هشدار ملی‌گلد درباره تغییرات مداوم قوانین طلای آنلاین؛ سرمایه‌گذاری‌ها در معرض ریسک است

گروه اقتصادی؛ صالح اسکندرزاده، مدیر ارشد اجرایی ملی‌گلد، در رویداد پلتفرم‌های آنلاین طلا «زرآتی» با اشاره به تفاوت ماهیت پلتفرم‌های دیجیتال طلا با طلافروشی‌های سنتی، گفت: مسئله اصلی فعالان این حوزه، صرفا کیفیت مقررات نیست، بلکه پیش‌بینی‌پذیر بودن مسیر تنظیم‌گری و امکان مشاهده بازده سرمایه‌گذاری‌های انجام‌شده در این بازار است.

وی با بیان اینکه پلتفرم‌های آنلاین طلا در سال‌های اخیر تلاش کرده‌اند ارزش افزوده متفاوتی برای کاربران ایجاد کنند، افزود: این تفاوت در حوزه‌هایی مانند هزینه خدمات، نگهداری، دسترسی، تک‌نرخی بودن و تجربه کاربری خود را نشان داده است؛ بنابراین نمی‌توان برای یک کسب‌وکار دیجیتال، همان قواعدی را که برای یک طلافروشی سنتی طراحی شده، بدون بازتعریف و استانداردسازی مجدد اعمال کرد.

چالش اصلی؛ تغییر مداوم قواعد بازی

اسکندرزاده با اشاره به دغدغه سرمایه‌گذاری در این صنعت اظهار کرد: امروز سوال اصلی این است که آیا قوانین و مقررات با یک منطق مشخص و مسیر قابل پیش‌بینی حرکت می‌کنند یا خیر. به گفته او، فعالان بازار در شرایطی قرار گرفته‌اند که گاهی نمی‌دانند با چه نهادی طرف هستند و مهم‌تر از آن، نمی‌دانند در ادامه چه اتفاقی قرار است رخ دهد.

مدیر ارشد اجرایی ملی‌گلد ادامه داد: کسب‌وکار‌هایی که در این حوزه سرمایه‌گذاری جدی کرده‌اند، به دلیل همین عدم اطمینان نسبت به آینده، برای توسعه سرمایه‌گذاری‌های بزرگ‌تر با تردید مواجه می‌شوند؛ در حالی که این شرکت‌ها برای رسیدن به نقطه فعلی، یک یا دو سال هزینه نکرده‌اند و انتظار دارند سرمایه‌گذاری آنها در یک بازه چندساله به بازدهی برسد.

وی تاکید کرد: از منظر کیفیت نظارت و سخت‌گیری‌های مرتبط با اطمینان خاطر کاربران، اتفاقات مثبتی در بازار طلای آنلاین رخ داده است، اما مسئله اصلی، تغییرات مستمر و بعضا غیرقابل پیش‌بینی در قواعد و چارچوب‌های تنظیم‌گری است.

ما مغازه طلافروشی نیستیم

اسکندرزاده یکی از نکات کلیدی در سیاست‌گذاری بازار طلای آنلاین را تشخیص درست ماهیت این کسب‌وکار‌ها دانست و گفت: ما مغازه طلافروشی نیستیم.

به گفته او، محدودیت‌ها، مزایا و قواعدی که برای یک واحد صنفی سنتی طلا تعریف شده، لزوما قابلیت انتقال یک‌به‌یک به یک شرکت دیجیتال را ندارد و باید برای پلتفرم‌های آنلاین، متناسب با ماهیت فعالیت آنها بازتعریف و استانداردسازی شود.

وی افزود: در حال حاضر یکی از مسائل جدی این است که ذی‌نفعان واقعی این صنعت به شکل مناسبی در فرآیند تنظیم مقررات دیده نمی‌شوند. پلتفرم‌ها به‌عنوان بازیگرانی که مدل کسب‌وکار، فناوری و فرآیند‌های توسعه این بازار را از نزدیک می‌شناسند، باید در تدوین مقررات نقش مؤثرتری داشته باشند.

پلتفرم‌ها نباید آخرین حلقه در تدوین مقررات باشند

مدیر ارشد اجرایی ملی‌گلد با انتقاد از جایگاه پلتفرم‌ها در برخی جلسات تنظیم‌گری گفت: در بسیاری از جلساتی که برای تدوین و اجرای مقررات این صنعت برگزار می‌شود، پلتفرم‌ها معمولا در مراحل پایانی وارد می‌شوند و در نهایت نیز صرفا مجموعه‌ای از نظرات و کامنت‌ها را ارائه می‌کنند.

