مردم درباره افزایش قیمت بنزین چه میگویند؟ / جدال موافقان و مخالفان در اقتصادآنلاین
طرح جدید توزیع سوخت در استان کرمان که با تغییر در مدیریت سهمیهبندی کارتهای شخصی آغاز شده، تنها پس از چند روز به کانون بحثهای داغ اقتصادی در شبکههای اجتماعی و بخش نظرات اقتصادآنلاین تبدیل شده است.
به گزارش اقتصادآنلاین، در روزهایی که بحث قیمت بنزین دوباره به یکی از موضوعات داغ افکار عمومی تبدیل شده، هر خبر و اظهارنظر تازه در این حوزه با موجی از واکنش، تحلیل و نگرانی از سوی مردم همراه میشود. اگرچه هنوز هیچ اعلام رسمی درباره بنزین ۱۰ هزار تومانی منتشر نشده، اما همزمان با مطرح شدن زمزمههایی درباره احتمال تغییر در نرخ سوم بنزین، حساسیت مخاطبان نسبت به هر تغییر در شیوه سهمیهبندی و توزیع سوخت به شکل محسوسی افزایش یافته است.
در همین فضا، اقتصادآنلاین در گزارشی به جزئیات اجرای مدل جدید توزیع بنزین در استان کرمان پرداخت؛ مدلی که بر اساس آن سهمیه ۵ هزار تومانی که پیشتر از طریق کارتهای اضطراری جایگاهها عرضه میشد، قرار است از ابتدای مرداد بهصورت لایه سوم روی کارت سوخت شخصی مالکان خودرو شارژ شود. هرچند محور اصلی این گزارش، تغییر در شیوه توزیع سوخت و کاهش وابستگی به کارت جایگاه بود، اما مرور کامنتهای ثبتشده ذیل خبر نشان میدهد ذهن بخش زیادی از مخاطبان بیش از خودِ طرح، درگیر این سؤال شده که آیا این تغییرات مقدمهای برای افزایش نرخ سوم بنزین به ۱۰ هزار تومان است یا نه.
بررسی نظرات کاربران اقتصادآنلاین نشان میدهد واکنشها به این گزارش، طیفی متنوع و بعضاً متضاد را دربر میگیرد؛ از کسانی که بنزین را همچنان ارزان میدانند و خواهان واقعیسازی قیمت هستند تا مخاطبانی که هرگونه افزایش نرخ را فشار تازهای بر معیشت خانوارها توصیف میکنند.
گروهی: بنزین هنوز هم ارزان است
برخی کاربران معتقدند حتی بنزین ۵ هزار یا ۱۰ هزار تومانی هم فاصله زیادی با قیمت واقعی دارد و همچنان نمیتواند جلوی قاچاق و مصرف بیرویه را بگیرد. یکی از مخاطبان نوشته است: «خدا وکیلی بنزین لیتری ۵ هزار تومان یا ۱۰ هزار تومان هیچ تأثیرگذار نیست. البته لیتری ۱۰ هزار تومان برای ۶۰ لیتر سهمیه اول خوب است، ولی دو سهمیه دیگر باید و باید به قیمت جهانی باشد تا اول جلوی اسراف و حیفومیل شدن را بگیرد و ثانیاً جلوی قاچاق را بگیرد. با ۱۰ هزار تومان و ۲۰ هزار تومان این اتفاقات نمیافتد. یک بطری آب یکونیم لیتری امروز ۲۵ هزار تومان است؛ واقعاً بنزین لیتری ۱۰ هزار تومان شرمآور است و خیانت به منافع ملی است.»
کاربر دیگری نیز با همین نگاه نوشته است: «اولا باید تاکسیها جمعآوری شوند، چون تاکسی هیچ نقش مثبت مؤثری در حملونقل عمومی ندارد و از قضا مخرب هم هست. ثانیاً قیمت بنزین بسیار بسیار ناچیز است و خداوکیلی هر انسان باشرافت و باوجدانی بهراحتی میفهمد که بنزین دارد حیفومیل میشود. بنزین واقعاً دارد روزانه ۱۴۰ میلیون لیتر در این کشور خیرات میشود. چطور و چرا باید قیمت بنزین در ایران نسبت به کشورهای نفتخیز همسایه حداقل ۴۰ برابر ارزانتر باشد؟»
گروهی دیگر: مردم دیگر توان گرانی ندارند
در مقابل، شمار زیادی از مخاطبان نسبت به هرگونه افزایش قیمت بنزین هشدار دادهاند و آن را خارج از توان خانوارها دانستهاند. از جمله یکی از کاربران نوشته است: «مهری: سلام، گران نکنید. مردم دیگر طاقت گرانی ندارند، رحم کنید.»
