ساز ناکوک مخالفان مذاکره ایران و آمریکا در صداوسیما؛ نقش جریان مخالف توافق
با انتقاد گسترده مخالفان مذاکره در صداوسیما و حضور آنها در برخی از تجمعات خیابانی، برخی اختلاف نظرها آشکار شده است. با نزدیکشدن به دور دوم مذاکرات ساز ناکوک اصولگرایان رادیکال بلندتر میشود. در حالی که ترامپ مدعی پذیرش شروط خود در مذاکره است و مقامات جمهوری اسلامی ایران ادعاهای او را رد میکنند.
به گزارش اقتصادآنلاین، ساز ناکوک اصولگرایان رادیکال، درباره مذاکره و احتمال توافق با آمریکا به صدا در آمده است. در حالی که هنوز تاریخ دقیقی برای دور دوم مذاکرات مشخص نشده است.
با این حال، صداوسیما به عنوان اصلیترین پایگاه این جریان، در برنامههای متعددی به مذاکره و توافق با آمریکا انتقاد کرده و نوک پیکان انتقادات خود را هم سیدعباس عراقچی، وزیر خارجه قرار داده است. گویی که وزیر خارجه تصمیمگیرنده مذاکره با آمریکا بوده و اوست که راهبردها را تعیین میکند.
چهرههایی، چون علیرضا زاکانی، عزتالله ضرغامی و صفحه منتسب به سعید جلیلی و امیرحسین ثابتی مشاور جلیلی در مجلس به انتقاد از رویکرد مقامات جمهوری اسلامی ایران در مذاکره با آمریکا پرداختند.
دو لبه یک قیچی
یک دیپلمات یک دیپلمات و مقام ارشد سابق در وزارت خارجه که نخواست نامش فاش شود به اقتصادآنلاین گفت: «دو گروه در کشور مخالف، صلح و سازش و حرکت ایران به سمت آبادانی هستند و به شکل نقیضی به یکدیگر کمک میکنند؛ گروههای رادیکال مخالف حکومت و جبهه پایداری و همفکران آن.»
این مقام افزود: «متاسفانه امروز صداوسیما در اختیار افراد همسو و نزدیک به جبهه پایداری است و به همین دلیل هجمهها به مذاکرهکنندگان و هرگونه توافق آغاز شده و ادامه دارد.»
اختلافنظر درباره مذاکره با آمریکا؟
نکته دیگر اینجاست که رویکرد صداوسیما به عنوان سخنگوی بخشی از حاکمیت در انتقاد از مذاکرهکنندگان نشان میدهد که نوعی اختلافنظر در این زمینه وجود دارد.
احتمالا بخشی از حاکمیت به دنبال رویکردی سازنده در مسیر توافق با آمریکا است و بخشی دیگر به اصرار بر مواضع خود تاکید دارد. حتی اگر این اقدام به قیمت پایان آتشبس و شروع دوباره جنگ تمام شود.
محسن رضایی، فرمانده سپاه در دوران جنگ با عراق که پای ثابت برنامههای صداوسیماست نیز گفته که نظر شخصی او عدم تمدید آتشبس است، چراکه ایران توانایی غرقکردن تمام ناوهای آمریکایی را دارد.
مخالفان مذاکره با حضور در برخی از تجمعات شبانه خیابانی نیز به انتقاد از مذاکره پرداختند که ویدیوهایی از آن در فضای مجازی دستبهدست شد. مثلا امیرحسین ثابتی، عضو مجلس از تهران در یکی از این تجمعات گفته «آقایان قالیباف و عراقچی باید به مردم توضیح دهند اخباری که در رسانههای داخلی و خارجی پیرامون مذاکره درباره تعلیق غنیسازی و یا رقیق سازی اورانیوم انجام شده درست است یا خیر؟ اگر دروغ است رسما تکذیب کنید در غیر این صورت اگر مشخص شود خطوط قرمز رهبرانقلاب نقض شده ما هم با مردم حرفهای دیگری خواهیم زد.»
حمید رسایی دیگر چهره نزدیک به جریان پایداری در مجلس نیز در یکی دیگر از این تجمعات گفته «مذاکره پیروزی نیست ۱۰ تا شرط محقق نشده و آمریکا به وعدهاش عمل نمیکند. در پشت صحنه دلایلی هست که من نتونم پشت تریبون بگم.»
