تحلیل جان بولتون از توافق ایران و آمریکا / کدام کشور پیروز شد؟

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از ایسنا، «جان بولتون»، مشاور امنیت ملی سابق کاخ سفید در زمان دولت اول دونالد ترامپ که از سرشناس‌ترین سیاستمداران آمریکایی جنگ‌طلب به شمار می‌رود، در مصاحبه با شبکه بلومبرگ تفاهم‌نامه امضا شده توسط واشنگتن و تهران را به باد انتقاد گرفت و آن را یک «ناامیدی بزرگ» و «شکست واقعی برای ایالات متحده» توصیف کرد.

بولتون که به تندروی و دشمنی آشکار با جمهوری اسلامی ایران شهره است، درباره مفاد توافق هشدار داد که آزادسازی فوری دارایی‌های مسدود شده ایران، عملاً به منبع مالی جدیدی برای بازسازی توان جنگی و تحکیم پایه‌های قدرت حاکمیت ایران تبدیل خواهد شد.

وی در این‌باره گفت: «ما اکنون در تله‌ای افتاده‌ایم که ترامپ خودش آن را ساخته است. ما حالا قرار است سپاه پاسداران را با درآمدهای نفتی که ایران در آستانه فروش آن است، تامین مالی کنیم. این نظام از این پول برای تحکیم قدرت خود و بازسازی توانمندی‌های جنگی‌اش استفاده می‌کند.»

بولتون در ادامه، راهبرد جایگزین مدنظر خود را به جای دیپلماسی، گزینه نظامی وحشیانه‌تری دانست و ادعا کرد که آمریکا می‌توانست با قدرت نظامی، گذرگاه‌های نفتی را به زور باز کند و همزمان محاصره صادرات نفت ایران را حفظ کند. او از توقف حملات نظامی به ایران ابراز نارضایتی کرده و شکست در دستیابی به اهداف کلان را ناشی از توقف زودهنگام تجاوز نظامی و عدم حمایت کافی از داخل دانست.

مشاور امنیت ملی اسبق ترامپ همچنین این ایده را که تزریق منابع مالی به حاکمیت ایران موجب تغییر رفتار آن خواهد شد را یک «خیال واهی» خواند و گفت: «آنها ۴۷ سال است که رفتار خود را تغییر نداده‌اند؛ چرا فکر می‌کنید حالا شروع خواهند کرد؟»

بولتون با اشاره به نقش جِی دی. وَنس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا در پیشبرد این توافق، به اظهارات اخیر او درباره رژیم صهیونیستی تاخت و گفت که حملات تند ونس علیه این رژیم، شرایط را برای یک متحد ارزشمند دشوار کرده است. او هشدار داد که این توافق در نهایت به یک «سلاح سیاسی قدرتمند» در دست ایران برای ایجاد شکاف میان آمریکا و اسرائیل تبدیل خواهد شد.

بولتون در عین حال در مصاحبه دیگری به انتقاداتش علیه تفاهم واشنگتن با تهران ادامه داد و مدعی شد، درآمدهای آزادشده صرف بازسازی سپاه قدس و نیروهای مقاومت در منطقه خواهد شد.

شایان ذکر است، گزارش‌های خبری حاکی از آن است که پول‌های بلوکه شده ایران که قرار است طبق تفاهم مشترک آزاد شوند، صرف مصارف بشردوستانه شود و به علاوه این پول‌ها در حساب‌های ایران و از طریق قطر به حساب‌های مورد نظر ایران انتقال داده خواهد شد.

جان بولتون در مصاحبه‌ای با شبکه ای.ان.آی گفت: حتی موضوعی که بیش از همه برای ترامپ اهمیت داشت، یعنی بازگشایی تنگه هرمز، به طور کامل با این توافق حل نشده است. خواهیم دید که آیا ایران برای عبور و مرور دریایی عوارض وضع می‌کند یا محدودیت‌های دیگری اعمال می‌کند؛ این توافق چنین اقدامی را منع نکرده است.

وی با نقد راهبرد ترامپ در قبال تهران تصریح کرد: «ترامپ خود را در موقعیت بسیار دشواری قرار داده بود. واضح بود که او می‌خواست از جنگ خارج شود و به شدت نگران قیمت بنزین در ایالات متحده بود. او می‌خواست نفت بیشتری از خلیج فارس وارد بازارهای جهانی کند تا قیمت جهانی و در نتیجه قیمت در آمریکا کاهش یابد و اساساً برایش مهم نبود که در ازای آن چه چیزی واگذار می‌کند.»

مشاور امنیت ملی پیشین کاخ سفید با اشاره به مفاد توافق، آن فراتر از انتظار ایران خواند و افزود: «این مسئله در شروط سخاوتمندانه‌ای که برای ایران در نظر گرفته شده، در محدودیت‌هایی که آمریکا برای استقرار نیروهای خود در منطقه می‌پذیرد و در محدودیت‌هایی که به طور ادعایی بر اسرائیل اعمال می‌شود، کاملاً مشهود است. این توافق بیش از آن چیزی است که نظام ایران هرگز می‌توانست آرزویش را داشته باشد.»

بولتن در پاسخ به این سوال که اگر امروز در اتاق وضعیت کاخ سفید بود چه توصیه‌ای به ترامپ می‌کرد، راهبرد فشار حداکثری بر اجرای دقیق تعهدات را پیشنهاد داد و گفت: «امضای این توافق یک اشتباه بود اما دیگر نمی‌توان آن را تصحیح کرد. اما چیزی که بر آن اصرار دارم، پایبندی کاملاً سخت‌گیرانه ایران به تعهداتش است.

وی مدعی شد، اگر ایران از حق عبور بی‌ضرر که یک تعهد حقوقی بین‌المللی است تخطی کند و اعمال حاکمیت یا اخذ عوارض کند، آن وقت معتقدم توافق از بین رفته است.

اظهارات جنگ‌طلبانه بولتون در حالی مطرح می‌شود که به اذعان تحلیلگران، مقاومت جانانه ملت و نیروهای مسلح ایران در برابر زیاده‌خواهی‌های کاخ سفید، واشنگتن را وادار به پذیرش مفاد یک توافق دیپلماتیک علیرغم میل تندروهایی چون بولتون کرده است.