گفتگو با امین امینی مدیرعامل اندرز در مورد تاثیر هوش مصنوعی در آینده آموزش

استارتاپ «اندرز» یکی از مجموعه‌هایی است که با تمرکز بر هوش مصنوعی بومی به دنبال ایجاد تغییر در شیوه یادگیری دانش‌آموزان ایرانی است. امروز در گفت‌وگو با امین امینی مدیرعامل اندرز مسیر شکل‌گیری این استارتاپ نقش هوش مصنوعی در آموزش و آینده این فناوری در نظام آموزشی را بررسی کرده‌ایم.

امین امینی مدیر عامل اندرز کیست؟

امین امینی دانش آموخته مهندسی صنایع دانشگاه شریف است. او در سال 1403 پلتفرم آموزش بر پایه هوش مصنوعی اندرز را راه‌اندازی کرد و هم‌اکنون در حوزه آموزش مجازی فعالیت می‌کند.

امینی در جایگاه مدیرعامل پلتفرم آموزشی اندرز بر این باور است که مسئله اصلی آموزش امروز کمبود محتوا نیست، بلکه ناتوانی سیستم‌های سنتی در شناخت تفاوت‌های فردی دانش‌آموزان است. از نگاه او هر دانش‌آموز مسیر یادگیری، سرعت درک و نقاط ضعف متفاوتی دارد و فناوری می‌تواند به ایجاد یک مسیر آموزشی اختصاصی برای هر فرد کمک کند.

مهم‌ترین فعالیت او در سال‌های اخیر توسعه و گسترش پلتفرم اندرز و دستیار هوشمند «اَندی» است. این محصول با هدف ارائه یک همراه آموزشی هوشمند برای دانش‌آموزان طراحی شده و برخلاف ابزارهای عمومی هوش مصنوعی تمرکز آن روی آموزش دروس مدرسه، محتوای آموزشی ایران و هدایت فرآیند یادگیری است.

اندرز چیست؟

اندرز «andarz.io» یک استارتاپ ایرانی در حوزه فناوری آموزشی یا EdTech است که با هدف تغییر تجربه یادگیری دانش‌آموزان از پایه اول تا دوازدهم فعالیت می‌کند. این پلتفرم تلاش دارد با ترکیب هوش مصنوعی، داده‌های آموزشی و روش‌های نوین یادگیری فرآیند آموزش را برای دانش‌آموزان ساده‌تر، عمیق‌تر و شخصی‌تر کند.

در سال‌های گذشت یکی از چالش‌های اصلی نظام‌های آموزشی در سراسر جهان ارائه یک نسخه مشابه برای همه دانش‌آموزان بوده است. در این مدل دانش‌آموزان با توانایی‌ها، سرعت یادگیری و نقاط ضعف متفاوت معمولاً در یک مسیر آموزشی یکسان قرار می‌گیرند؛ در حالی که نیازهای هر فرد می‌تواند کاملاً متفاوت باشد.

به گفته امین امینی مدیرعامل اندرز مسئله اصلی امروز آموزش دیگر کمبود محتوا نیست. دانش‌آموزان به حجم بزرگی از اطلاعات و منابع آموزشی دسترسی دارند اما بسیاری از آن‌ها نمی‌دانند دقیقاً در چه بخش‌هایی ضعف دارند و چگونه باید مسیر یادگیری خود را اصلاح کنند.

اندرز با همین نگاه شکل گرفته است؛ ایجاد یک همراه آموزشی هوشمند که بتواند در کنار دانش‌آموز قرار بگیرد، مشکلات یادگیری او را شناسایی کند و مسیر مناسب‌تری برای پیشرفت پیشنهاد دهد.

چرا اندرز به وجود آمد؟

ایده شکل‌گیری اندرز از یک مسئله واقعی در تجربه روزمره دانش‌آموزان شکل گرفت. لحظه‌ای که یک دانش‌آموز هنگام حل یک تمرین دشوار یا درک یک مفهوم پیچیده تنها می‌ماند.

بسیاری از دانش‌آموزان ساعت‌های زیادی را صرف مطالعه می‌کنند اما نتیجه‌ای که انتظار دارند به دست نمی‌آورند. این موضوع همیشه به دلیل کم‌کاری یا تلاش ناکافی نیست بلکه در بسیاری از موارد به این دلیل است که دانش‌آموز نمی‌داند مشکل اصلی او در کدام بخش از مسیر یادگیری قرار دارد.

امین امینی مدیرعامل اپلیکیشن اندرز معتقد است یکی از ضعف‌های اصلی آموزش سنتی این است که تفاوت‌های فردی دانش‌آموزان کمتر مورد توجه قرار می‌گیرد. هر دانش‌آموز با پیش‌زمینه سرعت یادگیری و نقاط ضعف متفاوت وارد فرآیند آموزش می‌شود. اما ساختارهای آموزشی معمولاً یک مسیر مشابه را برای همه تعریف می‌کنند.

