امانت ارزشمند علی لاریجانی در دستان قالیباف / اسناد مکتوب کجاست و چرا منتشر نمی‌شود؟

جهانبخش محبی نیا گفت: از توفیقات حضرت باری‌تعالی این بود که، مدت بسیار طولانی با شهید دکتر علی لاریجانی مراوده و ارتباط داشتیم؛ چه در مسائل کاری، چه در موضوعات مربوط به جهان اسلام و انقلاب اسلامی و چه در مسائل داخلی کشور.

وی افزود: برداشت من این است که در این رفت‌وآمدها و گفت‌وگوها، به دلیل جامعیتی که در شخصیت آقای لاریجانی وجود داشت، نوعی حکمت، فضیلت و سعادت‌خواهی حاکم بود؛ بدون هیچ‌گونه مجامله یا مداهنه.

نماینده ادوار مجلس شورای اسلامی ادامه داد: در دوره‌ای که در مجلس بودم، شاید هفته‌ای یک‌بار خدمت ایشان می‌رسیدم؛ گاهی به‌صورت خصوصی و گاهی همراه با جمعی از دوستان. بعدها که مسئولیت‌های ایشان بیشتر معطوف به مشاوره برای مقام معظم رهبری و سپس دبیری شورای عالی امنیت ملی شد، طبیعتاً تعداد جلسات کمتر شد، اما ارتباط و گفت‌وگوها هیچ‌گاه قطع نشد و همچنان نشست‌های مفصل و عمیقی با ایشان داشتیم.

وی اضافه کرد: آقای لاریجانی را انسانی اهل توکل، اهل علم، اهل حکمت و دارای نگاه فلسفی می‌دانستم. در یکی از آخرین دیدارهایی که با ایشان داشتم، حدود دو یا سه روز پیش از آن فاجعه بزرگ در منطقه خاورمیانه، گفت‌وگوهای مهمی داشتیم.

این استاد دانشگاه گفت: در آن دیدار، درباره مسائل کلان امنیتی و بین‌المللی صحبت کردیم. من تاکید کردم که کلید حل این موضوع، چه از نظر مثبت و چه منفی، در اختیار آقای اردوغان است؛ چراکه با توجه به تحولات منطقه و همکاری‌هایی که میان آمریکا و برخی دولت‌های منطقه شکل گرفته بود، راهکار را در گفت‌وگوی مستقیم و شخصی و تلاش برای حل مسئله می‌دانستم.

محبی نیا افزود: در مباحث مربوط به پدیده‌های بزرگ امنیتی و بین‌المللی، آقای لاریجانی از قدرت تشخیص بالایی برخوردار بود. در موضوعاتی مانند ارتباط با اروپا، روابط با همسایگان و احیای جایگاه جمهوری اسلامی ایران در عرصه بین‌الملل، همواره تلاش می‌کرد بر پایه منطق، استقلال و تعهد حرکت کند.

وی اضافه کرد: ایشان را فردی اهل حل‌وفصل مسائل، تدبیر و عاقبت‌اندیشی می‌دانستم. برخی افراد ممکن است در حوزه معرفت و شناخت، توانایی بالایی داشته باشند، اما در ارائه راهکار عملی و طراحی مدل برای حل مسائل، توان لازم را نداشته باشند؛ اما به اعتقاد من، شهید لاریجانی از معدود شخصیت‌هایی بود که در طول سال‌های گذشته شناختم که هم در حوزه معرفت و هم در حوزه تدبیر و عمل، جایگاه ویژه‌ای داشت

روایتی از اندیشه مدیریتی و دغدغه‌های شهید دکتر علی لاریجانی

این استاد دانشگاه ادامه داد: در حوزه مدیریت و یافته‌های اجرایی، آقای دکتر لاریجانی را فردی بسیار متوکل، صبور و صاحب تجربه در عرصه‌های مدیریتی و اجرایی می‌دیدم. یکی از محورهایی که ایشان بدون تردید بر آن تأکید ویژه داشت، نقش مردم بود. ایشان برای مردم جایگاه بسیار بالایی قائل بود و باور داشت که مردم، عنصر اصلی در حل بسیاری از مسائل و عبور از بحران‌ها هستند.

وی افزود: در بررسی تحولات برخی کشورهای منطقه، از جمله کشورهایی که جریان مقاومت به دلایل مختلف با ضعف‌هایی مواجه شد، ایشان معتقد بود یکی از عوامل مهم، بی‌توجهی حاکمان به نقش و جایگاه مردم بوده است. از نگاه ایشان، برای ترمیم شرایط و حل مشکلات، باید بار دیگر به مردم تکیه کرد.

