چرا دیتاسنترهای ایران هنوز آماده عبور از مدل سنتی نیستند؟

به گزارش اقتصادآنلاین، پنل «مراکز داده نرم‌افزاری» با حضور فرهود عبدلی اسلام‌لو، مشاور زیرساخت ابری و دیتاسنتر، امیرحسین رحمتیان، معمار زیرساخت و شبکه ابرکلاس و مهرداد توکلی، مدیرعامل و بنیانگذار ابرکلاس و فعال حوزه آی‌تی، در آخرین روز نمایشگاه الکامپ برگزار شد.

در این نشست، ابعاد مختلف معماری مراکز داده نرم‌افزارمحور، الزامات امنیتی، نقش اتوماسیون در مدیریت زیرساخت و چالش‌های سازمان‌ها برای عبور از مدل‌های سنتی مورد بررسی قرار گرفت.

امنیت در دیتاسنترهای نرم‌افزارمحور تغییر می‌کند

امیرحسین رحمتیان، معمار زیرساخت و شبکه ابرکلاس، در این نشست با اشاره به موضوع امنیت در مراکز داده نرم‌افزارمحور گفت: در این معماری، نحوه اعمال سیاست‌های امنیتی و هدایت ترافیک نسبت به ساختارهای سنتی تغییر می‌کند.

وی افزود: پارامترهای متعددی برای بحث امنیت اضافه شده است و در پلتفرم‌های مختلف، ابزارها و قابلیت‌های نرم‌افزاری متنوعی برای پاسخ به نیازهای امنیتی وجود دارد.

رحمتیان ادامه داد: برخی پلتفرم‌ها از نظر اجرایی و سهولت پیاده‌سازی قابلیت‌های امنیتی، شرایط مناسب‌تری دارند و انتخاب ابزار باید متناسب با نیازهای هر سازمان انجام شود.

وی خاطرنشان کرد: امنیت در این معماری به یک ابزار مشخص محدود نیست و حوزه‌های مختلفی را دربرمی‌گیرد؛ بنابراین، همکاری میان تیم‌های مختلف برای اجرای صحیح سیاست‌های امنیتی ضروری است.

بزرگ‌ترین مانع، مقاومت سازمان در برابر تغییر است

فرهود اسلام‌لو، مشاور زیرساخت ابری و دیتاسنتر، در ادامه با اشاره به موانع حرکت سازمان‌ها به سمت مراکز داده نرم‌افزارمحور گفت: بخش قابل توجهی از این موانع، ماهیت سازمانی دارد.

وی گفت: یکی از بزرگ‌ترین موانعی که برای رفتن به سمت دیتاسنتر نرم‌افزارمحور وجود دارد، تفکر سازمان و رشد و بلوغ سازمان است.

اسلام‌لو افزود: دانش فنی، نیروی متخصص و تجهیزات مورد نیاز تا حد زیادی در کشور وجود دارد، اما افرادی که در ساختارهای سنتی فعالیت می‌کنند، گاهی در برابر تغییر مقاومت دارند و همین موضوع می‌تواند مانع حرکت سازمان شود.

وی ادامه داد: ترس ناشی از ناآگاهی و نبود شناخت کافی از فناوری‌های جدید نیز در شکل‌گیری این مقاومت نقش دارد.

این کارشناس حوزه زیرساخت همچنین آمادگی نرم‌افزارها و سرویس‌های قدیمی را یکی دیگر از چالش‌های جدی دانست و بیان کرد: بسیاری از نرم‌افزارها و برنامه‌هایی که طی سال‌ها در سازمان‌ها توسعه یافته‌اند، استاندارد و ماژولار نیستند و گاهی ساختارهای قدیمی با همان مشکلات قبلی، صرفاً بزرگ‌تر شده‌اند.

واحدهای فناوری باید از حالت جزیره‌ای خارج شوند

اسلام‌لو تاکید کرد: حرکت به سمت دیتاسنتر نرم‌افزارمحور صرفا با خرید فناوری جدید امکان‌پذیر نیست و تغییر فرآیندهای سازمانی نیز ضرورت دارد.

وی گفت: واحدهای شبکه، امنیت، زیرساخت و برنامه‌نویسی نمی‌توانند همچنان به‌صورت جزیره‌ای فعالیت کنند و باید در قالب یک فرآیند مشترک در کنار یکدیگر قرار گیرند.

به گفته او، آموزش نیروها و تقویت کار تیمی نیز در این مسیر اهمیت دارد، زیرا فرآیندهای مرتبط با دیتاسنتر نرم‌افزارمحور به یکدیگر متصل هستند و اختلال در یک بخش می‌تواند بخش‌های دیگر را نیز تحت تأثیر قرار دهد.

اسلاملو افزود: مدل سنتی «پینگ‌پنگی» در سازمان‌ها باید کنار گذاشته شود و هر واحد به جای انتقال مسئولیت به واحد دیگر، خود را بخشی از یک زنجیره واحد بداند.

