درخواست جنجالی از ایلان ماسک / استارلینک به کمک جنگ می‌آید

اوکراین به دلیل کمبود شدید سامانه‌ها و موشک‌های پدافند هوایی به دنبال جلب موافقت ایلان ماسک است تا از شبکه اینترنت ماهواره‌ای استارلینک بر روی پهپادهای تهاجمی خود برای انهدام سکوهای پرتاب موشک‌های بالستیک تا عمق ۲۰۰ کیلومتری خاک روسیه استفاده کند.

به نوشته فایننشیال تایمز این اقدام اوکراین نیازمند موافقت مستقیم ایلان ماسک، مالک شرکت اسپیس‌ایکس است؛ فردی که مواضعش در قبال اوکراین و نحوه بهره‌برداری از خدمات اینترنت ماهواره‌ای‌اش همواره با نوسان همراه بوده است. از سوی دیگر، برکناری اخیر میخایلو فدوروف، وزیر دفاع سابق اوکراین که کانال ارتباطی اصلی و مستقیم کی‌یف با ماسک محسوب می‌شد، موانع این مسیر را پیچیده‌تر کرده است.

بحران کمبود موشک‌های پاتریوت و کمبودهای جهانی

درخواست جدید اوکراین در شرایطی مطرح می‌شود که این کشور در برابر حملات موشکی و پهپادی روزافزون روسیه با چالش‌های جدی مواجه است. موشک‌های بالستیک بزرگ‌ترین تهدید برای کی‌یف به شمار می‌روند و ذخایر موشک‌های رهگیر پاتریوت، به‌عنوان تنها سامانه قابل اطمینان اوکراین برای انهدام این موشک‌ها، رو به اتمام است.

اگرچه ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین در دیدارهای خود از دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا و دیگر شرکای غربی خواستار تحویل سامانه و موشک‌های رهگیر بیشتری شده است، اما مصرف بالای این موشک‌ها در خاورمیانه و هم‌زمان با جنگ آمریکا علیه ایران، بحران کمبود جهانی این موشک‌های آمریکایی را تشدید کرده است.

فرانتس استفان گادی، تحلیلگر مسائل نظامی در وین در این‌باره تأکید می‌کند که اوکراین حتی در بهترین حالت نیز موشک‌های کافی برای ادامه استراتژی فعلی خود (یعنی صرفاً رهگیری موشک‌های شلیک‌شده) دریافت نخواهد کرد و باید به سمت استراتژی انهدام مبدأ حملات، شامل سکوهای پرتاب، سامانه‌های فرماندهی و پشتیبانی در داخل خاک روسیه حرکت کند.

نقش تعیین‌کننده پهپادهای مجهز به استارلینک و موضع ترامپ

پهپادهای مجهز به استارلینک با اتصال به شبکه ماهواره‌ای اسپیس‌ایکس، ارتباط بسیار قوی‌تر و پایدارتری با اپراتورها در فواصل طولانی حفظ می‌کنند و در برابر سامانه‌های جنگ الکترونیک و اختلال‌افکن‌های معمولی بسیار مقاوم هستند.

به گفته منابع آگاه، ولودیمیر زلنسکی در جریان دیدار ماه ژوئیه خود در کاخ سفید، از دونالد ترامپ خواسته بود تا با ایلان ماسک صحبت کند تا مجوز استفاده از استارلینک برای پهپادهای دوربرد اوکراین تا عمق ۲۰۰ کیلومتری خاک روسیه صادر شود. با این حال، حاضران در دفتر بیضی کاخ سفید اعلام کرده‌اند که ترامپ موضع شفافی اتخاذ نکرده و تمایلی به حمایت از این طرح نشان نداده است.

ماسک پیش از این نیز از اعطای مجوز برای استفاده از استارلینک در عملیات‌های هجومی به خاک روسیه یا شبه‌جزیره کریمه خودداری کرده و علت آن را ترس از تشدید منازعه و بروز جنگ هسته‌ای عنوان کرده بود.

برکناری فدوروف و ابهام در آینده ارتباطات با سیلیکون ولی

هم‌زمان با این تلاش‌ها، برکناری میخایلو فدوروف در جریان ترمیم کابینه اوکراین، ضربه سختی به دیپلوماسی فناوری کی‌یف زده است. فدوروف که ماسک را «مهم‌ترین شخصیت فناوری جهان برای اوکراین» خوانده بود، پیشتر موفق شده بود ماسک را متقاعد کند تا دسترسی غیرقانونی نیروهای روسی به استارلینک را مسدود کند؛ اقدامی که تهاجم‌های روسیه را در محورهای مختلف متوقف ساخت.

فدوروف اخیراً در یک گفتگوی رسانه‌ای اذعان کرده است که علی‌رغم حفظ ارتباط با ماسک پس از برکناری، پیشبرد مذاکرات برای کسب مجوز حملات فرامرزی با استارلینک به دستیابی به نتیجه دلخواه بسیار دشوار شده است. ایلان ماسک نیز در پاسخ به تمجیدهای اخیر فدوروف در شبکه اجتماعی ایکس تنها به نوشتن این جمله بسنده کرد: «تلاش می‌کنیم کاری که درست است را انجام دهیم. امیدوارم به‌زودی صلح برقرار شود» و هیچ اشاره‌ای به درخواست جدید اوکراین نکرد.