امتیازگیری جدید آمریکا با فشار به خطوط هوایی ایران؟ / محاصره از دریا به آسمان کشیده شد

به گزارش اقتصاد آنلاین؛ وزارت خزانه‌داری آمریکا شب گذشته و در تازه‌ترین تصمیم خود اعلام کرد که  که انجام هرگونه فعالیت تجاری با شرکت‌های هواپیمایی ایرانی تحت تحریم، خطر قرار گرفتن در معرض تحریم‌های ایالات متحده را به همراه دارد.

تحریم تامین سوخت، خدمات پذیرایی، عوارض فرودگاهی و تعمیر و نگهداری

«اسکات بسنت» وزیر خزانه داری آمریکا با هشدار تحریم به دولت‌هایی که به ایران خدمات هوایی ارائه کنند، اعلام کرد که «تامین سوخت هواپیما»، «خدمات پذیرایی»، «عوارض فرودگاهی» یا «خدمات تعمیر و نگهداری» به خطوط هوایی ایران ممنوع است و هر شرکتی را در معرض تحریم قرار خواهد داد.

وضعیت نه چندان مطلوب ایرلاین‌های آمریکا

این تصمیم وزارت خزانه داری آمریکا در پی ادامه بهانه جویی‌های آمریکا برای فشار بیشتر و امتیازگیری بیشتر در مذاکرت احتمالی تعبیر شده است، اما اگر این موضوع را نادیده بگیریم باید به این نکته نیز اشاره کرد که وضعیت نه چندان مطلوب ایرلاین‌های آمریکا در پی بروز محدودیت‌های سوخت در تنگه هرمز، گران شدن بهای سوخت جت و در پی آن گران شدن نرخ بلیت هواپیما نمی‌تواند بی ارتباط باشد.

صنعت هواپیمایی سالم با رقابت قوی برای اقتصاد ایالات متحده

مدیران عامل چندین شرکت هواپیمایی ارزان قیمت آمریکایی با شان دافی، وزیر حمل و نقل و برایان بدفورد، رئیس اداره هوانوردی فدرال، در واشنگتن دیدار کرده و معتقد هستند که صنعت هواپیمایی سالم با رقابت قوی برای اقتصاد ایالات متحده، به ویژه در این شرایط که قیمت سوخت جت بالا است می‌تواند مهم باشد.

افزایش قیمت سوخت جت یکی از پیامد‌های ناخواسته جنگ آمریکا علیه ایران

پیشنهاد افزایش قیمت سوخت جت را که یکی از پیامد‌های ناخواسته جنگ آمریکا علیه ایران است را برجسته می‌کند. افزایش قیمت سوخت جت، تقریبا هزینه‌ها را دو برابر کرده، حاشیه سود را کاهش داده و شرکت‌های هواپیمایی ضعیف‌تر را به لبه پرتگاه نزدیک‌تر کرده است.

بر اساس گزارش رویترز، این اقدام همچنین در حالی صورت می‌گیرد که دولت ترامپ در حال نزدیک شدن به توافقی برای نجات شرکت هواپیمایی کم‌هزینه «اسپیریت ایرلاینز» است که می‌تواند شامل حداکثر ۵۰۰ میلیون دلار بودجه تحت حمایت دولت برای کمک به ادامه فعالیت آن در طول مراحل ورشکستگی باشد.

در طول همه‌گیری کرونا، وزارت خزانه‌داری آمریکا در قبال کمک تحت یک برنامه حمایتی ۵۴ میلیارد دلاری، ضمانت‌هایی در شرکت‌های هواپیمایی بزرگ دریافت کرد، اما در نهایت تنها ۵۵۶.۷ میلیون دلار از فروش آنها به دست آورد، زیرا بسیاری از آنها ارزش کمی داشتند.

اگر چه نمی‌توان با قطعیت در مورد اینکه، چون ایرلاین‌های آمریکا دچار مشکل شده‌اند وزارت خزانه داری آمریکا تصمیم جدیدی برای شرکت‌هایی که با خطوط هوایی ایران همکاری کنند اتخاذ کرده است، اما می‌توان این تحلیل را اینطور ارائه کرد که تحریم خطوط هوایی ایران در ادامه محاصره دریایی و گرفتن امتیاز بیشتر در مذاکرات احتمالی باشد.

