شوک هزینه به کشتیرانی و بیمه‌گران خصوصی/ طرح دور زدن تنگه هرمز مقرون به صرفه است؟

به گزارش اقتصاد آنلاین؛ تنش و ناامنی در تنگه هرمز از اسفند ماه سال گذشته و تشدید آن در هفته های اخیر پیام مشخصی به شرکت های کشتیرانی و در ادامه شرکت های بیمه به خصوص بیمه گران خصوصی داشت. پیام مخابره شدن این بود که دیگر از این آبراهه قرار نیست همانند گذشته ترددی ارزان صورت بگیرد. چرا که اغلب کشتی‌ها جرات عبور از تنگه هرمز را ندارند و شرکت‌های بیمه‌ای از بیمه کردن آنان خودداری می‌کنند.

حق بیمه ریسک جنگی برای عبور یک کشتی از تنگه هرمز از ۴۸ هزار دلار به ۱.۲ میلیون دلار

اما سوال این است که آیا بیمه گران خصوصی که اخیرا بلومبرگ گزارشی منتشر کرده و اعلام کرده است که حق بیمه ریسک جنگی برای عبور یک کشتی از تنگه هرمز از ۴۸ هزار دلار به ۱.۲ میلیون دلار رسیده است می تواند ادامه دار باشد و این شرکت ها آیا می توانند در کنار زیان میلیون دلاری شرکت های کشتیرانی باز هم به روش های قبلی ادامه حیات دهند؟

«مرسک» که بزرگترین شرکت کشتیرانی دنیا محسوب می شود این روزها در حالی در انتظار پایان جنگ است و به نظر می رسد فعلا به فکر ترمیم زیان میلیون دلاری خود از محل نامعلوم است یکی از همین موارد مورد اشاره است که به شدت در طول جنگ و تنش در تنگه هرمز آسیب دیده و ضرر کرده است.

ادامه جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، شرکت های بزرگ کشتیرانی را دچار مشکل کرده به طوریکه برخی از خطوط اصلی حمل‌ونقل دریایی و خدمات خود را به سمت اروپا و آسیا متوقف کرد.

بر اساس این گزارش، حدود ۲۰ درصد از کل تجارت نفت و گاز جهان از این تنگه که خلیج فارس را به دریای عمان مرتبط می‌سازد، عبور می‌کند بنابراین این حجم از تجارت نشان می دهد که عبور کشتی ها، به خصوص کشتیرانی های معتبر تا چه میزان دچار مشکل در عدم تردد شده اند و شرکت های بیمه را تا چه میزان در شوک فرو برده است.

شرایط سخت بزرگترین شرکت کشتیرانی جهان «مرسک»

در روزهای نخست جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، بزرگترین شرکت کشتیرانی جهان «مرسک» دو خط اصلی حمل‌ونقل دریایی خود را در حالی به طور موقت به قاره‌های آسیا و اروپا متوقف کرد که هنوز این شرکت کشتیرانی نتوانسته است راهی برای خارج شدن از این مخمصه بیابد.

هزینه بیمه کشتی‌ها از ۲۵۰ هزار دلار به ۳۷۵ هزار دلار

دیلن مورتیمر، کارگزار شرکت مارش، معتقد است که هزینه بیمه کشتی‌های عبوری از تنگه هرمز که پیش از این حدود ۰.۲۵ درصد ارزش یک کشتی بود، اکنون می‌تواند به میزان قابل توجهی افزایش یابد. به عنوان مثال، برای یک کشتی ۱۰۰ میلیون دلاری، این افزایش به معنای جهش هزینه از ۲۵۰ هزار دلار به ۳۷۵ هزار دلار در هر سفر خواهد بود.