کاربر دیگری هم تأکید کرده است: «حسین: هر کار میکنید بکنید ولی گران نکنید. مردم کشش ندارند، خواهشاً گران نشود.»
در یکی دیگر از نظرات آمده است: «سلام، ما تو خرج خانه ماندیم. دهک ۸ هستم، هیچی هم به نامم نیست.»
و یک کاربر نیز با لحنی انتقادی نوشته است: «شما بهجز گران کردن بنزین کاری ندارید. به فکر مردم باشید. اگر همین ملت نبودند، شما هم نبودید. الان هم این ملت هستند که شما هستید.»
بدبینی به روایت رسمی؛ «دارند بنزین ۱۰ هزارتومانی را جا میاندازند»
بخش قابل توجهی از کامنتها نشان میدهد برخی مخاطبان به توضیحات رسمی درباره این طرح با دیده تردید نگاه میکنند و آن را مقدمهای برای افزایش نرخهای بعدی میدانند. یکی از کاربران نوشته است:
«سعید - آ: خیلی نرم و سوسکی بنزین ۱۰ هزارتومانی را دارند به مردم قالب میکنند…!! حالا سخنگوی دولت دوباره بیاید با قسم و آیه بگوید: نه، دولت هیچ برنامهای برای افزایش قیمت بنزین ندارد…!!!»
کاربر دیگری نیز این روند را نوعی آمادهسازی افکار عمومی تعبیر کرده و نوشته است: «حاج حسن: مبارک باشد انشاءالله. این موارد آمادهسازی روحی و روانی جامعه برای حذف بنزین ۱۵۰۰ تومانی و اعمال ۳۰۰۰ تومانی ثابت و ذخیره ۵۰۰۰ تومانی است؛ بهمنزله افزایش تورم به ۷۰ الی ۸۰ درصد. سفرههای مردم در حال کوچکتر که نه، بلکه جمع شدن است.»
ابهام درباره سهمیه ۲۷ لیتری
یکی از محورهای پرتکرار در نظرات، ابهام درباره میزان سهمیه ۲۷ لیتری لایه سوم بود. یکی از کاربران با لحنی کنایهآمیز نوشته است: «من متوجه نشدم، این بنزین ۵ هزار تومانی که قراره به کارت سوخت اضافه بشه، ۲۷ لیتر به ازای هر کارت سوخت شخصی در روز هست یا ماه؟ هرچه فکر میکنم نمیتوانم باور کنم که ۲۷ لیتر برای یک ماه باشد و مطمئناً سهمیه روزانه است، درست است؟ … من شک ندارم سهمیه روزانه است. آره، شما هم شک و تردید و ترس به دلتان راه ندهید، برای سهمیه روزانه است.»
کاربر دیگری هم به کم بودن این سهمیه اعتراض کرده و نوشته است: «عبدالقفور ق: ۲۷ لیتر به کجا میرسد؟ حداقل ۶۰ لیتر شارژ میشد مشکل مردم حل میشود.»
و کاربری دیگر پیشنهاد داده است: «میسا: شما ۱۰۰ تا ۱۵۰۰ تومانی بدهید، ۱۰۰ تا ۳۰۰۰ تومانی؛ تمام مشکل حل میشود.»
مطالبه عدالت در سهمیهبندی
برخی از کاربران هم بحث را به سمت عدالت در توزیع سهمیه بردهاند. یکی از آنها نوشته است: «با توجه به اینکه بعضی خانوادهها چندین ماشین دارند، تمنا میکنیم بنزین دولتی و سهمیهای فقط به سرپرست خانوار تعلق گیرد، نه به اعضای خانوادهها.»
کاربر دیگری نوشته است: «ترا خدا به اتومبیلهای خارجی سهمیه بنزین دولتی ندهید. این یعنی عدالت اجتماعی.»
در نظری دیگر هم آمده است: «ناشناس: بنزین مال مردم مستضعف جامعه میباشد؛ به پولدارها واجب است به بالاترین نرخ بفروشید.»
محمد، یکی دیگر از کاربران، نیز پیشنهاد کرده است: «مقدار مصرف بنزین را برای هر نفر مشخص کنید و سهمیههای پلکانی را هم در نظر بگیرید، الباقی را به نرخ بورس، آزاد بفروشید… هر شخص هم در صورت عدم نیاز، بنزین سهمیهای خودش را بتواند آزاد به دولت یا … بفروشد، بهجایش از مترو و … استفاده کند، حتی بتواند بهجای سهم بنزینش از فروشگاه کالا یا مواد غذایی بردارد، مثل یارانهها.»