وی اضافه کرد: این نگاه را من در تحلیل‌های ایشان درباره عراق، یمن، لبنان و حتی برخی کشورهای پیرامونی که متأسفانه در برابر قدرت نظامی آمریکا دچار نوعی حیرت شده بودند، به‌وضوح مشاهده می‌کردم. ایشان نقش مردم را عاملی اساسی برای حل بسیاری از مسائل می‌دانست.

محبی نیا ادامه داد: البته در کنار مردم، دکترین بقا از نگاه آقای دکتر لاریجانی، بر پایه قدرت استوار بود. من ایشان را در چارچوب «واقع‌گرایی دینی» می‌دیدم؛ شخصیتی که باور داشت کشورهای اسلامی باید به قدرت واقعی و قدرت برتر دست پیدا کنند.

وی گفت: اما در پیشگاه حضرت باری‌تعالی شهادت می‌دهم که ایشان هرگز به قدرتِ صرف و قدرتِ بدون تعهد دل نبسته بود. از نگاه او، قدرت باید در چارچوب ارزش‌های اسلامی، اخلاق اسلامی و مسئولیت انسانی معنا پیدا کند. آرزوی ایشان این بود که جمهوری اسلامی ایران و انقلاب اسلامی، دارای قدرتی برتر، همراه با فرهنگ دفاع و ارزش‌های انسانی باشد.

نماینده ادوار مجلس شورای اسلامی افزود: ایشان به فرهنگ دفاع بسیار علاقه‌مند بود و آن را یکی از پایه‌های حفظ استقلال و عزت کشور می‌دانست.

محبی نیا افزود: در آخرین نشستی که به‌صورت جمعی در محضر ایشان برگزار شد، دو نگرانی مهم را مطرح کردم. یکی از نگرانی‌های اصلی من، سوءمدیریت در برخی کشورهای مسلمان و تأثیر آن بر آینده این کشورها بود؛ به‌ویژه کشورهایی که در حوزه دفاعی و مقاومت، جمهوری اسلامی ایران را یار و پشتیبان خود می‌دانستند.

وی در مورد نحوه شنیدن خبر شهادت شهید لاریجانی گفت: پس از شهادت ایشان، زمانی که از این حادثه مطلع شدم، یکی از دوستان با من تماس گرفت و خبر را اعلام کرد. ابتدا به‌صورت غیرمستقیم گفت که احتمالاً آقای دکتر لاریجانی مجروح شده‌اند، اما از همان لحظه متوجه شدم که اتفاق بسیار تلخی رخ داده است.

وی گفت: با توجه به خباثت رژیم صهیونیستی و تلاش‌هایی که برای حذف فیزیکی شخصیت‌های مؤثر جمهوری اسلامی وجود داشت، این احتمال را می‌دادم که در این اقدام، حتی نزدیکان، همکاران و اطرافیان ایشان نیز از خطر در امان نمانده باشند.

فراجناحی بودن و نگاه جامع شهید لاریجانی

وی اضافه کرد: پس از شهادت ایشان، بلافاصله با یکی از دوستانی که در دولت مسئولیت داشت تماس گرفته شد و ایشان نیز با ظرافت و ملاحظات خاصی، خبر شهادت را منتقل کردند. پس از آن، بسیاری از دوستان، استادان دانشگاه و همکاران در مجموعه‌های اداری تماس می‌گرفتند و نگرانی خود را ابراز می‌کردند. طبیعتاً برای ما روشن شده بود که آقای دکتر به شهادت رسیده‌اند، اما لازم بود هم حقیقت را منتقل کنیم و هم ملاحظات امنیتی و احتیاط‌های لازم را رعایت کنیم؛ بنابراین تلاش می‌کردیم یکدیگر را در جریان قرار دهیم و مراقبت‌های لازم را داشته باشیم.

نماینده ادوار مجلس خاطر نشان کرد: گاهی در تبیین شخصیت‌های بزرگ انقلاب، این ویژگی‌ها را تنها پس از شهادت به آن‌ها نسبت می‌دهیم؛ البته شهدای ما حقیقتاً انسان‌های بزرگی هستند و در نگاه قرآنی، شهادت مقام والایی است که روح انسان را به جایگاهی متعالی می‌رساند. اما درباره شهید دکتر علی لاریجانی، نگاه جامع و فراجناحی ایشان را من نه صرفا پس از شهادت، بلکه در طول سال‌ها ارتباط و تجربه نزدیک، به‌ویژه حدود ۲۰ سال، مشاهده کردم.

این استاد دانشگاه گفت: ایشان پیش از آن نیز در جریان اصول‌گرایی حضور داشتند و نسبت به آن دغدغه و مراقبت داشتند، اما در دوران مسئولیت در مجلس و پس از آن، دغدغه‌های ایشان را دغدغه‌های کل انقلاب اسلامی می‌دانستم. هیچ‌گاه ندیدم که عظمت انقلاب اسلامی، نهضت امام خمینی(ره) و آرمان‌های انقلاب را در چارچوب رقابت‌های جناحی محدود کند.

