خبر مهم برای رانندگان / شیوه تمدید گواهینامه تغییر کرد + مراحل و هزینه‌ها

به گزارش اقتصادآنلاین، گواهینامه رانندگی یکی از مهم‌ترین مدارک قانونی برای رانندگی با وسایل نقلیه محسوب می‌شود و نداشتن آن می‌تواند پیامدهای قانونی و مالی به همراه داشته باشد؛ به‌گونه‌ای که رانندگی بدون گواهینامه علاوه بر جریمه، در صورت بروز حادثه نیز ممکن است موجب عدم پرداخت خسارت از سوی شرکت‌های بیمه شود. با آغاز جنگ تحمیلی سوم، پلیس راهور برای تسهیل امور شهروندان از تمدید خودکار اعتبار برخی گواهینامه‌های منقضی‌شده خبر داده بود، اما اکنون با عادی شدن شرایط، این تسهیلات لغو شده است و سردار سید ابوالفضل موسوی‌پور، رئیس پلیس راهور تهران بزرگ اعلام کرده متقاضیان برای تمدید یا تعویض گواهینامه باید مطابق روال قانونی به دفاتر پلیس +۱۰ مراجعه کرده و مراحل تعیین‌شده را طی کنند.

تمدید یا تعویض گواهینامه برای چه کسانی اجباری است؟

تمدید یا تعویض گواهینامه رانندگی در هفت حالت الزامی است و دارندگان گواهینامه در صورت قرار گرفتن در این شرایط باید برای تعیین تکلیف آن اقدام کنند:

۱.    پایان اعتبار گواهینامه: اصلی‌ترین مورد، اتمام تاریخ اعتبار درج‌شده روی کارت است؛ پس از این تاریخ، گواهینامه فاقد اعتبار قانونی خواهد بود.
۲.    مفقود شدن یا سرقت گواهینامه: در صورت گم شدن کارت، برای جلوگیری از سوءاستفاده‌های احتمالی، باید درخواست صدور المثنی ثبت شود.
۳.    مخدوش شدن یا آسیب‌دیدگی فیزیکی کارت: در صورتی که اطلاعات روی گواهینامه خوانا نباشد یا کارت دچار شکستگی و آسیب شده باشد، تعویض آن ضروری است.
۴.    تغییر در اطلاعات هویتی: هرگونه تغییر در نام، نام خانوادگی یا سایر مشخصات ثبت‌شده، نیازمند صدور گواهینامه جدید است.
۵.    تغییر در وضعیت سلامت جسمانی:  در صورتی که شرایط جسمی فرد تغییر کند و نیاز به درج محدودیت‌هایی مانند استفاده از عینک یا ثبت شرایط خاص پزشکی باشد، باید گواهینامه جدید صادر شود.
۶.    پایان اعتبار گواهینامه موقت یک‌ساله: رانندگان تازه‌کار پس از اتمام اعتبار یک‌ساله، ملزم به دریافت گواهینامه با اعتبار بلندمدت هستند.
۷.    رسیدن به سنین مشمول کاهش دوره اعتبار: با ورود به بازه سنی ۶۵ تا ۷۰ سال (اعتبار ۵ ساله) و بالای ۷۰ سال (اعتبار ۲ ساله)، تمدید دوره‌ای گواهینامه طبق مقررات الزامی است.

مراحل تعویض گواهینامه برای دارندگان گواهینامه پایه یک تا سه

فرآیند تمدید یا تعویض گواهینامه برای دارندگان گواهینامه‌های پایه یک، دو و سه به‌صورت مرحله‌ای انجام می‌شود و متقاضیان باید مراحل زیر را طی کنند:

مرحله اول: مراجعه به دفاتر پلیس +۱۰
متقاضی باید به یکی از دفاتر خدمات الکترونیک انتظامی (پلیس +۱۰) مراجعه و درخواست تمدید یا تعویض گواهینامه را ثبت کند.

مرحله دوم: ثبت اطلاعات و بررسی سوابق
در این مرحله اطلاعات هویتی فرد در سامانه راهور بررسی و صحت مشخصات و وضعیت گواهینامه کنترل می‌شود.

مرحله سوم: انجام معاینات پزشکی
تمامی متقاضیان ملزم به انجام معاینه بینایی هستند. در صورت نیاز، معاینه شنوایی (به‌ویژه برای افراد بالای ۶۵ سال) و سایر بررسی‌های پزشکی نیز انجام می‌شود. دارندگان گواهینامه پایه یک علاوه بر این، باید گواهی سلامت جسمانی و در برخی موارد گواهی عدم اعتیاد ارائه دهند.

مرحله چهارم: ثبت عکس و انگشت‌نگاری
پس از تأیید مراحل قبلی، از متقاضی عکس جدید گرفته شده و فرآیند انگشت‌نگاری الکترونیکی انجام می‌شود.

مرحله پنجم: پرداخت هزینه‌های قانونی
در این مرحله هزینه‌های مربوط به خدمات، معاینات و صدور کارت جدید پرداخت می‌شود.