آنچه که در طول این چند هفته و با اوج تنش در تنگه هرمز مشخص است این است که در پی تشدید تنش‌ها در آب‌های منتهی به تنگه هرمز، شرکت‌های بیمه پوشش ریسک جنگ کشتی‌ها در خلیج‌فارس را لغو و با افزایش قیمت تا ۵۰ درصد، شوک بیمه‌ای به صنعت کشتیرانی وارد کرده اند که نمونه آن ۲۵ برابر شدن حق بیمه عبور کشتی از تنگه هرمز است. این موضوع قطعا می تواند بر روی منافع مالی شرکت های بزرگ کشتیرانی تاثیر بگذارد.

ادامه تنش در تنگه هرمز و مختل شدن تردد کشتی ها و نفتکش ها بسیاری از شرکت های قدر در حوزه کشتیرانی و بیمه‌گران خصوصی را به این فکر خواهد انداخت که آیا گزینه‌های جایگزین تنگه هرمز مقرون به صرفه خواهد بود؟ سوالی که هنوز هیچ کدام از تحلیلگران به آن به صورت مشخص پاسخ نداده اند.

طرح اتصال میادین نفتی عربستان، امارات و دیگر کشورهای عربی به دریای سرخ

طرح اتصال میادین نفتی عربستان، امارات و دیگر کشورهای عربی به دریای سرخ از طریق خطوط لوله خشکی و صادرات از طریق بنادر غربی و کانال سوئز موضوعی است که اخیرا به شدت بر روی آن تاکید و ساخته و پرداخته شده است.

طرح دور زدن تنگه هرمز هم زمان بر و هم با هزینه های بالا خواهد بود

پاسخ به این مساله که از سوی برخی تحلیلگران مطرح شده است این است که طرح دور زدن تنگه هرمز از طریق اتصال خشکی به دریای سرخ هم زمان بر و هم با هزینه های بالا و سرسام آور همراه است. چرا که خط لوله‌ای که بتواند بخش جدی از صادرات نفت عربستان، امارات و سایر کشورهای عربی خلیج فارس را به دریای سرخ منتقل کند، با توجه به ظرفیت فعلی صادراتی این کشورها، نیازمند ده‌ها میلیارد دلار سرمایه‌گذاری جدید و در ادامه مسیرهای طولانی و ایستگاه‌های پمپاژ متعدد، تأسیسات ذخیره‌سازی و و در نهایت ایجاد بنادر بزرگ صادراتی است.

اما همین تحلیلگران و متخصصان صنعت نفت و گاز نیز از موضع زمان بر بودن برای دور زدن تنگه هرمز بر این باور هستند که برای پروژه‌های خط لوله‌ای با طول هزار کیلومتر به بالا، حداقل ۳ تا ۵ ساله برای ساخت و راه‌اندازی پایدار آن هم در شرایط با ثبات نیاز است.

نقاط ضعف طرح دور زدن تنگه هرمز

در نهایت باید به نقطه ضعف دیگر طرح دور زدن تنگه هرمز اشاره ای کوتاه داشت که همانا وابستگی جدی آن به دو گلوگاه تنگه باب‌المندب و کانال سوئز است. چرا که اخبار و گزارش های سال های گذشته نشان می دهند که هر دو این نقاط در سال‌های اخیر بارها ثابت کرده‌اند که به‌شدت آسیب‌پذیر، قابل انسداد و تحت تأثیر مستقیم تنش‌های منطقه‌ای هستند.

حال اگر شرکت های بزرگ کشتیرانی و شرکت های بزرگ بیمه ای که همواره بر تحولات و تصمیم گیریها به نوعی نقش داشته اند و مقامات سیاسی کشورها را تحت تاثیر قرار می دهند این نقاط ضعف طرح جایگزین برای تنگه هرمز را هم به لحاظ زمان بر بودن و هم به لحاظ هزینه بر بودن در نظر نگیرند و حمل و نقل و پوشش بیمه ای را به دریای سرخ و تنگه باب‌المندب و کانال سوئز منتقل کنند قطعا ضررهای به مراتب بیشتری به نسبت شرایط کنونی خود در تنگه هرمز متحمل خواهند شد.