اندرز تلاش می‌کند این فاصله را کاهش دهد. یعنی به جای اینکه فقط پاسخ یک سوال را ارائه کند به دانش‌آموز کمک کند دلیل اشتباه خود را بفهمد و مفهوم را به شکل عمیق یاد بگیرد.

این نیاز در شرایطی که دسترسی به معلم خصوصی برای بسیاری از خانواده‌ها دشوار شده و دانش‌آموزان در ساعات مختلف شبانه‌روز نیاز به راهنمایی دارند اهمیت بیشتری پیدا کرده است.

ماموریت اندرز چیست؟

ماموریت اصلی اندرز عبور از آموزش جمعی و حرکت به سمت یادگیری شخصی‌سازی‌شده است. این مجموعه تلاش می‌کند هوش مصنوعی را نه به عنوان جایگزین معلم بلکه به عنوان ابزاری برای تقویت فرآیند آموزش به کار بگیرد.

رویکرد اندرز بر سه مفهوم اصلی استوار است: یادگیری عمیق، شخصی‌سازی آموزش و شناسایی شکاف‌های یادگیری.

در مدل سنتی ممکن است دانش‌آموز پاسخ یک سوال را یاد بگیرد اما دلیل درست بودن آن پاسخ را درک نکند. اندرز تلاش می‌کند دانش‌آموز از مرحله حفظ کردن عبور کند و به درک واقعی مفاهیم برسد.

هدف این است که فناوری بتواند متوجه شود هر دانش‌آموز در چه موضوعی مشکل دارد چه نوع توضیحی برای او مناسب‌تر است و چه تمرین‌هایی می‌تواند یادگیری او را تثبیت کند.

یکی از اهداف مهم اندرز ایجاد فرصت برابر آموزشی نیز عنوان شده است. این پلتفرم تلاش می‌کند دسترسی به یک راهنمای آموزشی هوشمند را محدود به شهرهای بزرگ یا خانواده‌هایی که توان پرداخت هزینه‌های بالای آموزش خصوصی دارند نکند و دانش‌آموزان در نقاط مختلف کشور بتوانند از آن استفاده کنند.

اندی چیست؟

در مرکز فناوری اندرز دستیار هوشمندی به نام «اَندی» قرار دارد. اندی یک چت‌بات معمولی نیست که فقط به سؤال‌ها پاسخ دهد بلکه با هدف هدایت فرآیند یادگیری طراحی شده است.

تفاوت اصلی اندی با ابزارهای عمومی هوش مصنوعی در این است که این دستیار برای فضای آموزشی ایران توسعه یافته و تمرکز آن بر یادگیری دروس مدرسه است.

اندی می‌تواند سوالات دانش‌آموزان را از طریق متن تصویر و صوت دریافت کند. یکی از ویژگی‌های مهم آن توانایی تحلیل تصاویر کتاب، تمرین‌ها و حتی دست‌خط دانش‌آموزان است. قابلیتی که برای زبان فارسی و فضای آموزشی ایران اهمیت زیادی دارد.

امین امینی مدیر عامل برنامه آموزشی اندرز درباره تفاوت اندی با مدل‌های عمومی هوش مصنوعی تأکید دارد که ابزارهای عمومی معمولاً پاسخ‌دهنده هستند اما اندی تلاش می‌کند فرآیند یادگیری را مدیریت کند.

این دستیار هوشمند بر اساس مدل پاسخ‌دهی ۳-۲-۱ طراحی شده است. در این روش، پاسخ‌ها فقط به نتیجه نهایی محدود نمی‌شوند بلکه شامل توضیح مفاهیم کلیدی، تمرین‌های مشابه برای تثبیت یادگیری و معرفی اشتباهات رایج در آن مبحث هستند.

هدف از این مدل کمک به دانش‌آموز برای فهمیدن چرایی و چگونگی حل مسئله است نه صرفاً رسیدن به جواب.

اندرز چگونه کار می‌کند؟

عملکرد اندرز بر پایه تحلیل رفتار یادگیری دانش‌آموزان و استفاده از هوش مصنوعی شکل گرفته است. این پلتفرم تلاش می‌کند الگوی یادگیری هر کاربر را شناسایی کند و بر اساس عملکرد او پیشنهادهای آموزشی مناسب ارائه دهد.

یکی از قابلیت‌های مهم اندرز «حافظه یادگیرنده» است. این ویژگی کمک می‌کند سیستم بتواند نقاط ضعف دانش‌آموز را در طول زمان شناسایی کند و مسیر آموزشی متناسب با نیاز او پیشنهاد دهد.