انتقاد از مصرف دولتیها
در بخش دیگری از واکنشها، برخی کاربران خواستهاند قبل از هر تصمیم تازه برای مردم، مصرف سوخت در بخش دولتی کنترل شود. یکی از مخاطبان نوشته است: «حسن: دولت جلو مصرف دولتیها را بگیرد و هر ماشین دولتی مانند شخصیها مصرف کند. چه دلیلی دارد دولتیها بنزین مازاد داشته باشند و هر مدیر یک ماشین دولتی زیر پایش باشد؟ … دولت جلو ریختوپاش سازمانهایش را بگیرد، خیلی از مسائل حل میشود.»
گلایه مناطق گرمسیر و مسیرهای طولانی
برخی از نظرات نیز بر تفاوت شرایط استانها و مسیرهای تردد تأکید داشتهاند. یک کاربر نوشته است: «والله سیستان و بلوچستان، از این شهرستان تا مرکز استان بروی بدون کولر ۷۰ لیتر میسوزد؛ یعنی یکبار از چابهار بروی زاهدان و برگردی کارتت تمام است.»
کاربر دیگری هم از شرایط خوزستان گلایه کرده و نوشته است: «سلام، چرا سهمیه بنزین خوزستان را زیاد نمیکنند؟ مگر تو این گرمای ۶۰ درجه میشود بدون کولر رانندگی کرد؟ … منطقه سردسیر با گرمسیر نباید هیچ تفاوتی نداشته باشد.»
بیاعتمادی به وعده صدور سریع کارت سوخت
همزمان با اعلام کاهش زمان صدور کارت سوخت به ۲۴ تا ۴۸ ساعت، برخی کاربران تجربههای متفاوتی را روایت کردهاند. یکی از آنها نوشته است: «پارسا: من ۱۲ خرداد درخواست کارت المثنی دادم تو سامانه و ۳۱ خرداد کارت تولید شده و پیامش اومد و تازه ۳۰ تیرماه کارت را تحویل اداره پست دادند. میخواهم بگویم این حرفها همش الکی است؛ باور نکنید که میگویند یکروزه صادر میشود.»
و کاربر دیگری نوشته است: «آیدین: چرا دروغ میگویید؟ من خردادماه کارت سوخت ثبتنام کردم، هنوز به دستم نرسیده.»
موافقان طرح افزایش قیمت بنزین چه میگویند؟
در کنار همه انتقادها، برخی کاربران از اصل انتقال سهمیه ۵ هزار تومانی به کارت سوخت شخصی دفاع کردهاند. یکی از مخاطبان نوشته است: «ص آ: من قبلاً چنین نظری را که نوشته شده است دادهام و البته که برای اولین بار یک کار اصولی و سیستمیِ درست در مورد بنزین، که هم به نفع کشور است و هم قدرت جیب مردم در آن لحاظ شده و هم تا اندازه خیلی زیاد میتواند از قاچاق سوخت جلوگیری بکند، انجام میشود. صرفهجویی در بنزین کشور و وقت مردم خواهد شد.»
کاربر دیگری هم نوشته است: «حسینی: ماشاءالله به این هوش و فراست! تازه بعد از چند سال آقایان مسئول متوجه شدند با انتقال بنزین ۵ هزارتومانی به کارت سوخت مردم، هم از ایجاد صف جلوگیری میشود و هم از قاچاق سوخت!»
آنچه از مجموع این واکنشها برمیآید، این است که گزارش اقتصادآنلاین درباره مدل جدید توزیع بنزین در کرمان، برای بسیاری از مخاطبان فقط یک خبر استانی یا اجرایی نبوده، بلکه بهسرعت به بستری برای طرح نگرانیها و مطالبات گستردهتر درباره قیمت بنزین، عدالت در سهمیهبندی، فشار معیشتی و احتمال بنزین ۱۰ هزار تومانی تبدیل شده است.
در مجموع، کامنتهای ثبتشده زیر گزارش اقتصادآنلاین نشان میدهد اگرچه موضوع اصلی خبر، اجرای یک مدل جدید توزیع سوخت در کرمان بوده، اما ذهن بخش مهمی از مخاطبان بیش از هر چیز درگیر این پرسش است که آیا این تغییرات، مقدمهای برای رسیدن نرخ سوم بنزین به ۱۰ هزار تومان است یا نه. از یک سو عدهای بر واقعیسازی قیمت برای مهار قاچاق و اسراف تأکید دارند و از سوی دیگر، بسیاری از کاربران نسبت به پیامدهای معیشتی و تورمی هرگونه افزایش قیمت سوخت هشدار میدهند.
