بازگشت شاهپیر جمهوریخواهان به سنا | مردی که از جنگ با ایران حمایت کرد دوباره به واشنگتن برگشت
اقتصادآنلاین: میچ مککانل، سناتور بانفوذ جمهوریخواه آمریکا، پس از سه ماه دوری و درگیری با مشکلات جسمی به سنا بازگشت؛ سیاستمداری که از حامیان سرسخت فشار و اقدام نظامی علیه ایران است و حالا در آستانه پایان دوران سیاسی خود دوباره به واشنگتن برگشته است.
گروه سیاسی؛ آدیسون میچل مککانل یکی از بانفوذترین چهرههای جمهوریخواه در چند دهه اخیر سیاست آمریکا است. او از سال ۱۹۸۵ نماینده ایالت کنتاکی در سنای آمریکاست و از سال ۲۰۰۷ تا ۲۰۲۵، به مدت ۱۸ سال، رهبر جمهوریخواهان سنا بود؛ رکوردی که او را به طولانیترین رهبر حزبی تاریخ سنای آمریکا تبدیل کرد. در فاصله سالهای ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۱ نیز، زمانی که جمهوریخواهان اکثریت سنا را در اختیار داشتند، رهبر اکثریت بود.
نفوذ مککانل، اما فقط از سابقه طولانی او نمیآید. او یکی از سیاستمدارانی بود که ترکیب دستگاه قضایی فدرال آمریکا را برای یک نسل تغییر داد. در دوران رهبری او جمهوریخواهان صدها قاضی فدرال را تأیید کردند و تصمیم جنجالی مککانل در سال ۲۰۱۶ برای جلوگیری از بررسی نامزد باراک اوباما برای دیوان عالی، راه را برای انتصاب قضات محافظهکار در دوره دونالد ترامپ باز کرد. دفتر مککانل میگوید در دوره ریاستجمهوری نخست ترامپ، سنا ۲۳۴ قاضی مادامالعمر فدرال را تأیید کرد.
مردی که سالها مقابل توافق با ایران ایستاد
تقابل مککانل با جمهوری اسلامی بسیار قدیمیتر از جنگ سال ۲۰۲۶ است. یکی از مهمترین نمونهها به مذاکرات هستهای و برجام بازمیگردد. در سال ۲۰۱۵، زمانی که مککانل رهبر اکثریت سنا بود، جمهوریخواهان تلاش کردند توافق هستهای دولت باراک اوباما با ایران را در کنگره متوقف کنند. مککانل شخصاً سه بار تلاش کرد طرح مخالفت با برجام را در سنا جلو ببرد، اما دموکراتها با جلوگیری از رسیدن آرا به حد نصاب ۶۰ رأی، مانع شدند.
او آن زمان استدلال میکرد که توافق هستهای نمیتواند صرفاً بر برنامه هستهای متمرکز باشد و فعالیت موشکی ایران، حمایت تهران از حزبالله، حوثیها، نیروهای شیعه عراقی و دولت سوریه نیز باید بخشی از محاسبات آمریکا باشد.
سه سال بعد، زمانی که ترامپ در مه ۲۰۱۸ آمریکا را از برجام خارج کرد، مککانل صریحاً از تصمیم او حمایت کرد. او توافق را عمیقاً ناقص خواند و خواهان اعمال فشار گستردهتر بر ایران شد.
از فشار حداکثری تا درخواست برای ضربه سختتر
در دوره ریاستجمهوری جو بایدن، مککانل بارها دولت را متهم کرد که در برابر ایران نرمش نشان داده است. او از احیای سیاست فشار حداکثری حمایت میکرد و معتقد بود کاهش تحریمها در ازای وعدههای تهران اشتباه است. مککانل همچنین پس از افزایش حملات گروههای مورد حمایت ایران به نیروهای آمریکایی در عراق و سوریه خواستار واکنش نظامی شدیدتر واشنگتن شده بود و گفته بود آمریکا باید در برابر حملات نیابتی ایران سخت پاسخ دهد.
او حتی از تلاش برای مسدودکردن دوباره ۶ میلیارد دلار دارایی ایران در قطر حمایت کرد و یکی از طرحهایی را که هدف آن بازگرداندن محدودیتهای قانونی روی این پولها بود، همراه با سناتور تام کاتن پیش برد.
مککانل در آغاز جنگ ایران کجا ایستاد؟
پس از آغاز عملیات مشترک آمریکا و اسرائیل علیه ایران در ۲۸ فوریه ۲۰۲۶، مککانل تقریباً بدون ابهام در کنار عملیات نظامی قرار گرفت. او در واکنش به آغاز Operation Epic Fury از نیروهای آمریکایی و اسرائیلی که عملیات را انجام میدادند حمایت کرد و حکومت ایران را مسئول چند دهه خشونت و بیثباتی در منطقه دانست.
اما موضع مهمتر او چند روز بعد آشکار شد؛ زمانی که سناتور دموکرات تیم کین قطعنامهای ارائه کرد تا اختیارات ترامپ برای ادامه جنگ با ایران بدون مجوز مشخص کنگره محدود شود. مککانل چهارم مارس در صحن سنا با این قطعنامه مخالفت کرد. استدلالش این بود که عملیات ترامپ را نباید آغاز یک جنگ دانست، بلکه از نگاه او تلاشی برای پایاندادن به منازعهای بود که چند دهه میان آمریکا و جمهوری اسلامی جریان داشته است.
او همچنین گفت اختیار فرمانده کل قوا برای استفاده از نیروی نظامی در چنین شرایطی تثبیتشده است و به همین دلیل اعلام کرد علیه قطعنامه اختیارات جنگی رأی خواهد داد.
