خبر داغ برای فرهنگیان بازنشسته/بحران صندوق ذخیره فرهنگیان جدی شد

سید نصرت‌الله فاضلی، کارشناس تعلیم‌و‌تربیت و معاون اسبق وزارت آموزش‌وپرورش، به تشریح ابعاد این بحران پرداخته و نسبت به آینده صندوق و حقوق فرهنگیان هشدار داده است.

دعوای مجلس و هیئت امنای صندوق بر سر اساسنامه

فاضلی در ابتدای سخنان خود توضیح داد که نمایندگان مجلس با ارجاع تبصره‌های بند «چ» ماده ۸۸ به کمیسیون تلفیق، دولت را مکلف کرده‌اند که ظرف ۶ ماه، اساسنامه جدید صندوق را تدوین و برای تصویب نهایی به مجلس ارائه دهد. هدف از این اقدام، پایان دادن به ابهاماتی است که سال‌هاست پیرامون موضوعاتی نظیر تجدید ارزیابی دارایی‌ها و معافیت‌های مالیاتی وجود دارد؛ مسائلی که به دلیل نامشخص بودن ماهیت حقوقی صندوق (عمومی یا خصوصی بودن)، همواره در هاله‌ای از ابهام باقی مانده بود.

در سوی دیگر میدان، هیئت امنای صندوق با رویکردی کاملاً متفاوت، بر حفظ ماهیت فعلی پافشاری می‌کنند. به گفته این کارشناس، استدلال هیئت امناء بر پایه قانون تجارت استوار است؛ چرا که این صندوق به عنوان یک مؤسسه تجاری ثبت شده و تغییر در اساسنامه را منحصراً در صلاحیت مجمع عمومی می‌دانند. این طیف معتقدند ورود مستقیم مجلس به جزئیات اساسنامه، نه تنها مغایر با اصل ۸۵ قانون اساسی و سیاست‌های کلی اصل ۴۴ مبنی بر کوچک‌سازی دولت است، بلکه به دلیل ماهیت حقالناسی اموال فرهنگیان، وجاهت شرعی و قانونی نظارت دولتی را زیر سؤال می‌برد.

نگرانی از تبدیل صندوق به حیاط خلوت سیاسی

فاضلی با تأکید بر اینکه این مناقشه حقوقی با ورود تشکل‌های صنفی و سیاسی ابعاد پیچیده‌تری به خود گرفته است، گفت که در حالی که برخی گروه‌ها با ارسال نامه‌هایی به مقامات عالیرتبه اجرایی از استقلال بخش خصوصی دفاع می‌کنند، تحلیلگران نسبت به تبدیل شدن صندوق به یک حیاط خلوت سیاسی هشدار می‌دهند.

منتقدان بر این باورند که اصرار بر خصوصی ماندن مطلق و فرار از نظارت نهادهای حاکمیتی، ریسک بهره‌برداری گروه‌های سیاسی از منابع معلمان برای پروپاگاندای انتخاباتی و تقویت پایگاه‌های حزبی را به شدت افزایش می‌دهد. این نگرانی وجود دارد که در صورت عدم نظارت، کرسی‌های هیئت امنا به جای متخصصان اقتصادی، در اختیار کنشگران سیاسی قرار گیرد.

بحران مسئولیت‌پذیری؛ هیچ نهادی پاسخگو نیست

قائم‌مقام دبیرکل کانون تربیت اسلامی با بیان اینکه جدی‌ترین پیامد تداوم وضعیت فعلی، بحران مسئولیت‌پذیری است، هشدار داد: «در ساختاری که خود را خصوصی معرفی می‌کند اما رئیس هیئت امنای آن وزیر آموزش و پرورش است و بخشی از منابع آن از سوی دولت تأمین می‌شود، نوعی دوگانگی خطرناک شکل گرفته است.»

وی تأکید کرد که در ساختار فعلی، هیچ نهادی مسئولیت پاسخگویی به معلمان مالباخته را نخواهد پذیرفت. در چنین سناریویی، مدیران تنها با جرایم شخصی مواجه می‌شوند، در حالی که بار اصلی خسارت بر دوش فرهنگیان باقی می‌ماند. در نهایت، معترضان برای احقاق حق خود مجدداً به نظام حکمرانی (مجلس و قوه قضائیه) پناه خواهند برد.

هشدار درباره ورشکستگی احتمالی و سوءمدیریت

فاضلی در بخش دیگری از سخنان خود به پیامدهای سوءمدیریت یا سرمایه‌گذاری‌های جناحی اشاره کرد و گفت که مجلس معتقد است اگر صندوق با سوءمدیریت یا سرمایه‌گذاری‌های جناحی با خطر ورشکستگی مواجه شود، عملاً هیچ پاسخگویی در کار نخواهد بود. این نگرانی وجود دارد که سرمایه تمام‌شده معلمان، به سرنوشتی نامعلوم دچار شود و کسی نیز مسئولیت آن را نپذیرد.

خلأ قانونی بنیادین و راهکار مجلس

این کارشناس تعلیم‌و‌تربیت در پایان گفت: «در نهایت، تضاد میان لزوم نظارت حاکمیتی و حفظ استقلال تجاری نشان‌دهنده یک خلأ قانونی بنیادین است. مجلس شورای اسلامی با ایستادگی بر تصویب اساسنامه به عنوان یک قانون مصوب، به دنبال تضمین امنیت مالی فرهنگیان و جلوگیری از تبدیل شدن سرمایه زندگی آنها به ابزاری برای بازی‌های سیاسی است. این مسیر، تنها راه حصول اطمینان از این است که صندوق ذخیره فرهنگیان از یک نهاد کدر و غیرپاسخگو، به یک مؤسسه شفاف و تحت نظارت دقیق تبدیل شود.»