بازار سنتی دشمن پلتفرم‌های آنلاین نیست | دستورالعمل بانک مرکزی مشکلات موجود را برطرف می‌کند

به گزارش اقتصادآنلاین؛ حجت شفائی در پنل ویژه «حکمرانی طلای آنلاین» در همایش «زرآتی» با تأکید بر اینکه با اصل فعالیت پلتفرم‌های آنلاین طلا مخالفتی ندارد، گفت اقتصاد دیجیتال باید در مسیر تقویت صنعت حرکت کند، نه در تقابل با آن.

او با اشاره به روند تدوین دستورالعمل فعالیت پلتفرم‌های آنلاین طلا مدعی شد: «اگر این دستورالعمل پیشنهاد و نوشته نمی‌شد، شک نکنید که پلتفرم‌ها شاید در کوتاه‌مدت فکر می‌کردند، اما در میان‌مدت نابود می‌شدند و دیگر کسی اعتماد نمی‌کرد.»

شفائی افزود اجرای درست دستورالعمل بانک مرکزی می‌تواند بخش قابل توجهی از مشکلات موجود در این حوزه را برطرف کند.

به گفته او، هر کسب‌وکاری که می‌خواهد فعالیت خود را در فضای اقتصادی و حتی فضای مجازی آغاز کند، باید مسیر قانونی دریافت مجوز را طی کند.

بازار سنتی طلا در برابر پلتفرم‌ها نیست

رئیس اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان طلا با اشاره به سابقه طولانی صنعت طلا در ایران گفت بازار سنتی و پلتفرم‌های آنلاین نباید در مقابل یکدیگر تعریف شوند.

او با اشاره به گستردگی این صنعت در کشور گفت در حوزه طلا و جواهر بیش از ۷۰ هزار واحد صنفی و بیش از هزار واحد تولیدی فعالیت می‌کنند.

شفائی تأکید کرد که صنعت طلا در ایران سابقه‌ای چندصدساله دارد و فعالان این صنعت طی نسل‌های مختلف، نقش امانت‌داری در قبال مردم را برعهده داشته‌اند.

او گفت: «با احترام به همه، در کشور شفاف‌ترین و صادقانه‌ترین صنف، طلاست. هر چیزی که دارد، متری به نمایش می‌گذارد؛ چون باید ویترین کند تا بتواند بفروشد.»

به گفته شفائی، ساختار این صنف با بسیاری از کسب‌وکار‌های دیگر تفاوت دارد؛ زیرا طلافروش برای فروش محصول خود ناچار است موجودی را در معرض دید مشتری قرار دهد و نمی‌تواند مانند برخی فعالیت‌ها آن را در انبار پنهان کند.

او همچنین تأکید کرد افزایش قیمت طلا لزوماً به معنای افزایش سود طلافروش نیست، زیرا قیمت خدمات و فروش بر مبنای قیمت روز طلا محاسبه می‌شود و فعال صنفی موجودی خود را با قیمت روز جایگزین می‌کند.

لطفاً وارد فایت با بخش خصوصی نشوید

شفائی در ادامه با دفاع از عملکرد اتحادیه‌ها در نظارت بر طلافروشان گفت این ادعا که بر فعالیت بازار سنتی نظارتی وجود ندارد، صحیح نیست.

او گفت به نمایندگی از فعالان این حوزه موظف است از طلافروشان و تولیدکنندگان دارای مجوز دفاع کند و افزود: «تمام اینهایی که مجوز دارند، علاوه بر بازرسی خود اتحادیه‌ها، بازرسی وجود دارد، بازرسی سند وجود دارد.»

رئیس اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان طلا در ادامه خطاب به فعالان حوزه حکمرانی گفت: «خواهش می‌کنم که وارد فایت نشوید با بخش خصوصی.»

او تأکید کرد بازار سنتی و بازار آنلاین نباید به عنوان دو جبهه متضاد دیده شوند، چرا که صاحبان بازار سنتی نیز همان طلافروشان و تولیدکنندگان هستند.

شفائی همچنین با اشاره به اهمیت طلا در اقتصاد کشور گفت: «در دنیا طلا یک ماده استراتژیک و امنیتی در قالب کشور است.»

مخالفت با مقرراتی که بدون نظر صنف نوشته شود

شفائی با اشاره به تجربه تدوین برخی ضوابط در سال ۱۴۰۳ گفت در جریان تدوین مقررات مربوط به این حوزه، نسبت به برخی بند‌ها اعتراض کرده است.

او گفت: «تنها کسی که مخالفت کرد بنده بودم؛ چون به نمایندگی در حوزه طلا و جواهر گروه تماس، مخالفت خودم را اعلام کردم.»

به گفته او، در این فرایند برخی دیگر از اعضای مرتبط با حوزه اقتصادی نیز با آن مقررات مخالفت کردند و در نهایت آن مصوبه به شکل مورد نظر اولیه تصویب نشد.

شفائی تأکید کرد مقررات مربوط به بازار طلا باید با شناخت دقیق ساختار این صنعت و با حضور نمایندگان بخش خصوصی تدوین شود.

کسی که طلافروشی می‌کند، سرمایه‌گذاری سنگینی انجام داده است

رئیس اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان طلا در ادامه با اشاره به تفاوت ساختار اقتصادی طلافروشی با فعالیت صرفاً مجازی گفت فعالان بازار سنتی سرمایه‌گذاری سنگینی در کسب‌وکار خود انجام داده‌اند.

