یک صندوق در گروه «درآمد ثابت» به‌تنهایی برای انتخاب آن کافی نیست. بازده صندوق‌ها با یکدیگر متفاوت است و کیفیت نقدشوندگی و مدیریت آن‌ها نیز یکسان نیست.

برای انتخاب صندوق درآمد ثابت چه چیزهایی را بررسی کنیم؟

بازده یکساله فقط نقطه شروع است. سابقه عملکرد در دوره‌های مختلف، اندازه صندوق، سابقه مدیر، ترکیب دارایی‌ها و کیفیت اوراق از عواملی هستند که تفاوت در بازدهی و عملکرد صندوق‌های درآمد ثابت را رقم می‌زدنند. در صندوق‌های ETF به ارزش معاملات روزانه، عمق سفارش‌ها، فاصله قیمت بازار از NAV (حباب قیمت) و عملکرد بازارگردان هم توجه کنید.

در مورد صندوق ارکیده، چهار شاخص کلیدی برای ارزیابی عبارت‌اند از: قابل معامله (ETF) بودن، بازدهی موثر ۳۹ درصد، تجمیع بازده در ارزش واحدها و دارایی تحت مدیریت بیش از ۱۳ هزار میلیارد تومانی.

بالاخره بانک بهتر است یا صندوق درآمد ثابت؟

وقتی اعداد را کنار هم می‌گذاریم، پاسخ روشن می‌شود. سپرده بانکی فقط یک مزیت دارد: نرخ قطعی؛ اما بسیار کمتر از صندوق. همین مزیت با سه ضعف جدی خریداری می‌شود: سود ساده به‌جای مرکب، نرخ شکست در صورت نیاز به پول و بازدهی به‌مراتب پایین‌تر. برای سرمایه‌ای مثل ۱۰۰ میلیون تومان، این یعنی واگذاری حدود ۱۶ میلیون تومان سود در سال.

صندوق درآمد ثابت دقیقا همان چیزی را می‌دهد که سپرده از آن محروم است: سود روزشمار و مرکب، خروج بدون نرخ شکست و بازدهی موثر و بالاتر؛ بدون قید و شرط نگهداری پول تا سررسید. پس اگر به دنبال نگهداری بخش کم‌ریسک سرمایه هستید، گزینه‌ی بهینه دیگر سپرده‌ی بانکی نیست. پیش از تمدید خودکار آن سپرده، عملکرد به‌روز صندوق‌های درآمد ثابت را بسنجید؛ پول شما نباید فقط چون «همیشه در بانک بوده»، در بانک بماند. در نهایت، انتخاب درست فقط پیدا کردن بزرگ‌ترین عدد سود نیست؛ باید دید کدام گزینه ترکیب مناسب‌تری از بازده، نقدشوندگی و آرامش خاطر را برای نیاز مالی شما فراهم می‌کند.