مرحله ششم: دریافت رسید موقت
پس از تکمیل مراحل، رسیدی به متقاضی تحویل داده می‌شود که تا زمان صدور کارت جدید، حکم گواهینامه موقت را دارد.

مرحله هفتم: ارسال گواهینامه جدید از طریق پست
کارت هوشمند جدید پس از صدور، از طریق پست به نشانی ثبت‌شده متقاضی ارسال می‌شود.

مدارک لازم برای تمدید یا تعویض گواهینامه

•    اصل و کپی شناسنامه
•    اصل و کپی کارت ملی هوشمند
•    اصل گواهینامه قبلی
•    آدرس دقیق محل سکونت به همراه کد پستی ۱۰ رقمی
•    گواهی گروه خونی (در صورت درج نشدن در کارت قبلی)
•    نتیجه معاینه بینایی
•    نتیجه معاینه شنوایی (برای افراد بالای ۶۵ سال)
•    مدارک مربوط به مفقودی (در صورت المثنی)

هزینه تمدید یا تعویض گواهینامه در سال ۱۴۰۵

تمدید یا تعویض گواهینامه رانندگی شامل پرداخت هزینه‌هایی است که بخش‌های مختلفی را در بر می‌گیرد. این هزینه‌ها شامل خدمات ارائه‌شده در دفاتر پلیس +۱۰، هزینه صدور کارت جدید و هزینه معاینات پزشکی مانند معاینه چشم است. بر اساس برآوردهای اعلام‌شده، مجموع این هزینه‌ها در سال ۱۴۰۵ حدود ۶۰۰ هزار تومان خواهد بود.
البته در برخی موارد ممکن است هزینه‌ها افزایش یابد؛ برای مثال افرادی که قصد تمدید گواهینامه پایه یک را دارند باید علاوه بر معاینات معمول، گواهی عدم اعتیاد نیز دریافت کنند که هزینه جداگانه‌ای خواهد داشت.

عواقب عدم تعویض گواهینامه برای رانندگان

رانندگی با گواهینامه منقضی‌شده از نظر قانونی تخلف محسوب می‌شود و در صورت مشاهده توسط پلیس، راننده مشمول جریمه خواهد شد. علاوه بر جریمه، تأخیر طولانی در تمدید گواهینامه ممکن است باعث محاسبه جریمه دیرکرد نیز شود.
از سوی دیگر، یکی از مهم‌ترین پیامدهای رانندگی با گواهینامه تمدیدنشده مربوط به مسائل بیمه‌ای است. در صورتی که فرد با گواهینامه منقضی‌شده دچار حادثه رانندگی شود، شرکت بیمه می‌تواند از پرداخت خسارت خودداری کند یا محدودیت‌هایی در پرداخت آن اعمال کند؛ موضوعی که ممکن است هزینه‌های سنگینی برای راننده به همراه داشته باشد.

مدت زمان لازم برای صدور گواهینامه جدید

پس از ثبت درخواست تمدید یا تعویض گواهینامه در دفاتر پلیس +۱۰ و انجام معاینات پزشکی لازم، فرآیند صدور گواهینامه جدید آغاز می‌شود. معمولاً بین یک هفته تا ۱۰ روز زمان لازم است تا گواهینامه جدید صادر و از طریق پست به دست متقاضی برسد.
در این فاصله زمانی، رسیدی که هنگام ثبت درخواست در دفاتر پلیس +۱۰ به متقاضی داده می‌شود، به‌عنوان مدرک موقت قابل استفاده است و رانندگان می‌توانند در صورت لزوم آن را به مأموران راهنمایی و رانندگی ارائه دهند. البته در مواردی مانند صدور گواهینامه المثنی، ممکن است زمان دریافت کارت جدید تا حدود ۴۰ روز نیز طول بکشد.

سوالات متداول درباره تمدید و تعویض گواهینامه

۱. آیا تمدید گواهینامه به‌صورت اینترنتی امکان‌پذیر است؟
خیر. به‌دلیل انجام معاینات پزشکی، ثبت عکس جدید و انگشت‌نگاری، متقاضیان باید حضوری به دفاتر پلیس +۱۰ مراجعه کنند.
۲. آیا می‌توان با گواهینامه منقضی‌شده رانندگی کرد؟
خیر. رانندگی با گواهینامه منقضی‌شده تخلف محسوب می‌شود و می‌تواند منجر به جریمه راننده شود.
۳. اگر گواهینامه گم شود چه باید کرد؟
در صورت مفقودی، فرد باید از طریق دفاتر پلیس +۱۰ درخواست صدور گواهینامه المثنی ثبت کند.
۴. رسید پلیس +۱۰ تا زمان صدور کارت جدید معتبر است؟
بله. رسیدی که پس از ثبت درخواست صادر می‌شود تا زمان دریافت کارت جدید به‌عنوان مدرک موقت رانندگی قابل استفاده است.
۵. صدور گواهینامه جدید چقدر زمان می‌برد؟
معمولاً بین ۷ تا ۱۴ روز کاری زمان می‌برد تا گواهینامه جدید صادر و از طریق پست به دست متقاضی برسد.