پشت پرده تلاش آمریکا برای نزدیکی عراق و سوریه / واشنگتن به دنبال خاورمیانه جدید با محوریت اسرائیل

منابع عراقی می‌گویند سفر مقامات این کشور به دمشق و تحرکات تام باراک نماینده ترامپ، از تلاش آمریکا برای نزدیکی دو کشور در راستای منافع راهبردی خود حکایت دارد.

دولت آمریکا پس از سقوط بشار اسد و روی کار آمدن ابومحمد الجولانی در دمشق، تلاش‌های خود برای تقویت روابط میان عراق و سوریه را افزایش داده است. در همین چارچوب، بغداد نیز به سمت عادی‌سازی روابط با دولت جدید سوریه و گسترش همکاری‌های اقتصادی و امنیتی با دمشق حرکت کرده است؛ روندی که به نوشته رسانه عراقی «المعلومه»، با حمایت واشنگتن و مداخله «تام باراک»، فرستاده آمریکا در امور عراق و سوریه، دنبال می‌شود.

پیش از این نیز توافقی برای صادرات نفت عراق از مسیر سوریه به امضا رسیده بود؛ اقدامی که به گفته منتقدان، می‌تواند بخشی از طرح آمریکا برای تقویت اقتصاد سوریه از طریق عراق و پیشبرد آنچه «نقشه خاورمیانه جدید» خوانده می‌شود، باشد.

«اثیر الشرع»، تحلیلگر سیاسی، در گفت‌و‌گو با «المعلومه» درباره سفر «فائق زیدان»، رئیس شورای عالی قضایی عراق، به سوریه گفت این سفر در چارچوب برنامه‌ای از پیش طراحی‌شده و پس از سفر زیدان به واشنگتن انجام شده است. به گفته او، دونالد ترامپ، تلاش می‌کند دیدگاه‌های دمشق و بغداد را به یکدیگر نزدیک کند.

الشرع افزود که تلاش واشنگتن برای همسو کردن مواضع بغداد و دمشق، بخشی از طرح ترامپ برای آنچه «نقشه خاورمیانه جدید» نامیده می‌شود، است. او گفت این روند را می‌توان در چارچوب طرح‌هایی مانند «فرایند صلح»، «معامله قرن» یا پروژه موسوم به «شام جدید» نیز ارزیابی کرد.

این تحلیلگر عراقی تأکید کرد اگرچه نام‌گذاری این طرح‌ها متفاوت است، اما آنچه اکنون میان عراق و سوریه در جریان است، به گفته او، در راستای اجرای طرح خاورمیانه جدید قرار دارد و واشنگتن تلاش می‌کند سیاست‌های دو کشور را برای تأمین منافع خود به یکدیگر نزدیک کند.

خط نفت کرکوک ـ بانیاس

«باسم الغریب»، عضو سابق کمیسیون نفت و گاز پارلمان عراق، نیز حمایت آمریکا از تفاهم‌نامه احداث خط لوله کرکوک ـ بانیاس برای انتقال نفت میان عراق و سوریه را بخشی از تلاش واشنگتن برای تأمین منافع خود و متحدانش در منطقه دانست.

او گفت آمریکا ممکن است از این پروژه برای تأمین نفت خام عراق برای اسرائیل استفاده کند و افزود که این سناریو کاملاً محتمل است. به گفته الغریب، دولت آمریکا منافع متحدان خود، به‌ویژه اسرائیل، را در صدر اولویت‌هایش قرار داده است.

وی همچنین تأکید کرد عراق از تأخیر در متنوع‌سازی مسیر‌های صادرات نفت خود متضرر شده و پیامد‌های این وابستگی پس از تحولات اخیر و بسته شدن تنگه هرمز به‌وضوح نمایان شده است.

تلاش واشنگتن برای پیوند اقتصاد عراق و سوریه

«سعید البدری»، پژوهشگر مسائل سیاسی، نیز سفر تام باراک به عراق و دیدار او با شماری از مقام‌های دولتی این کشور را دارای اهداف مشخصی از سوی دولت آمریکا دانست.

او گفت هدف اصلی این سفر، تلاش واشنگتن برای پیوند دادن اقتصاد سوریه و عراق است؛ به‌گونه‌ای که عراق برای واردات بخش قابل توجهی از کالا‌های مورد نیاز خود به سوریه متکی شود و در مقابل، نفت خام سبک عراق در اختیار سوریه قرار گیرد.

البدری در ادامه تأکید کرد که روند عادی‌سازی اقتصادی میان عراق و سوریه که دولت آمریکا آن را دنبال می‌کند، می‌تواند به نفع شخص تام باراک نیز باشد؛ زیرا به گفته او، باراک از طریق شرکت‌ها و روابط تجاری خود در امارات، عربستان، عراق، ترکیه و سوریه، ارتباطات گسترده‌ای در منطقه دارد.

او در پایان گفت از این منظر، نمی‌توان احتمال وجود منافع شخصی در کنار مأموریت رسمی باراک به‌عنوان فرستاده رئیس‌جمهور آمریکا را نادیده گرفت.