آیا مبلغ کالابرگ افزایش پیدا می‌کند؟

غلامرضا تاجگردون در جلسه علنی پییناری امروز (سه شنبه ۲۷ مرداد) و در جریان بررسی گزارش کمیسیون‌های اجتماعی، اقتصادی و برنامه، بودجه و محاسبات درباره عملکرد دولت در اجرای طرح کالابرگ الکترونیکی و کیفیت حمایت از معیشت و حفظ قدرت خرید خانوار، اظهار کرد: موضوع امروز، کالابرگ و تأمین کمک معیشتی برای زندگی مردم است. مباحث مربوط به پیشینه کالابرگ و نرخ ارز نیز به خوبی مطرح شد و قصد ندارم آنها را تکرار کنم، اما باید به واقعیت‌ها احترام بگذاریم و مبارزه با فساد را ارج بنهیم.

تاجگردون ادامه داد: گاهی صدا‌هایی که ناشی از مبارزه با فساد است، به عنوان علمدار مبارزه با فساد معرفی می‌شود که باید در این زمینه نیز دقت داشته باشیم.

رئیس کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس با اشاره به برنامه ۱۷ بندی تدوین‌شده در ۲۳ آذرماه ۱۴۰۴، گفت: در آن جلسه که با حضور آقای حسینی و جمعی از اعضای دولت برگزار شد، یک برنامه ۱۷ بندی ترسیم کردیم که به دلایل مختلف به نتیجه نرسید، اما بسیاری از موضوعاتی که امروز مطرح شد، در همان برنامه پیش‌بینی شده بود.

وی با مرور روند اجرای کالابرگ اظهار کرد: دولت لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ را بدون پیش‌بینی کالابرگ تقدیم مجلس کرد. پس از بررسی بودجه و رفت‌وبرگشت‌های صورت‌گرفته، در نهایت کالابرگ در بودجه قرار گرفت و بودجه سال ۱۴۰۵ نیز در شرایطی که کشور با بحران‌های مختلف مواجه بود، نهایی و ابلاغ شد.

تاجگردون افزود: سیاست‌های پولی و مالی با مشکلاتی مواجه شده بود و تنظیم بودجه دشوارتر شده بود. در عین حال، جنگ نیز آغاز شد و با تعامل بالای دولت و مجلس و حتی می‌توان گفت با ازخودگذشتگی مجلس، بودجه در اوج جنگ نهایی شد تا کشور بدون بودجه نماند.

وی ادامه داد: در این مسیر بسیاری از اولویت‌ها و خواسته‌های نمایندگان کنار گذاشته شد تا این مهم برای مردم و کمک به دولت به نتیجه برسد. پرداخت‌ها به مردم نیز با وجود اختلافات قابل توجه میان دولت و برخی کمیسیون‌های مجلس آغاز شد، اما از همان ابتدای کار مشخص بود که ناهماهنگی میان دستگاه‌های اصلی دولت می‌تواند اجرای طرح را با مشکل مواجه کند.

رئیس کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس تصریح کرد: بانک مرکزی تأمین‌کننده اعتبار شد و منابع به حساب مربوطه واریز می‌شد، در حالی که وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی نیز بر اساس برنامه‌ای که ممکن است نسبت به آن ایراد داشته باشم و آن را مغایر برخی مصوبات بدانم، پرداخت‌ها را انجام می‌داد.

وی افزود: سایر ارکان اقتصادی دولت، از جمله سازمان برنامه و بودجه و وزارت امور اقتصادی و دارایی، اگر بخواهیم تعارف را کنار بگذاریم، تقریبا از موضوع بی‌اطلاع بودند و این مسئله در چهار ماه نخست پرداخت‌ها خود را نشان داد و با کسری منابع مواجه شدیم.

تاجگردون با اشاره به نحوه تأمین منابع کالابرگ، گفت: در یک محاسبه ساده و با استفاده از منابع ارزی، پرداخت‌ها به نوعی با فشار بر پایه پولی انجام شد. البته از تلاش‌ها برای تأمین منابع تشکر می‌کنیم، اما منبع کالابرگ مشخص بود؛ انتقال ریال ناشی از محاسبات نرخ ارز و تغییر مبنای ارزی سهم دولت، رقمی حدود ۹۹۰ هزار میلیارد تومان را تأمین می‌کرد.

وی ادامه داد: بر این اساس باید نفت فروخته شود، ارز حاصل از آن بازگردد، به ریال تبدیل شود و مابه‌التفاوت نرخ ۲۸ هزار تومان تا نرخ بالاتر به کالابرگ اختصاص یابد. طبیعی است که کاهش فروش نفت مشکلاتی ایجاد کرده، اما به نظر من این مشکلات به اندازه‌ای که امروز مطرح می‌شود، نبوده است.

رئیس کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس با بیان اینکه همچنان درباره نحوه تأمین منابع ابهام وجود دارد، اظهار کرد: ما نمی‌دانیم در گذشته چقدر نفت فروخته‌ایم، چه میزان از منابع آن برگشته و این منابع چگونه تبدیل شده است. شاید تنها چیزی که مشخص است، پرداخت پول به مردم است که آن هم با هزار و یک مشکل همراه بوده است.

