سقوط سهام سافتبانک با یک هشدار جنجالی | آیا عصر توسعه بیوقفه هوش مصنوعی تمام میشود؟
اقتصادآنلاین: سهام شرکت سرمایهگذاری ژاپنی سافتبانک، یکی از سرمایهگذاران بزرگ OpenAI، روز دوشنبه (۱۴ سپتامبر ۲۰۲۶) بیش از ۱۰ درصد سقوط کرد؛ همزمان با افزایش هشدارها از سوی مدیران شرکتهای پیشرو هوش مصنوعی درباره ضرورت کاهش سرعت توسعه مدلهای پیشرفته و اولویتدادن به ایمنی در برابر سودآوری. این هشدارها نگرانی سرمایهگذاران درباره احتمال تشدید مقررات و کندشدن رشد صنعت هوش مصنوعی را افزایش داد.
فناوری؛ سهام سافتبانک روز دوشنبه بیش از ۱۰ درصد کاهش یافت و دیگر شرکتهای مرتبط با صنعت فناوری و هوش مصنوعی نیز با افت ارزش سهام مواجه شدند. این ریزش پس از آن رخ داد که مدیران برخی از بزرگترین شرکتهای هوش مصنوعی جهان از ایده (احتیاط بهجای سرعت و ملاحظهکاری بهجای سود) حمایت کردند.
داریو آمودی، مدیرعامل Anthropic، روز شنبه خواستار آن شد که شرکتهای هوش مصنوعی از طریق یک کاهش سرعت هماهنگشده در توسعه پیشرفتهترین مدلها، زمان بیشتری برای شناخت و مدیریت خطرات این فناوری اختصاص دهند.
آمودی نسبت به پدیدهای موسوم به خودبهبوددهی بازگشتی (Recursive Self-Improvement) نیز هشدار داد؛ وضعیتی که در آن سیستمهای هوش مصنوعی به ساخت نسل بعدی مدلهای هوش مصنوعی کمک میکنند. او هشدار داده است که اگر این روند بدون کنترل ادامه پیدا کند، سرعت پیشرفت هوش مصنوعی ممکن است از توانایی انسان برای درک و کنترل این سیستمها فراتر برود.
سم آلتمن، مدیرعامل OpenAI، و ایلان ماسک، مدیرعامل xAI، نیز از هشدار آمودی حمایت کردند. ماسک در واکنش به اظهارات او گفت: داریو درست میگوید.
نگرانی سرمایهگذاران از توقف مسابقه هوش مصنوعی
آلتمن همچنین در مصاحبهای با Fortune که روز شنبه منتشر شد، اعلام کرد OpenAI در سال جاری وارد عرضه اولیه سهام (IPO) نخواهد شد و تمرکز این شرکت همچنان بر ایمنی خواهد بود.
OpenAI و Anthropic هر دو شرکتهای خصوصی هستند؛ با این حال، گزارشها حاکی از آن است که Anthropic در حال آمادهشدن برای یک عرضه احتمالی سهام در ماههای آینده است. این تحولات پس از استعفای جیکوب کاکسون، پژوهشگر Anthropic، رخ داد. او در زمان خروج از شرکت نسبت به احتمال خارجشدن فناوری هوش مصنوعی از کنترل انسان هشدار داده بود.
ایوان هوبینگر، پژوهشگر دیگری در Anthropic که همچنان در این شرکت فعالیت میکند، نیز در واکنش به این تحولات نوشت که این شرکت واقعاً معتقد است هوش مصنوعی میتواند به نابودی تمام انسانها منجر شود. او احتمال وقوع چنین سناریویی در یک دهه آینده را بیش از ۱۰ درصد ارزیابی کرده است.
با این حال، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز یکشنبه این هشدارها را رد کرد و منتقدان هوش مصنوعی را نیروهای بسیار منفی خواند. او گفت سناریوهایی که منتقدان مطرح کردهاند، اتفاق نخواهند افتاد. مایک جانسون، رئیس مجلس نمایندگان آمریکا، نیز از مردم خواست دچار هراس نشوند.
چرا سهام سافتبانک سقوط کرد؟
با وجود این موضعگیریها، سرمایهگذاران روز دوشنبه شروع به فروش سهام شرکتهای فناوری کردند. دن بیکر، تحلیلگر شرکت پژوهشی Morningstar، گفت سقوط سافتبانک احتمالاً منعکسکننده نگرانی بازار درباره این احتمال است که مقرراتگذاران برای جلوگیری از بدترین سناریوهای مطرحشده از سوی Anthropic و OpenAI، سرعت توسعه هوش مصنوعی را کاهش دهند.
او همچنین احتمال داد نمونههای بیشتری از خارجشدن مدلهای جدید هوش مصنوعی از کنترل نیز بتواند روند توسعه این فناوری را کند کند.
اهمیت سافتبانک در این میان بالاست، زیرا این شرکت ژاپنی یکی از سرمایهگذاران بزرگ OpenAI محسوب میشود و بخش قابلتوجهی از ارزشگذاری آن به چشمانداز رشد صنعت هوش مصنوعی گره خورده است. بنابراین، هر نشانهای از کندشدن این صنعت میتواند مستقیماً بر انتظارات سرمایهگذاران درباره سافتبانک اثر بگذارد.
ریزش سهام شرکتهای تراشهساز آسیایی
فشار فروش به سافتبانک محدود نماند و سایر شرکتهای مرتبط با زنجیره تأمین هوش مصنوعی در آسیا نیز با افت سهام مواجه شدند. سهام SK Hynix، تولیدکننده کرهای تراشههای حافظه، ۵.۳ درصد سقوط کرد و سهام Samsung Electronics نیز ۲.۸ درصد کاهش یافت. در ژاپن، سهام Tokyo Electron، تولیدکننده تجهیزات ساخت تراشه، ۰.۹ درصد پایین آمد. Kioxia Holdings، دیگر تولیدکننده تراشههای حافظه، نیز با افت ۶ درصدی مواجه شد.
این واکنش نشان میدهد نگرانی بازار فقط درباره شرکتهای سازنده مدلهای هوش مصنوعی نیست؛ بلکه کل زنجیره ارزش این صنعت، از شرکتهای سرمایهگذار و توسعهدهنده مدل تا تولیدکنندگان تراشه و تجهیزات نیمهرسانا، تحت تأثیر قرار گرفته است.
رقابت هوش مصنوعی با چین
آمودی علاوه بر درخواست برای کاهش سرعت توسعه هوش مصنوعی، خواستار محدودیتهای شدیدتر بر دسترسی چین به تراشههای پیشرفته هوش مصنوعی و تجهیزات تولید نیمهرسانا شد. او استدلال کرد که تراشهها نقش تعیینکنندهای در توانایی چین برای توسعه هوش مصنوعی خواهند داشت.
با این حال، آمودی در گفتوگو با CBS News اذعان کرد که یکی از سختترین معضلات این است که چین ممکن است حاضر به پیوستن به یک توافق بینالمللی برای کاهش سرعت توسعه هوش مصنوعی نباشد. روزنامه دولتی چین، Global Times، موضع آمودی راکوتاهبینانه توصیف کرد و او را متهم کرد که تلاش میکند با ایجاد یک «جنگ سرد هوش مصنوعی» مانع توسعه فناوری چین شود.
در همین حال، شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، پیشنهاد ایجاد یک منطقه هوش مصنوعی متنباز بریکس را مطرح کرده است؛ طرحی که هدف آن تعمیق همکاری میان کشورهای عضو در زمینه مدلهای هوش مصنوعی و آموزش این مدلهاست.