جنگ ایران و هشدار درباره خالیشدن انبارهای موشکی آمریکا
در مه ۲۰۲۶ گاردین گزارش داد که ادامه عملیات در ایران فشار زیادی بر ذخایر موشکی آمریکا وارد کرده و حتی میتواند بر ارسال تسلیحات به تایوان تأثیر بگذارد. مککانل نسبت به کاهش ذخایر مهمات هشدار داد و این وضعیت را نشانه نیاز به افزایش ظرفیت صنایع دفاعی آمریکا دانست.
این موضوع از آن جهت مهم است که مککانل رئیس زیرکمیته تخصیص بودجه دفاعی سناست و در تصمیمگیری درباره پولی که برای بازسازی همین ذخایر اختصاص داده میشود نقش مستقیم دارد.
او در جلسه بودجه ارتش آمریکا در ۱۹ مه نیز به کشتهشدن هفت و زخمیشدن ۲۷۲ نظامی آمریکایی در عملیات Epic Fury اشاره کرد و گفت وظیفه کمیته تحت ریاستش این است که مطمئن شود ارتش منابع لازم برای مقابله با تهدیدها را در اختیار دارد.
بیماری مککانل؛ دقیقاً چه اتفاقی افتاد؟
ابهام درباره سلامت مککانل از اواسط ژوئن شدت گرفت. او ۱۴ ژوئن در خانهاش در واشنگتن زمین خورد و برای مدتی کوتاه بیهوش شد. پس از انتقال به بیمارستان، به گفته گزارشهای رسمی، علاوه بر عوارض سقوط تحت درمان ذاتالریه خفیف قرار گرفت. سپس برای چندین هفته به مرکز توانبخشی منتقل شد.
مککانل در کودکی به فلج اطفال مبتلا شد. بیماری در آن زمان بر پای چپ او اثر گذاشت و عوارض آن هنوز بر قدرت حرکتی و تعادلش تأثیر میگذارد. خود مککانل هنگام بازگشت به سنا گفت آثار باقیمانده از فلج اطفال دوران کودکی، روند توانبخشی را سختتر کرده است.
در سالهای اخیر نیز نگرانیها درباره سلامت او بارها مطرح شده بود؛ از جمله پس از سقوطهای متعدد و دو مورد معروف در سال ۲۰۲۳ که هنگام صحبت با خبرنگاران برای چندین ثانیه بیحرکت و بدون واکنش ماند.
۹۲ روز غیبت؛ سپس بازگشت با ویلچر
سرانجام ۱۴ سپتامبر، پس از حدود سه ماه دوری، مککانل به ساختمان کنگره بازگشت. تصاویر او در واشنگتن بهسرعت خبرساز شد: سناتور ۸۴ ساله با ویلچر وارد سنا شد و برای نخستین بار از ۱۱ ژوئن در یک رأیگیری شرکت کرد.
رویترز نیز ظاهر او را هنگام بازگشت شکننده توصیف کرد و گزارش داد که مککانل به سؤال خبرنگاران درباره اینکه آیا میتواند دوره فعلی خود را تا پایان ادامه دهد، پاسخ نداد.
چرا بازگشت او الان اهمیت دارد؟
بازگشت مککانل از چند جهت مهم است. نخست اینکه اکثریت جمهوریخواهان در سنا حاشیه امن بزرگی ندارد و در برخی رأیگیریها حضور حتی یک یا دو سناتور میتواند نتیجه را تغییر دهد. نمونه مستقیم آن خود جنگ ایران است. هنگامی که مککانل به دلیل بیماری غایب بود، سنا در ۲۳ ژوئن با رأی ۵۰ در برابر ۴۸ قطعنامه اختیارات جنگی را تصویب کرد؛ اقدامی کمسابقه برای درخواست توقف مشارکت نظامی آمریکا در ایران. مککانل یکی از جمهوریخواهانی بود که به دلیل بستریشدن در رأیگیری حضور نداشت.
با توجه به اینکه او پیش از بیماری صریحاً با محدودکردن اختیارات جنگی ترامپ مخالفت کرده بود، میتوان با احتیاط گفت حضور او میتواند در رأیگیریهای مشابه آینده به جناح طرفدار ادامه اختیارات نظامی دولت یک رأی دیگر بدهد. این البته یک استنباط سیاسی از سابقه رأی و مواضع اوست، نه اعلام برنامه تازه از سوی مککانل.
موضوع فقط به یک رأی مربوط نمیشود. او همچنان رئیس زیرکمیته بودجه دفاعی سناست؛ یعنی در زمانی که پنتاگون برای جنگ ایران و جایگزینی موشکها و مهمات مصرفشده به دهها میلیارد دلار منابع نیاز دارد، مککانل در یکی از مهمترین موقعیتهای بودجهای کنگره قرار گرفته است.
آخرین فصل یک دوران ۴۰ ساله؟
این بازگشت یک نکته دیگر هم دارد: احتمالاً آخرین بازگشت بزرگ سیاسی مککانل است. او پیشتر اعلام کرده که پس از پایان دوره فعلی خود در ژانویه ۲۰۲۷ از سنا کنار میرود؛ بنابراین تنها چند ماه از نزدیک به ۴۲ سال حضور او در سنا باقی مانده است.
مککانل دیگر رهبر جمهوریخواهان نیست؛ جان تون جای او را گرفته است. اما در سیاست خارجی، بودجه دفاعی و بهویژه در موضوعاتی مانند ایران، روسیه و ناتو، او هنوز یکی از مهمترین نمایندگان جناح سنتی و مداخلهگر جمهوریخواه محسوب میشود.