این کارشناس آی‌تی همچنین بر ضرورت تغییر رویکرد تیم‌های توسعه نرم‌افزار تاکید کرد و گفت: کدهای مورد استفاده در چنین ساختاری باید ماژولار باشند و امکان یکپارچه‌سازی با سایر ابزارها و سرویس‌ها را داشته باشند.

اتوماسیون، زیرساخت را از مرحله درخواست تا اجرا مدیریت می‌کند

این مشاور زیرساخت ابری در ادامه با اشاره به نقش کدنویسی در مدیریت زیرساخت گفت: فرآیندهای مختلف می‌توانند از طریق ابزارهای اتوماسیون تعریف و اجرا شوند.

وی از ابزارهایی مانند Ansible و Terraform نام برد و توضیح داد: از زمان درخواست ایجاد یک ماشین مجازی یا سرویس تا مرحله عملیاتی شدن آن، بخش‌های مختلف فرآیند می‌تواند به‌صورت خودکار انجام شود.

اسلام‌لو افزود: ارتباط سرویس با خارج از دیتاسنتر، ارتباط میان سرویس‌ها، فرآیندهای مربوط به زیرساخت و حتی مانیتورینگ می‌تواند در قالب کد تعریف شود.

وی خاطرنشان کرد: با این روش می‌توان سطح بالایی از اتوماسیون را در دیتاسنتر ایجاد کرد و در عین حال، بخش‌هایی از زیرساخت سنتی را نیز در کنار بخش‌های خودکارشده حفظ کرد.

به گفته وی، این قابلیت به سازمان‌ها اجازه می‌دهد مهاجرت به معماری نرم‌افزارمحور را مرحله‌به‌مرحله انجام دهند و متناسب با نیاز، منابع زیرساختی را افزایش یا کاهش دهند.

محدودیت ارتباطات، چالش دیگری در مسیر است

رحمتیان با تاکید بر ضرورت تغییر نگرش در تیم‌های زیرساخت و شبکه بیان کرد: حرکت به سمت دیتاسنتر نرم‌افزارمحور تنها یک تغییر فنی نیست و به تغییر رویکرد در سازمان نیاز دارد.

وی یکی از چالش‌های مهم در کشور را شرایط زیرساختی ارتباطات دانست و افزود: هزینه ارتباطات و انحصار موجود در این حوزه، اجرای برخی قابلیت‌ها را دشوار می‌کند.

رحمتیان گفت: نگهداری زیرساخت در معماری جدید نیز مانند گذشته نیست و اتوماسیون باید به بخشی از فرهنگ کاری تیم‌های فناوری تبدیل شود.

این کارشناس شبکه همچنین به ظرفیت هوش مصنوعی در مدیریت و نگهداری زیرساخت اشاره کرد و افزود: با وجود ظرفیت‌های این فناوری، برخی محدودیت‌های موجود در کشور امکان استفاده گسترده از این قابلیت‌ها را کاهش داده است.

فرهنگ سازمانی، چالش مشترک تیم‌های فناوری است

مهرداد توکلی، مدیرعامل و بنیانگذار ابرکلاس با اشاره به موانع توسعه مراکز داده نرم‌افزارمحور در ایران گفت: هزینه، تحریم، نیروی انسانی و فرهنگ سازمانی از جمله چالش‌های این مسیر هستند.

توکلی فرهنگ سازمانی را یکی از مهم‌ترین موانع دانست و افزود: در بسیاری از سازمان‌ها، واحدهای فناوری اطلاعات به شکل جزیره‌های جدا از هم فعالیت می‌کنند؛ از شبکه و کامپیوتر گرفته تا امنیت، هر بخش تخصص و فرآیند خود را دارد و ارتباط مؤثری میان این بخش‌ها شکل نگرفته است.

وی اضافه کرد: برای ایجاد یک ساختار نرم‌افزارمحور، این جزیره‌ها باید به یکدیگر متصل شوند و تیم‌ها به یک زبان مشترک برسند.

مدیرعامل ابرکلاس ادامه داد: اگر تیم‌های مختلف فناوری نقش یکدیگر را درک نکنند، پیاده‌سازی چنین معماری‌ای به نتیجه مطلوب نمی‌رسد و سازمان نیز ترجیح می‌دهد همچنان از روش‌های سنتی استفاده کند؛ حتی اگر هزینه بیشتری داشته باشد.

توکلی خاطرنشان کرد: هر تیم باید زمان و فضای مشترکی برای شناخت نقش سایر بخش‌ها داشته باشد. تیم شبکه باید بداند در دنیای فناوری اطلاعات چه نقشی دارد و سایر تیم‌ها نیز باید نقش شبکه و زیرساخت فیزیکی را درک کنند.

این فعال حوزه آی‌تی در پایان ابراز امیدواری کرد که مسیر توسعه زیرساخت‌های فناوری کشور به سمت راهکارهای نوین حرکت کند و سازمان‌ها بتوانند با عبور از ساختارهای جزیره‌ای و سنتی، زمینه استفاده موثرتر از فناوری‌های جدید را فراهم کنند.