چه تعداد شرکت هواپیمایی بزرگ بین‌المللی با ایران همکاری می کنند؟

در طول سال‌های مختلف، چندین شرکت هواپیمایی بزرگ بین‌المللی با ایران همکاری کرده‌اند یا به ایران پرواز داشته‌اند، هرچند این همکاری‌ها به دلایل مختلفی از جمله تحریم‌های بین‌المللی، سیاست‌های داخلی، و نوسانات اقتصادی گاهی متوقف یا محدود شده‌اند.

در فهرستی که بزرگ‌ترین شرکت‌های هواپیمایی در مقاطعی با ایران همکاری داشته‌اند می‌توان به لوفتهانزا (Lufthansa) - آلمان یکی از قدیمی‌ترین و پایدارترین شرکت‌ها اشاره کرد که عمدتاً هم پرواز‌های خود را از فرودگاه امام انجام داده است در رتبه نخست شرکت‌ها می‌تواند باشد. هر چند این شرکت هواپیمایی در حال حاضر هیچ پروازی به ایران انجام نمی‌دهد و ماههاست که هیچ همکاری با ایران ندارد.

دومین شرکت هواپیمایی ایرفرانس (Air France) فرانسه است که تا چند سال پیش پرواز‌های منظم به تهران داشت، اما در برخی دوره‌ها به دلیل تحریم‌ها یا مسائل امنیتی، پرواز‌ها را متوقف کرده است.

بریتیش ایرویز (British Airways) - بریتانیا نیز پرواز‌های خود به تهران را در دوره‌های مختلف از سر گرفت، اما مجدداً در دوره‌هایی مانند پس از خروج آمریکا از برجام در ۲۰۱۸ متوقف شد.

خطوط هوایی ترکیش ایرلاینز (Turkish Airlines) - ترکیه را باید یکی از فعال‌ترین شرکت‌های خارجی برای پرواز به ایران دانست که تا قبل از جنگ ۴۰ روزه به شهر‌های مختلف از جمله تهران، تبریز، اصفهان، مشهد و شیراز پرواز داشت.

خطوط هوایی قطر ایرویز (Qatar Airways) - قطر نیز به دلیل روابط خوب دو کشور و موقعیت جغرافیایی قطر، این شرکت نقش مهمی در اتصال ایران به شبکه‌های بین‌المللی ایفا کرده است، اما همین خطوط هوایی نیز در دوران جنگ ۴۰ روزه و به واسطه در اختیار قرار دادن آسمان خود به آمریکا و اسرائیل جزو شرکت‌هایی خواهد بود که با اتمام جنگ و آتش بس هنوز پرواز‌های خود را به ایران و بالعکس آغاز نکرده است.

امارات (Emirates) - امارات متحده عربی و الاتحاد (Etihad Airways) - امارات دو خطوط هوایی پر تردد به ایران و بالعکس هستند که پرواز‌های منظم از دبی به شهر‌های مختلف ایران، از جمله تهران، مشهد، شیراز و اصفهان دارند، اما همین شرکت‌ها نیز قطعا با اقدام جدید وزارت خزانه داری آمریکا تغییرات و محدودیت‌هایی در پرواز‌های خود خواهند داشت. هر چند که این دو شرکت هواپیمایی نسبت به قطر ایرویز پرواز‌های کمتری به ایران و یا به سایر کشور‌ها را در اختیار دارند.

امتیازگیری بیشتر برای مذاکرات احتمالی؟

به نظر می‌رسد که تصمیم جدید وزارت خزانه داری آمریکا در پی مشکلات رخ داده به ایرلاین‌های آمریکایی بعد از جهش نرخ سوخت جت و در نهایت فشار بیشتر بعد از محاصره دریایی برای امتیاز بیشتر در مذاکرات احتمالی گرفته شده باشد.

اگر چه هنوز واکنشی از سوی شرکت‌های خارجی و مرتبط با خطوط هوایی ایران گرفته نشده است، اما آنچه که به نظر می‌رسد صنعت هوایی روز‌های سخت و دشواری را در ادامه پشت سر خواهد گذاشت و باید دید دولت چه تدابیر ویژه‌ای برای کاستن از ضرر‌های احتمالی اقدام جدید امریکا خواهد اندیشید.