اسکندرزاده معتقد است اگر ذی‌نفعان بازار به‌درستی شناسایی نشوند، سیاست‌گذاری نیز نمی‌تواند تصویر دقیقی از واقعیت کسب‌وکار ارائه دهد. او در این باره توضیح داد: اگر از یک طلافروش سنتی درباره این بازار سوال شود، طبیعی است که بخشی از پاسخ او بر اساس تجربه و شناختی باشد که از کسب‌وکار خودش دارد؛ اما این شناخت الزاما به معنای درک کامل اتفاقاتی نیست که در یک پلتفرم دیجیتال طلا رخ می‌دهد.

وی تاکید کرد: برای تنظیم مقررات کارآمد، باید تفاوت میان مدل سنتی و مدل دیجیتال کسب‌وکار به رسمیت شناخته شود.

سرمایه‌گذاری بلندمدت با مقررات غیرقابل پیش‌بینی سازگار نیست

اسکندرزاده با اشاره به حجم سرمایه‌گذاری انجام‌شده در پلتفرم‌های آنلاین طلا گفت: این کسب‌وکار‌ها طی یک یا دو سال شکل نگرفته‌اند و برای توسعه زیرساخت و مدل فعالیت خود سرمایه‌گذاری قابل توجهی انجام داده‌اند؛ بنابراین طبیعی است که انتظار داشته باشند در یک افق چندساله به بازگشت سرمایه برسند.

وی ادامه داد: پلتفرم‌ها حتی در مواردی که سایر فعالان بازار با مشکل مواجه بوده‌اند، تلاش کرده‌اند برای حل مسائل موجود کمک کنند، اما در نهایت بخش مهمی از تصمیمات و فرآیند‌های تنظیم‌گری در اختیار خود کسب‌وکار‌ها نیست.

به گفته او، پلتفرم‌ها آمادگی دارند در صورت نیاز به حل مسائل موجود کمک کنند، اما برای ایجاد ثبات و پیش‌بینی‌پذیری، اقداماتی لازم است که خارج از اختیار آنهاست.

کیفیت نظارت بالا رفته، اما تشخیص ذی‌نفعان همچنان محل چالش است

اسکندرزاده در ادامه با اشاره به وضعیت فعلی حکمرانی بازار طلای آنلاین گفت: از منظر سخت‌گیری در حوزه اطمینان‌بخشی به کاربران، یکی از باکیفیت‌ترین لایه‌های حکمرانی در این بازار در حال شکل‌گیری است؛ با این حال، بخشی از مشکلات موجود ناشی از تشخیص نادرست ذی‌نفعان است.

وی خاطرنشان کرد: ذی‌نفعان این اکوسیستم صرفا پلتفرم‌ها نیستند و در فرآیند حکمرانی باید نقش و جایگاه نهاد‌های ناظر، مجریان دولتی و حاکمیتی و سایر بازیگران نیز به‌درستی مشخص شود.

هشدار درباره ورود نگاه بنگاه‌داری به نهاد‌های حاکمیتی

مدیر ارشد اجرایی ملی‌گلد در بخش دیگری از اظهارات خود نسبت به ورود نگاه سودمحور یا بنگاه‌دارانه به نهاد‌های حاکمیتی فعال در این حوزه هشدار داد.

وی با اشاره به موضوع انباشت طلا گفت: زمانی که حجم قابل توجهی طلا در یک اکوسیستم جمع می‌شود، باید مشخص باشد این انباشت با چه عملیاتی، چه هزینه‌ای، چه ادبیاتی و با چه رویکردی مدیریت می‌شود.

اسکندرزاده تاکید کرد: نهاد حاکمیتی نباید نهاد کسب‌وکار یا بنگاه‌دار باشد.

وی با اشاره به مباحث مطرح‌شده درباره ورود به بازار و ایجاد سود مشترک، بر تفاوت ماهوی کارکرد خزانه با سایر بخش‌های بازار تاکید کرد و گفت: وقتی موضوع خزانه مطرح است، باید کارکرد و ماموریت آن از سایر فضا‌های تجاری و اقتصادی تفکیک شود.

ضرورت بازتعریف حکمرانی طلای آنلاین

اسکندرزاده مسئله اصلی بازار طلای آنلاین را نه مخالفت با تنظیم‌گری، بلکه ضرورت تنظیم‌گری باکیفیت، باثبات و پیش‌بینی‌پذیر دانست؛ تنظیم‌گری‌ای که ضمن حفظ امنیت کاربران، تفاوت ماهوی پلتفرم‌های دیجیتال با کسب‌وکار‌های سنتی را نیز در نظر بگیرد.

به اعتقاد مدیر ارشد اجرایی گلد، اگر این تفکیک به‌درستی انجام نشود و ذی‌نفعان واقعی در فرآیند سیاست‌گذاری نقش کافی نداشته باشند، حتی مقرراتی که با هدف افزایش اطمینان کاربران وضع می‌شوند، می‌توانند به عاملی برای افزایش ریسک سرمایه‌گذاری و تضعیف توسعه این بازار تبدیل شوند.