اظهارنظر چهرههایی که همگی نیز نزدیک به سعید جلیلی نیز محسوب میشوند، حاکی از مخالفت احتمالا هماهنگ آنها با مذاکره و توافق دارد. جریانی که تنها دستاوردش در مذاکره با غرب، شش قطع نامه فصل هفتی شورای امنیت سازمان ملل علیه ایران و تحریمهای گسترده بوده است.
نقش جریان مخالف مذاکره
از طرف دیگر این مخالفتها نشان میدهد که جریان مخالف مذاکره، فعلا در تصمیمگیریهای کلان نقش تعیینکنندهای ندارد. چراکه در بیانیه شورای عالی امنیت ملی پس از آتشبس نیز تاکید شده بود که آتشبس و فرآیند مذاکره زیر نظر رهبری نظام و سطوح عالی تصمیمگیری است.
به همین دلیل است که صفحه منتسب به «هواداران» سعید جلیلی در شبکه ایکس خواستار انتظار «ویس» یا «ویدیو» از رهبری و تایید رویه فعلی مذاکره شده است.
به نظر میرسد این جریان، تلاش دارد تا با بسیج افکار عمومی حامیان در تجمعات خیابانی، مانع شکلگیری توافق بین جمهوری اسلامی ایران و آمریکا شود.
واکنش ترامپ به تکذیب ادعاها
آشکارشدن این مخالفتها و تناقض گفتههای ترامپ با مقامات جمهوری اسلامی واکنش ترامپ را هم در پی داشته است. ترامپ روز جمعه مدعی شد که ایران «تقریبا با همه چیز» موافقت کرده است. حتی لیندسی گراهام ادعا کرد که او شخصا با «ایرانیها» صحبت کرده است.
اما وقتی محمدباقر قالیباف هر هفت ادعای ترامپ را تکذیب کرد رسانههای آمریکایی در این باره از او سوال پرسیدند. او در پاسخ گفت که «آنها مجبورند چیز متفاوتی بگویند»، چون افرادی در داخل حکومت ایران هستند که باید راضی نگه داشته شوند.
ترامپ همزمان با این ادعاها درباره نزدیکبودن توافق تهدیدکرده که اگر توافقی به دست نیاید، دوباره بمباران از سر گرفته میشود. او حتی گفته که فعلا قصدی بر تمدید آتشبس دو هفتهای ندارد. در حالی که آتشبس سهشنبه هفته جاری به پایان میرسد.
باقیماندن اختلافنظرها و بستهشدن تنگه هرمز
انتقادها به مذاکره در حالی آغاز شده که نه تنها هنوز توافقی بین ایران و آمریکا به دست نیامده بلکه هنوز چند اختلاف اصلی باقی مانده است. این را وزیر خارجه پاکستان به عنوان میانجی اصلی ایران و آمریکا میگوید.
به گفته او یکی از این اختلافهای اساسی موضوع لبنان است. جایی که جمهوری اسلامی ایران اصرار دارد باید جزئی از توافق پایان جنگ باشد، اما آمریکا آن را جدا از توافق با تهران میداند.
احتمالا اختلاف دیگر نیز بر سر ۴۴۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصد است که کاخ سفید بر خروج آن از ایران تاکید دارد. اما وزارت خارجه جمهوری اسلامی در آخرین اظهارنظرش در این زمینه گفته که اورانیوم «مقدس» است و به جایی منتقل نخواهد شد.
موضوع دیگر تعلیق غنیسازی اورانیوم است که یکی از اصلیترین خواستههای آمریکا است و روشن نیست مقامات جمهوری اسلامی آن را پذیرفتهاند یا نه.
در چنین فضایی، سخنگوی قرارگاه خاتمالانبیاء نیز اعلام کرده که تنگه هرمز به دلیل «بد عهدی» آمریکا و ادامه محاصره دریایی به شرایط پیشین کنترل شدید بازگشته است.
واقعیت آشکار میشود؟
در زوهای پیشرو، واقعیت پشتپرده ناگزیر آشکار میشود. آتشبس سهشنبه به پایان میرسد و در صورتی که تمدید شود، نشانهای از پیشرفت مذاکرات خواهد بود. اما اختلافنظرها هنوز باقی است و آمریکا نیز به شکل مداوم در حال تجهیز و افزایش توان نظامی خود در خاورمیانه است.
اگر مذاکرات به نتیجه برسد، مشخص خواهد شد که چه بدهبستانهایی در جریان آن اتفاق افتاده است. همچنین سرنوشت مذاکرات روشن میکند که کدام گروه دست بالا را در تصمیمگیری سطوح عالی دارند.
