کاهش عجیب قیمت دلار در طی جنگ / علت سقوط ۱۱ میلیونی سکه در فروردین ۱۴۰۵

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از فرارو، وقتی اولین موشک‌ها در ۹ اسفند ۱۴۰۴ شلیک شدند، همه منتظر پرواز بی‌وقفه قیمت دلار و جهش ارزش طلا بودند، اما کارنامه پنج‌هفته‌ای بازار‌های مالی در ایران پس از آغاز درگیری‌های نظامی تصویر متفاوتی را ترسیم می‌کند.

در بازه ۳۶ روزه میان آغاز جنگ تا نیمه فروردین سکه امامی با افت ۱۱ میلیون تومانی و هر گرم طلای ۱۸ عیار با کاهش حدود ۲.۵ میلیون تومانی، بیشترین زیان را تجربه کرد و دلار ۴.۱ درصد از ارزش خود را از دست داد. اونس جهانی طلا در این مدت با سقوط ۱۰ درصدی، به نوعی توانست ترمز قیمت‌ها را در تهران بکشد. پیش‌خور شدن اخبار منفی و رکود ناشی از تعطیلات نوروز نیز به این روند دامن زد تا سال ۱۴۰۵ با یک شوک معکوس آغاز شود و بازار نیمه تعطیل تهران یکی از بزرگترین ریزش‌های سال را تجربه کند. در این گزارش به بررسی روند تغییرات قیمت‌ها در ۵ هفته پرالتهاب اخیر می‌پردازیم.

قیمت دلار پس از شروع جنگ؛ چرا اسکناس آمریکایی گران نشد؟

عامه مردم توقع دارند قیمت دلار بلافاصله پس از شروع جنگ، به صورت تصاعدی بالا برود، اما اسکناس آمریکایی رفتاری محافظه‌کارانه از خود نشان داد. در روز ۸ اسفند، قیمت دلار ۱۶۵ هزار و ۳۷۰ تومان بود و با شروع جنگ در ۹ اسفند، با جهشی اندک به ۱۶۶ هزار و ۳۶۰ تومان رسید و در همین سطح متوقف شد.

عقب‌نشینی دلار به کانال ۱۵۸ هزار تومان در تعطیلات نوروز

در هفته اول و دوم جنگ، شاهد انجماد قیمت‌ها در بازار ارز بودیم. طبیعی هم به نظر می‌رسد، چون معاملات رسمی تعطیل می‌شود. در نتیجه این اتفاق قیمت دلار در حوالی ۱۶۶ هزار تومان تنها نوسان بسیار ناچیزی را تجربه کرد.

نکته عجیب در ایام نوروز رخ داد؛ جایی که قیمت نه تنها بالا نرفت، بلکه با کاهشی محسوس به کانال ۱۵۸ هزار تومان عقب‌نشینی کرد. نهایتا دلار در ۱۵ فروردین ۱۴۰۵ روی عدد ۱۵۸ هزار و ۵۷۰ تومان ایستاد. این یعنی دلار در طول این ۳۶ روز پر حادثه، حدود ۴.۱ درصد کاهش قیمت را تجربه کرده است. به نظر می‌رسد شایعات و ترس حاکم بر بازار در روز‌های اولیه، از خود جنگ قدرت بیشتری داشته‌اند.

ریزش سنگین اونس جهانی طلا؛ پایان افسانه پناهگاه امن

معمولاً هنگام جنگ‌های بین‌المللی، طلا به عنوان بهشت امن سرمایه‌گذاران شناخته می‌شود و قیمت جهانی آن بالا می‌رود، اما بررسی‌ها نشان می‌دهند در این بازه زمانی خاص، اونس طلا مسیری کاملاً معکوس را طی کرد.

سقوط ۱۰ درصدی قیمت جهانی طلا از قله ۵ هزار دلاری

اونس جهانی در ۸ اسفند در قله تاریخی ۵ هزار و ۱۹۵ دلاری قرار داشت. با شروع جنگ، یک جهش لحظه‌ای به ۵ هزار و ۲۵۲ دلار ثبت شد، اما از آنجا به بعد، روند نزولی استارت خورد. در پایان سال ۱۴۰۴، اونس به ۴ هزار و ۶۶۰ دلار سقوط کرد و در نهایت در ۱۵ فروردین با عدد ۴ هزار و ۶۷۶ دلار رو‌به‌رو شدیم.

محاسبات نشان می‌دهد که اونس جهانی در این مدت ۱۰ درصد ریزش داشته است. این ریزش سنگین جهانی، یکی از مهم‌ترین اهرم‌های فشار برای پایین کشیدن قیمت طلا و سکه در بازار داخلی ایران بود.

قیمت دلار صرافی بازار ارزبسیاری از تحلیل‌گران انتظار داشتند با شروع جنگ شاهد انفجار قیمت دلار، سکه و طلا باشیم، اما چند عامل کلیدی مانع این اتفاق شد

قیمت طلای ۱۸ عیار در بازار تهران؛ رمزگشایی از ریزش ۱۲ درصدی

طلای ۱۸ عیار در بازار ایران، از قیمت دلار و اونس جهانی پیروی می‌کند. وقتی هر دو پارامتر (به‌ویژه اونس) روند کاهشی به خود گرفتند، طلا نیز چاره‌ای جز عقب‌نشینی نداشت.

