بانک توسعه تعاون زیر ذره‌بین رفت/ مشکل اصلی کجاست؟

بهمن عبداللهی، رئیس اتاق تعاون ایران، در مراسم گرامیداشت هفته تعاون با اشاره به ظرفیت‌های قانونی کشور برای توسعه بخش تعاون اظهار کرد: ظرفیت قانونی بسیار خوبی در کشور برای توسعه بخش تعاون وجود دارد و آنچه در قانون اساسی، سیاست‌ها و قوانین عادی برای توسعه تعاون پیش‌بینی شده، ظرفیت قابل توجهی است. تعاونی‌ها از ظرفیت مناسبی برای تجمیع و تجهیز منابع و همچنین تشکل‌سازی مردم برخوردارند و می‌توانند زمینه حضور بیشتر مردم در فعالیت‌های اقتصادی و افزایش مشارکت آنها در اقتصاد را فراهم کنند.

رئیس اتاق تعاون ایران با اشاره به جایگاه تعاون در سیاست‌های اقتصاد مقاومتی گفت: تعاون بار‌ها در سیاست‌های اقتصاد مقاومتی مورد تأکید قرار گرفته و یکی از سیاست‌های اصلی اقتصادی ابلاغ‌شده است. بنابراین، بخش تعاون ظرفیت بالایی برای ایفای نقش در تحقق اهداف اقتصاد مقاومتی دارد، اما متأسفانه هنوز نتوانسته‌ایم از این ظرفیت‌ها به شکل مطلوب استفاده کنیم.

عبداللهی یکی از مشکلات اصلی بخش تعاون را موانع قانونی و مقرراتی دانست و گفت: از مجلس و دولت درخواست دارم در یک اقدام جدی، نسبت به اصلاح قانون تعاون اقدام کنند. اتاق تعاون سال‌هاست برای حل این مشکل تلاش می‌کند، اما اصلاح مقررات، آیین‌نامه‌ها، دستورالعمل‌ها و قوانین نیازمند عزم ملی و اراده مجلس و دولت است.

او همچنین با اشاره به سند توسعه تعاون اظهار کرد: در دولت قبل سند توسعه تعاون تصویب شد و در این سند، شورایی با عنوان شورای توسعه تعاون پیش‌بینی شده بود که مسئولیت آن بر عهده استانداران و در تهران بر عهده معاون مربوطه و تعدادی از وزراست، اما این شورا تشکیل نشده است. درخواست ما این است که مسئولان برای تشکیل این شورا اقدام کنند تا بتواند نقش مهمی در توسعه بخش تعاون داشته باشد.

رئیس اتاق تعاون ایران تأمین مالی را یکی دیگر از مشکلات اساسی تعاونی‌ها عنوان کرد و گفت: یکی از مصیبت‌های اصلی بخش تعاون، موضوع تأمین مالی است. از مسئولان و به‌ویژه مجلس درخواست می‌کنم برای افزایش سرمایه بانک توسعه تعاون اقدام کنند تا این بانک بتواند نقش مؤثرتری در تأمین مالی تعاونی‌ها ایفا کند.

عبداللهی ادامه داد: بانک توسعه تعاون در حال حاضر کوچک‌ترین بانک کشور است و با شرایط فعلی، بنیه مالی و توان کافی برای تأمین مالی بخش تعاون را ندارد. این بانک عملاً در کنار سایر بانک‌های تجاری، درگیر ارائه تسهیلاتی مانند وام ازدواج و خرید مسکن است و با توجه به محدودیت منابع، توان کافی برای ایفای نقش تخصصی خود در حوزه تعاون را ندارد.

او در ادامه با اشاره به مشکلات ساختاری تعاونی‌ها گفت: ما زمانی که درباره موانع توسعه تعاون صحبت می‌کنیم، باید به مشکلات خودمان در بخش تعاون نیز توجه داشته باشیم. یکی از مشکلات بزرگ این است که تعداد زیادی تعاونی کوچک داریم که از نظر اقتصادی توان رقابت با مجموعه‌های بزرگ را ندارند.

رئیس اتاق تعاون ایران با اشاره به وضعیت تعاونی‌های مصرف اظهار کرد: برای مثال، در تهران حدود ۴۰۰ تعاونی مصرف دستگاه‌های دولتی وجود داشته که بخشی از آنها تعطیل یا متوقف شده‌اند. این تعاونی‌ها هرکدام تعداد محدودی عضو و یک ساختار مدیریتی مستقل دارند، در حالی که مجموعه‌های بزرگ فروشگاهی با تعداد شعب بیشتر، با ساختار مدیریتی متمرکز فعالیت می‌کنند.

عبداللهی ادامه داد: وقتی حدود ۴۰۰ تعاونی کوچک داشته باشیم که هرکدام ساختار مدیریتی جداگانه‌ای دارند، هزینه‌های مدیریت افزایش پیدا می‌کند و چنین ساختاری نمی‌تواند پاسخگوی رشد باشد و در نهایت باعث کوچک‌تر و ضعیف‌تر شدن تعاونی‌ها می‌شود. باید به خودمان بپردازیم و یکی از راه‌های اصلی نجات تعاون در کشور، ادغام تعاونی‌ها با یکدیگر و تشکیل تعاونی‌های بزرگ است. اگر برای این موضوع چاره‌ای نیندیشیم، مطمئن باشید در بسیاری از بخش‌ها تعاونی‌ها دچار اضمحلال خواهند شد.

رئیس اتاق تعاون ایران گفت: در اتاق تعاون برای این موضوع برنامه‌ای در حال آماده‌سازی است و طرح نظری آن نیز تهیه شده که به‌زودی منتشر خواهد شد. امیدواریم با شکل‌گیری تعاونی‌های بزرگ و ادغام تعاونی‌ها بتوانیم به اهداف رشد و توسعه بخش تعاون دست پیدا کنیم. امیدوارم با حمایت مسئولان و اصلاح قانون تعاون، در سال آینده شاهد بهبود وضعیت بخش تعاون در کشور باشیم.