او گفت طلافروش باید برای مغازه، ویترین، نیروی انسانی، بیمه و سایر هزینه‌ها سرمایه‌گذاری کند و تولیدکننده نیز هزینه خرید تجهیزات، نیروی انسانی و بیمه کارکنان را می‌پردازد.

شفائی همچنین به تجربه تبلیغات گسترده برخی مجموعه‌های غیررسمی در فضای مجازی اشاره کرد و گفت در مقطعی تبلیغاتی درباره فروش طلا بدون مالیات و تحویل طلا در منزل در سطح شهر و رسانه‌ها منتشر می‌شد که در نهایت با ورود نهاد‌های نظارتی، این فعالیت‌ها جمع‌آوری شد.

او تأکید کرد نظارت بانک مرکزی در این حوزه باید به شکل دقیق انجام شود و اصالت و استاندارد طلای عرضه‌شده نیز قابل رصد باشد.

شمش استاندارد و ضرورت تضمین طلای تحویلی

شفائی یکی از مسائل مهم در فعالیت پلتفرم‌های آنلاین را تضمین کیفیت و استاندارد طلایی دانست که در نهایت به مشتری تحویل داده می‌شود.

او گفت پلتفرم‌ها باید از شمش‌های استاندارد استفاده کنند و افزود استاندارد‌های مشخصی برای شمش و طلای تحویلی وجود دارد.

به گفته او، محصولات تولیدی طلا نیز دارای پلاک و کد شناسایی هستند و ایران از این نظر در میان کشور‌های دارای نظام مشخص شناسایی محصولات طلا قرار دارد.

شفائی با اشاره به ظرفیت صنعت طلا برای صادرات گفت تحریم‌ها و محدودیت‌های ایجادشده علیه ایران، فرصت صادرات این صنعت را کاهش داده است.

او تأکید کرد اگر دستورالعمل جدید به شکل صحیح ابلاغ و اجرا شود، «قطعا خیلی از مسائل حل خواهد شد».

شفائی تأکید کرد که با اصل فعالیت پلتفرم‌ها مخالفتی ندارد و مسئله اصلی او، ایجاد یک ساختار منظم و قابل نظارت برای فعالیت آنهاست.

او با اشاره به اختلافات و چالش‌هایی که در جلسات مختلف وجود داشته، گفت: «من با همه اطلاعات، به همه پلتفرم‌ها تشکر می‌کنم از این نشست. افتخاری بود واقعاً و خوشحالم که خیلی سریع، رک و رودررو با شما صحبت کردم.»

شفائی افزود ممکن است درباره مواضع او مطالب مختلفی مطرح شده باشد، اما تأکید کرد که «همین هم که هستم، صادقانه صحبت می‌کنم.»

قیمت‌گذاری پلتفرم‌ها نیازمند یک «خط‌کش» واحد است

شفائی در ادامه سخنان خود یکی از چالش‌های مهم بازار آنلاین طلا را نحوه تعیین قیمت عنوان کرد.

او گفت در بازار سنتی، اتحادیه‌ها قیمت‌هایی را اعلام می‌کنند که می‌تواند به عنوان یک معیار برای فعالان بازار مورد استفاده قرار گیرد؛ برای مثال ممکن است اتحادیه تهران قیمت مشخصی را اعلام کند و قیمت بازار شهر‌های دیگر نیز با توجه به همین معیار شکل بگیرد.

اما به گفته شفائی، در بازار پلتفرم‌های آنلاین هنوز چنین معیار واحدی وجود ندارد.

او گفت: «جسارتاً پلتفرم‌ها خودشان قیمت‌سازی می‌کنند. هیچ خط‌کشی نیست که اینها را بلاک، شما ناظر حاکمیتی، بسنجیم که آقای فلان، قیمتش درست بوده یا درست نبوده.»

شفائی خواستار تعریف یک معیار مشخص برای قیمت‌گذاری شد تا هم پلتفرم‌ها و هم نهاد‌های ناظر بدانند قیمت اعلام‌شده بر چه مبنایی تعیین شده است.

او پیشنهاد کرد قیمت بازار تهران در یک ساعت مشخص به عنوان مرجع تعیین شود و پلتفرم‌ها تا زمان مشخصی در روز بعد بتوانند براساس آن قیمت فعالیت کنند.

رقابت در بازار طلا باید بر سر خدمات باشد، نه قیمت اصل طلا

رئیس اتحادیه طلا در پایان با اشاره به رفتار برخی پلتفرم‌ها در دوره‌های افزایش تقاضا گفت در برخی مقاطع، زمانی که مردم برای خرید طلا هجوم می‌آورند، قیمت‌های اعلامی افزایش پیدا می‌کند و هنگام افزایش عرضه از سوی مردم نیز برخی پلتفرم‌ها ممکن است قیمت پایین‌تری نسبت به بازار اصلی ارائه کنند.

او این وضعیت را نیازمند نظارت دانست و گفت: «این درست نیست که قیمت دستوری بگذاریم و انتظار داشته باشیم رقابت ایجاد کنند.»

شفائی در عین حال تأکید کرد که رقابت در بازار طلا باید از جنس دیگری باشد.

او گفت: «در بازار طلا رقابت، قیمت اصل طلا نیست؛ رقابت، بهینه است.»

به این ترتیب، از نگاه شفائی، توسعه بازار آنلاین طلا نه با حذف بازار سنتی و نه با قیمت‌گذاری دستوری، بلکه با ایجاد قواعد شفاف، نظارت قابل سنجش، تعیین معیار واحد قیمت و رقابت پلتفرم‌ها بر سر کیفیت و خدمات امکان‌پذیر خواهد بود.