وی مشکلات مربوط به نگرانی مغازه‌داران، نحوه عرضه کالا‌های اساسی، کنار گذاشته شدن برخی فروشگاه‌های زنجیره‌ای و تأخیر در پرداخت مطالبات فروشندگان را از جمله چالش‌های اجرای طرح دانست و گفت: این مسائل بار اجرای طرح را بیشتر کرد.

تاجگردون تصریح کرد: آمار نشان می‌دهد در این اتفاقات بیشترین فشار متوجه پایه پولی شده است. دعوای روز اول ما این بود که پرداخت کالابرگ باید با کمترین فشار بر پایه پولی انجام شود؛ اما در اقتصاد کلان هم چوب را خوردیم و هم پیاز را.

وی تأکید کرد: قصد ندارم تقصیر را گردن فرد یا دستگاه خاصی بیندازم، اما یک سیستم پیچیده از فروش نفت، تأمین بودجه، تأمین ریال و پرداخت به مردم شکل گرفته که برای هیچ‌کس، حتی بالاترین ارکان دولت و مجلس، به اندازه کافی شفاف نیست.

رئیس کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس با اشاره به تغییرات صورت‌گرفته در نحوه اجرای کالابرگ گفت: در زمان تدوین بودجه در دولت ابتدا مطرح شد که همه مردم مشمول کالابرگ نباشند و رقم پرداختی نیز بین ۵۰۰ تا ۷۰۰ هزار تومان باشد، اما با درخواست وزارت کار این رقم به یک میلیون تومان افزایش یافت و به جای هفت دهک، همه مردم مشمول طرح شدند.

وی افزود: این تصمیم به خودی خود اشکالی نداشت، به شرط آنکه منابع آن نیز تأمین شود. بودجه را کش دادند و کش دادیم تا در نهایت موضوع به مجلس رسید و پیشنهاد افزایش ۲ درصدی نرخ مالیات بر ارزش افزوده برای تأمین منابع مطرح شد، اما مجلس برای دفاع از زندگی مردم با آن موافقت نکرد.

تاجگردون ادامه داد: اگر می‌دانستیم قرار است چنین شرایطی ایجاد شود، شاید می‌توانستیم با محاسبات ساده‌تر و با دستکاری در ارقام بانک مرکزی و ترازنامه آن، منابع را پرداخت کنیم و در نهایت تورم چند درصد بیشتری ایجاد می‌شد؛ اما این شیوه نیز قابل دفاع نبود.

دولت با مشکل منابع برای اجرای کالابرگ مواجه است

وی با بیان اینکه امروز دولت با مشکل منابع برای اجرای کالابرگ مواجه است، گفت: به دلایلی که مطرح شد، منابع کافی وجود ندارد و از سوی دیگر زندگی مردم سخت‌تر و شرایط برای آنها غیرقابل تحمل شده است. همه ما در برابر مردم شرمنده هستیم و رئیس‌جمهور و نمایندگان مجلس نیز بار‌ها بر ضرورت افزایش پرداختی به مردم تأکید کرده‌اند.

رئیس کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس افزود: آنچه مهم است، امروز در یک نقطه ایستاده‌ایم که باید میدان نظامی دیپلماسی سیاسی، میدان برای مردم و میدان خدمت که تاثیرگذارترین و تاثیرپذیر از همدیگر هستند عمل کنند؛ آقای دکتر قالیباف؛ عین جمله‌ای را که قرائت کردم از جمله فرمایشات مقام معظم رهبری است. فرمایشات بالاترین رکن مملکت در شرایط کنونی است.

تاجگردون در ادامه چند درخواست مشخص از دولت مطرح کرد و گفت: از دولت می‌خواهیم همه امور را در قالب بودجه یکپارچه دنبال کند و اتاق‌ها و اتاقک‌های غیرشفاف را کنار بگذارد. مجلس و نمایندگان مردم را نیز در جریان امور قرار دهید. سلوک رهبر شهید ما و رهبر حاضر را برای دفاع و کمک به دولت واجب می‌دانیم.

به دولت برای افزایش سقف کالابرگ کمک می‌کنیم

رئیس کمیسیون برنامه و بودجه مجلس ضمن امیدواری به مردم تاکید کرد: اگر دولت قصد ساماندهی و افزایش سقف کالابرگ را داشته باشد کمک کار دولت هستیم و بیشتر از دولت هم در این بخش دغدغه داریم. ما کمک می‌کنیم تا مشکلات بخش موجود برطرف شود، اما به شرط‌ها و شروط‌ها.

تاجگردون شرط این حمایت را شفافیت دانست و گفت: اتاق‌های غیرشفاف باید کنار گذاشته شود و حداقل ارکان اقتصادی دولت و مجلس باید بدانند جریان نفت در این کشور به کجا کشیده شده و چرا جزیره‌های جدا جدا داریم؛ لذا ما هرچه داریم باید با هم درباره آن تصمیم گیری کنیم.

تاجگردون در پایان خاطرنشان کرد: اولویت‌های ما کاملاً مشخص است؛ تقویت نیرو‌های مسلح و تأمین معیشت و زندگی مردم. هیچ چیز محرمانه‌ای در این اولویت‌ها وجود ندارد و آینده کشور نیز متعلق به ملت ایران است.