مداخله آمریکا در حمایت از ین/ نجات اقتصاد ژاپن یا مهار تورم در آمریکا؟

به گزارش‌ای‌بی‌سی‌نیوز، آمریکا با هدف آنچه حمایت از ارزش یِن ژاپن خوانده شده، وارد عمل شده است؛ ارزی که به‌تازگی در برابر دلار به پایین‌ترین سطح خود در چهار دهه گذشته رسید.

ژاپن که به واردات مواد غذایی و سوخت به‌شدت وابستگی دارد، طی ماه‌های اخیر با افزایش تورم که بخشی از آن از شوک تاریخی قیمت نفت ناشی از جنگ ایران نشات می‌گیرد، دست‌وپنجه نرم کرده است.

کمبود نفت به افزایش قیمت نفت خام در سراسر جهان منجر شده و فشار بیشتری بر مصرف‌کنندگان ژاپنی وارد کرده است؛ کسانی که پیش از این نیز از کاهش قدرت خرید ارز این کشور آسیب دیده بودند.

افزایش تورم با طرح‌های پیشنهادی دولت برای احیای اقتصاد بحران‌زده ژاپن تلاقی کرده است. توکیو در ماه نوامبر یک بسته محرک اقتصادی ۱۳۵ میلیارد دلاری، شامل یارانه انرژی برای خانوار‌های کم‌درآمد و تحت فشار مالی، را تصویب کرد.

با این حال، این بسته حمایتی ممکن است که مشکلات مالی دولت ژاپن را عمیق‌تر کند؛ کشوری که بدهی دولتی آن اکنون بیش از ۲۰۰ درصد تولید ناخالص داخلی است. مصائب مالی دولت می‌تواند فشار بیشتری بر یِن وارد کند، چرا که ممکن است ژاپن در آینده برای مدیریت بدهی ملی خود ناچار به چاپ پول شود.

در این بین، بانک مرکزی ژاپن نرخ‌های بهره را در سطوح نسبتا پایینی نگه داشته؛ عاملی که جذابیت ارز این کشور را برای سرمایه‌گذاران کاهش داده و ارزش یِن را بیش از پیش تحلیل برده است. برخی ناظران انتظار دارند که بانک مرکزی ژاپن طی ماه‌های آینده نرخ بهره را افزایش دهد، اما چنین اقدامی می‌تواند در جهت عکس تلاش‌های دولت برای تحریک و رونق بخشیدن به اقتصاد عمل کند.

سانائه تاکایچی، نخست وزیر ژاپن و متحد دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، در پی افزایش سریع قیمت‌ها و تشدید فشار‌های اقتصادی با انتقاد‌هایی روبه‌رو شده است.

پائولو پاسکواریلو، استاد مالی دانشگاه میشیگان، به‌ای‌بی‌سی‌نیوز گفت که «این یک طوفان تمام‌عیار است که ژاپن را به تلاش برای تقویت ین سوق می‌دهد. اما روی دیگر سکه این است که یِن قدرتمندتر به سود آمریکا خواهد بود.»

تحلیلگرانی که با این رسانه گفت‌و‌گو کرده‌اند، بر این باورند که مداخله آمریکا در حمایت از یِن ممکن است مانع فروش اوراق خزانه‌داری آمریکا از سوی ژاپن شود؛ در نتیجه، یکی از مولفه‌هایی که می‌تواند باعث افزایش نرخ بهره شود، از میان خواهد رفت.

به گفته تحلیلگران، تقویت یِن همچنین کالا‌های صادراتی آمریکا را برای خریداران ژاپنی ارزان‌تر می‌کند و به طور بالقوه به تثبیت اقتصاد ژاپن کمک خواهد کرد؛ ضمن اینکه به ادعای آنها، «با یکی از اهداف دولت ترامپ، یعنی کاهش کسری تجاری آمریکا با شرکای بزرگش، همخوانی دارد.»

داده‌های دفتر نماینده تجاری آمریکا نشان می‌دهد که ارزش کالا‌های آمریکایی صادرشده به ژاپن در سال گذشته به ۸۲.۱ میلیارد دلار رسید؛ رقمی که اندکی بیشتر از نیمی از ارزش واردات آمریکا از ژاپن، یعنی ۱۴۶ میلیارد دلار، بود.

