هشدار فائو درباره تبعات جهانی جنگ در خلیج فارس/ افزایش فشار بر مصرف‌کنندگان

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از ایسنا، ماکسیمو توررو در نشست خبری تأکید کرد که آثار این بحران به‌طور مستقیم بر تولیدات کشاورزی در سطح جهان سایه افکنده و علاوه بر کشاورزان، معیشت میلیون‌ها کارگر مهاجر را نیز تحت تأثیر قرار داده است.

وی با اشاره به اهمیت عامل زمان در مدیریت این بحران تصریح کرد: فرصت برای مهار تبعات این وضعیت محدود است و باید هرچه سریع‌تر راهکاری برای کاهش تنش‌ها و بازگشت ثبات به بازار‌ها اتخاذ شود.

اختلال در تنگه هرمز و شوک مضاعف به کشاورزی

بر اساس این گزارش، از زمان آغاز درگیری‌ها، تردد نفتکش‌ها در تنگه هرمز به‌عنوان یکی از حیاتی‌ترین گذرگاه‌های انرژی جهان، بیش از ۹۰ درصد کاهش یافته است. این در حالی است که به‌طور معمول روزانه حدود ۳۵ درصد از جریان جهانی نفت خام، معادل ۲۰ میلیون بشکه، به همراه ۳۰ درصد تجارت جهانی کود‌های شیمیایی و حدود یک‌پنجم گاز طبیعی مایع از این مسیر عبور می‌کند.

این اختلال گسترده موجب شده تا بخش کشاورزی با «شوک دوگانه» ناشی از افزایش قیمت سوخت و نهاده‌های تولید از جمله کود‌های شیمیایی مواجه شود؛ مسئله‌ای که می‌تواند زنجیره تأمین غذا را در سطح جهانی با چالش‌های جدی روبه‌رو کند.

سناریو‌های پیش‌رو و افزایش فشار بر مصرف‌کنندگان

اقتصاددان ارشد فائو با اشاره به سناریو‌های احتمالی پیش‌رو خاطرنشان کرد: در صورت مدیریت سریع بحران، بازار‌های جهانی ممکن است ظرف سه ماه به ثبات نسبی بازگردند، اما تداوم انسداد مسیر‌های حیاتی، پیامد‌های عمیق‌تری در میان‌مدت به دنبال خواهد داشت.

وی افزود: ادامه این وضعیت می‌تواند موجب کاهش عملکرد محصولات کشاورزی در فصل‌های آینده و تغییر الگو‌های تولید شود. همچنین در صورت افزایش قیمت نفت به بیش از ۱۰۰ دلار در هر بشکه، احتمال گسترش رقابت در حوزه سوخت‌های زیستی وجود دارد که هرچند ممکن است به نفع برخی تولیدکنندگان باشد، اما در نهایت منجر به افزایش قیمت‌ها و فشار بیشتر بر مصرف‌کنندگان خواهد شد.

وی همچنین کشور‌های آفریقایی وابسته به واردات کود‌های شیمیایی را از دیگر قربانیان این بحران دانست و در عین حال تأکید کرد که حتی اقتصاد‌های بزرگ صادرکننده محصولات کشاورزی نظیر آرژانتین، برزیل و ایالات متحده نیز از تبعات آن مصون نخواهند بود.

در همین راستا، اقتصاددان فائو از افزایش شدید قیمت مواد غذایی در ایران خبر داد و خاطرنشان کرد: با وجود تولید حدود ۷۰ درصد نیاز غذایی در داخل، وابستگی به واردات برای تأمین مابقی نیازها، این کشور را نیز تحت تأثیر تحولات اخیر قرار داده است.

وی همچنین به وضعیت کشور‌های واردکننده عمده غذا در منطقه از جمله قطر و امارات متحده عربی اشاره کرد و گفت: کاهش شدید تردد کشتی‌ها، این کشور‌ها را با چالش‌های جدی در تأمین اقلام اساسی مواجه کرده است.

پیامد‌های اجتماعی و ضرورت اقدامات فوری

در ادامه این گزارش، به پیامد‌های اجتماعی بحران نیز اشاره شده و آمده است که کشور‌های حوزه خلیج فارس میزبان میلیون‌ها کارگر مهاجر از جنوب آسیا و شرق آفریقا هستند و ادامه این وضعیت می‌تواند منجر به کاهش حواله‌های ارزی ارسالی به کشور‌های مبدأ شود.

اقتصاددان ارشد فائو در پایان با تأکید بر ضرورت اقدام فوری جامعه جهانی، خواستار ایجاد مسیر‌های جایگزین حمل‌ونقل دریایی در کوتاه‌مدت و ارائه حمایت‌های مالی اضطراری به کشور‌های وابسته به واردات شد.

وی همچنین بر لزوم تنوع‌بخشی به منابع تأمین کود‌های شیمیایی، تقویت همکاری‌های منطقه‌ای در حوزه ذخایر غذایی و پرهیز از اعمال محدودیت‌های صادراتی تأکید کرد و افزود: افزایش تاب‌آوری نظام‌های غذایی باید به‌عنوان یک اولویت راهبردی در دستور کار کشور‌ها قرار گیرد.