وی افزود: در گفت‌وگوهای خصوصی که بارها با دکتر لاریجانی داشتم، نکات مهمی از نگاه ایشان به یادگار مانده است. یکی از تأکیدات صریح ایشان این بود که رقابت‌های سیاسی باید در مسیر تقویت امنیت ملی و سیاست خارجی کشور و در چارچوب صندوق رأی و انتخابات معنا پیدا کند؛ چراکه ایشان برای انتخابات و نقش مردم اهمیت بسیار زیادی قائل بود.

محبی نیا ادامه داد: نکته دیگری که بارها بر آن تأکید داشت این بود که رقابت‌های سیاسی باید جایگاه خود را حفظ کنند، اما کسانی که در چارچوب قانون اساسی، موجودیت انقلاب اسلامی را می‌پذیرند و به اصول آن پایبند هستند، اگر در شیوه اجرا و مدیریت دیدگاه‌های متفاوتی دارند، نباید حذف شوند؛ بلکه باید فرصت داشته باشند تجربیات و دیدگاه‌های خود را در مسیر اداره کشور به کار بگیرند.

وی گفت: این نگاه را من نه برای تقدیس یک شخصیت پس از شهادت، بلکه به‌عنوان یک تجربه زیسته و مشاهده مستقیم از اندیشه‌های دکتر لاریجانی بیان می‌کنم. من شاهد نگاه‌های عمیق، طبقه‌بندی‌شده و راهبردی ایشان در مسائل مختلف بودم.

محبی نیا گفت: ایشان باور داشت که انقلاب اسلامی ایران یک مفهوم فراگیر و جامع است و باید برای همه اقشار جامعه و همه ظرفیت‌های کشور برنامه داشت. در دوران مسئولیت ایشان نیز ابتکارات متعددی دیدم که ارزش بازخوانی و بررسی دارد.

وی افزود: در نخستین دوره‌ای که دکتر لاریجانی رئیس مجلس شدند، برای تمامی کمیسیون‌ها و حوزه‌های تخصصی مجلس وقت ویژه گذاشتند و ساعت‌ها نشست برگزار کردند. آن زمان من دبیر هیئت‌رئیسه بودم و شاهد بودم که ایشان موضوعات مختلف کشور، از کشاورزی و امنیت گرفته تا سیاست خارجی، فناوری اطلاعات و دیگر حوزه‌ها را با دقت و نگاه کارشناسی دنبال می‌کردند

اسناد مدیریتی و برنامه‌های راهبردی شهید دکتر علی لاریجانی

وی خاطرنشان کرد: در آن دوره، مباحثی که در جلسات هیات‌رئیسه مطرح می‌شد، در دفترچه‌ای با عنوان «دفتر هیات‌رئیسه» ثبت شده است. بسیاری از این موارد را خودم در همان زمان نوشته‌ام و اکنون نیز این اسناد در اختیار آقای قالیباف قرار دارد.

محبی نیا ادامه داد:به نظر من، اگر دستور داده شود این مجموعه بررسی و منتشر شود، می‌تواند ارزش بسیار زیادی داشته باشد.

وی گفت: این اسناد شامل برنامه‌های دکتر لاریجانی برای کمیسیون‌های مجلس، موضوعات مختلف کشور، ارتباط با دولت، ارتباط با قوه قضائیه، مسائل مرتبط با هویت حقوقی جمهوری اسلامی و جایگاه جمهوری اسلامی ایران در عرصه‌های مختلف است.

وی گفت: این مباحث، موضوعات بسیار مهم و راهبردی بودند و حیف است که تنها پس از گذشت بیست یا سی سال، صرفاً به‌عنوان اسناد تاریخی مورد توجه قرار گیرند. بسیاری از این مطالب می‌تواند در شرایط امروز نیز کاربرد داشته باشد.

محبی نیا خاطر نشان کرد: امیدوارم نواب‌رئیس و اعضای هیئت‌رئیسه دوره اول مجلس هشتم، نسبت به بازخوانی و در اختیار قرار دادن این اسناد اقدام کنند؛ یا حداقل اطلاعاتی که فاقد طبقه‌بندی و محدودیت‌های خاص است، در اختیار رسانه‌ها، دولت، قوه قضائیه، نمایندگان مجلس و کمیسیون‌های تخصصی قرار گیرد.

وی گفت: به اعتقاد من، در این اسناد نکات ارزشمند و قابل استفاده فراوانی وجود دارد که می‌تواند برای اداره بهتر کشور مورد بهره‌برداری قرار گیرد