ریچارد میشل‌فلدر، استاد دانشگاه راتگرز واقع در نیوجرسی در این‌باره گفت که «قیمت کالا‌های آمریکایی برای ژاپنی‌ها بر حسب یِن، نسبت به ۲۰ سال پیش، دوبرابر شده است. چرا این موضوع ناخوشایند است؟ چون آنها دیگر به اندازه گذشته محصولات ما را خریداری نمی‌کنند. ژاپن یکی از بزرگ‌ترین و ثروتمندترین اقتصاد‌های جهان است.»

اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، دیروز در پیامی در شبکه اجتماعی «ایکس» با این ادعا که واشنگتن با هماهنگی دولت ژاپن در بازار ارز مداخله کرده است، مدعی شد: دولت ترامپ برای شرکای مورد اعتماد آمریکا دست به‌کار می‌شود. امنیت اقتصادی، امنیت ملی بوده و اتحاد آمریکا و ژاپن بر هر دوی اینها استوار است. ما قاطعانه از اقدامات قاطع ژاپن در بازار و سیاست پولی برای برای تقویت ین حمایت می‌کنیم.»

میشل‌فلدر می‌گوید که «بدون کمک آمریکا، ژاپن ممکن بود مجبور به فروش بخشی از ذخایر عظیم اوراق خزانه‌داری آمریکا شود تا از این طریق منابع لازم برای تقویت یِن را فراهم کند.»

به نوشته‌ای‌بی‌سی‌نیوز، «اگر ژاپن به‌یکباره حجم زیادی از اوراق خزانه‌داری آمریکا را به بازار می‌ریخت و عرضه این اوراق افزایش می‌یافت، بازده اوراق بالا می‌رفت. افزایش نرخ بازده اوراق نیز به نوبه خود نرخ‌های بهره را افزایش می‌داد و هزینه پرداخت بدهی دولت فدرال آمریکا و حتی هزینه وام‌های مسکن خصوصی را بالا می‌برد. بازده اوراق خزانه آمریکا همین حالا نیز در سطوح بالایی قرار دارد؛ چرا که جنگ ایران موجب تشدید تورم و افزایش هزینه‌های استقراض شده است.»

داده‌های «فردی مَک/ شرکت فدرال وام‌های مسکن» آمریکا، متوسط نرخ بهره وام مسکن ثابت ۳۰ ساله که ارتباط نزدیکی با بازده اوراق خزانه ۱۰ساله دارد، هفته گذشته به ۶.۶۶ درصد رسید؛ رقمی که بالاترین سطح در یک سال گذشته محسوب می‌شود.

میشل‌فلدر اضافه کرد: این اقدام به پایین ماندن نرخ‌های بهره در آمریکا کمک می‌کند. ژاپن صد‌ها میلیون دلار اوراق خزانه آمریکا را در اختیار دارد. اگر ژاپن مجبور شود بخشی از آنها را برای خرید یِن بفروشد، این موضوع در نهایت به مشکلی بزرگ‌تر برای ما و به ضرر ما (آمریکا) تمام خواهد شد.

با این حال، به نوشته‌ای‌بی‌سی‌نیوز، «تقویت بیش از حد یِن نیز می‌تواند برای آمریکا دردسرساز شود. چنین چشم‌اندازی ممکن است موجب از هم گسستن معاملات موسوم به «کری ترید/ Carry Trade» شود؛ شگردی مالی که در آن سرمایه‌گذاران ارز‌هایی که با هزینه پایین قابل استقراض هستند را می‌فروشند و به سراغ ارز‌هایی می‌روند که بازدهی بالاتری دارند.

پاسکواریلو نیز دراین‌باره گفته است که «تاثیر نهایی مداخله آمریکا در بازار ارز مشخص نیست. ابعاد بسیار بزرگ بازار‌های ارزی باعث می‌شود تا تاب‌آوری مداخلاتی از این در درازمدت، مشکل باشد، هرچند ممکن است در کوتاه‌مدت ارزش ین را افزایش دهد.»

وی افزود: در بازاری به عظمت و گستردگی بازار ارز، تغییر جهت روند بسیار دشوار است. این مداخله دولت در مقیاس کل بازار، مثل یک قطره در دریاست.