تعامل دانش‌آموز با اندرز می‌تواند از طریق پرسش‌های متنی، تصاویر کتاب یا تمرین و همچنین ورودی صوتی انجام شود. بررسی رفتار کاربران نشان داده است که حدود ۳۰ درصد سوالات به صورت تصویری یا صوتی ثبت شده‌اند.

همچنین داده‌های استفاده از این پلتفرم نشان می‌دهد بیشترین پرسش‌ها مربوط به درس ریاضی بوده است. پس از آن فارسی، علوم تجربی، دینی، انگلیسی، مطالعات اجتماعی و عربی بیشترین سهم را داشته‌اند.

اندرز تاکنون بیش از یک میلیون و ۵۰۰ هزار سوال درسی دانش‌آموزان را پاسخ داده و در بخش قابل توجهی از درخواست‌ها پاسخ‌ها در کمتر از ۶۰ ثانیه ارائه شده‌اند.

برخورد معلمان با ظهور اندرز چگونه بوده است؟

یکی از نگرانی‌های رایج درباره ورود هوش مصنوعی به آموزش احتمال حذف نقش معلم است. اما نگاه اندرز بر پایه همکاری میان فناوری و معلم شکل گرفته است.

بر اساس تجربه این مجموعه، هوش مصنوعی قرار نیست جایگزین معلم شود، بلکه می‌تواند بخشی از وظایف تکراری را کاهش دهد و به معلم کمک کند زمان بیشتری برای آموزش عمیق‌تر و ارتباط مؤثرتر با دانش‌آموز داشته باشد.

تا امروز بیش از ۱۵۰ معلم از اندرز برای بهبود فرآیند آموزش و پیدا کردن روش‌های بهتر انتقال مفاهیم استفاده کرده‌اند.

از نگاه امین امینی مدیر عامل استارتاپ اندرز آینده آموزش در تقابل میان انسان و فناوری شکل نمی‌گیرد بلکه ترکیبی از تجربه انسانی معلم و توانایی پردازش هوش مصنوعی می‌تواند کیفیت آموزش را افزایش دهد.

چشم‌انداز آینده استفاده از هوش مصنوعی در صنعت آموزش چیست؟

هوش مصنوعی می‌تواند یکی از بزرگ‌ترین تغییرات تاریخ آموزش را رقم بزند. در آینده، آموزش احتمالاً بیشتر به سمت مسیرهای شخصی‌سازی‌شده حرکت خواهد کرد. جایی که هر دانش‌آموز بر اساس توانایی، سرعت یادگیری و نقاط ضعف خود، تجربه آموزشی متفاوتی دریافت می‌کند.

اندرز نیز توسعه آینده خود را بر بومی‌سازی فناوری متمرکز کرده است. توسعه مدل‌های زبانی بومی یا Local LLM یکی از برنامه‌های این مجموعه برای افزایش پایداری سرویس و کاهش وابستگی به زیرساخت‌های خارجی عنوان شده است.

از دیگر مسیرهای توسعه اندرز می‌توان به قابلیت‌هایی مانند حالت شب امتحان برای مرور سریع مطالب، فلش‌کارت‌های هوشمند بر اساس الگوی فراموشی هر فرد و تولید نمونه سوالات هدفمند بر اساس اشتباهات گذشته دانش‌آموزان اشاره کرد.

با توسعه این فناوری‌ها نقش هوش مصنوعی در آموزش از یک ابزار پاسخ‌دهنده فراتر خواهد رفت و می‌تواند به یک همراه دائمی برای یادگیری تبدیل شود.

جمع‌بندی

ظهور هوش مصنوعی در آموزش فرصت تازه‌ای برای بازتعریف فرآیند یادگیری ایجاد کرده است. استارتاپ اندرز با تمرکز بر شخصی‌سازی آموزش و توسعه دستیار هوشمند اَندی، تلاش دارد بخشی از چالش‌های قدیمی آموزش مانند نبود مسیر اختصاصی برای هر دانش‌آموز و شکاف یادگیری را حل کند.

گفت‌وگو با امین امینی مدیر عامل اندرز نشان می‌دهد نگاه این مجموعه به هوش مصنوعی جایگزینی انسان نیست؛ بلکه استفاده از فناوری برای ایجاد تجربه آموزشی بهتر، عمیق‌تر و در دسترس‌تر است.

آینده آموزش احتمالاً متعلق به ترکیبی از دانش معلم، داده‌های آموزشی و قدرت تحلیل هوش مصنوعی خواهد بود. ترکیبی که می‌تواند مسیر یادگیری میلیون‌ها دانش‌آموز را تغییر دهد.