بازگشت طلا به محدوده ۱۷ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان

هر گرم طلای ۱۸ عیار در ۸ اسفند، معادل ۲۰ میلیون و ۴۵ هزار تومان معامله می‌شد. با شروع جنگ، این عدد اندکی رشد کرد، اما از اواسط اسفند ریزش آغاز شد و در آخرین روز سال، به ۱۷ میلیون و ۶۳۹ هزار تومان رسید و در نهایت در نیمه فروردین، روی عدد ۱۷ میلیون و ۴۹۱ هزار تومان ایستاد.

یعنی طلای ۱۸ عیار در این مدت ۱۲.۷ درصد ارزان شده و حتی بیشتر از اونس جهانی و دلار سقوط کرده است. این اتفاق در کنار تعطیلی بازار، به تخلیه حباب و کاهش هیجانات و رفتار‌های احساسی مربوط می‌شود.

نوسانات سکه امامی در جنگ؛ ضرر ۱۱ میلیونی خریداران سکه

قیمت سکه امامی که در آستانه جنگ، به ۲۰۲ میلیون و ۵۱۰ هزار تومان رسیده بود، روز شنبه ۹ اسفند تا ۲۱۰ میلیون تومان جهش کرد و توانست تا پایان هفته دوم جایگاهش را در همان سطح حفظ کند.

عقب‌نشینی قیمت سکه در فروردین ۱۴۰۵

با نزدیک شدن به روز‌های پایانی سال و تداوم ریزش اونس، مقاومت سکه شکسته شد. روز چهارشنبه ۵ فروردین، سکه به ۱۹۱ میلیون تومان سقوط کرد و تا ۱۵ فروردین در همان نقطه درجا زد.

سکه امامی از ابتدای این بحران تا نیمه فروردین، ۵.۶ درصد افت قیمت داشته است. اگرچه این ریزش نسبت به طلای ۱۸ عیار کمتر بوده، اما با توجه به قیمت بالا، افت حدود ۱۱ میلیون تومانی هر قطعه سکه، عدد قابل توجهی برای معامله‌گران به حساب می‌آید.

علت رفتار متناقض بازارها؛ چرا جنگ قیمت دلار و طلا را پایین کشید؟

بسیاری از تحلیل‌گران انتظار داشتند با شروع جنگ شاهد انفجار قیمت دلار، سکه و طلا باشیم، اما چند عامل کلیدی مانع این اتفاق شد:

پیش‌خور شدن اخبار: بازار‌ها مدتی قبل از ۸ اسفند، خبر وقوع درگیری را پیش‌خور کرده بودند و قیمت‌های نجومی (مانند دلار ۱۶۵ هزاری) محصول همین پیش‌بینی بود.

ریزش اونس جهانی: کاهش ۱۰ درصدی قیمت جهانی طلا، ترمز قیمت طلا و سکه در بازار تهران را کشید.

رکود نوروزی و نیمه‌تعطیل بودن بازارها: تعطیلی بازار‌های رسمی و کاهش حجم معاملات در هفته دوم اسفند تا نیمه فروردین ماه، مانع از شکل‌گیری موج‌های جدید نوسان شده است.

جدول تغییرات قیمت دلار، طلا و سکه (از اسفند ۱۴۰۴ تا فروردین ۱۴۰۵)

جدول زیر میزان تغییر ریالی/دلاری و درصد تغییرات هر بازار را نسبت به یک روز پیش از جنگ را نشان می‌دهد.

پیش‌بینی قیمت طلا و دلار در نیمه دوم فروردین ۱۴۰۵

بررسی تغییرات قیمت دلار، طلا و سکه در ۵ هفته نخست جنگ نشان می‌دهد بازار‌های مالی ایران برخلاف الگو‌های سنتی، مسیری نزولی و انقباضی را طی کرده‌اند. طلای ۱۸ عیار با بیش از ۱۲ درصد ریزش، بیشترین ضرر را به دارندگان خود تحمیل کرده و دلار با حدود ۴ درصد کاهش، در این مدت کمترین میزان افت قیمت را تجربه می‌کند.

به نظر می‌رسد بازار‌ها هنوز در وضعیت انتظار قرار دارند و صبر پیشه کرده‌اند. با بازگشایی کامل بازار‌ها در نیمه دوم فروردین و مشخص شدن ابعاد جدیدی از تحولات میدانی، باید دید آیا این روند کاهشی ادامه پیدا می‌کند یا با وقوع تحولاتی تازه از جمله تشدید تنش‌ها یا حرکت به سمت آتش‌بس، انرژی ذخیره شده در بازار به سمت مسیری جدید حرکت خواهد کرد. فعلا می‌دانیم در این دوره ۳۶ روزه، توقف معاملات و تعطیلی بازار‌ها مانع رفتار‌های هیجانی شده و تا حدودی توانسته جلوی زیان‌های سنگین‌تر را بگیرد.