گزارش جهانی شادی ۲۰۲۶؛ چرا فنلاند همچنان شادترین کشور جهان است؟

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل سی‌ان‌ان، اگر شادی یک رشته ورزشی در بازی‌های المپیک بود، کشور‌های نوردیک (مجموعه‌ای از کشورهای شمال اروپا گفته می‌شود که از نظر جغرافیایی، تاریخی، فرهنگی و اجتماعی شباهت‌های زیادی با هم دارند) بدون تردید جایگاهی بر سکوی قهرمانی را تضمین می‌کردند.

در واقع، هر سه جایگاه این سکو را به خود اختصاص می‌دادند.

برتری کشور‌های نوردیک در رتبه‌بندی شادی جهانی

بر اساس تازه‌ترین نسخه گزارش جهانی شادی، سه کشور شادترین جهان عبارت‌اند از فنلاند، ایسلند و دانمارک.

فنلاند برای نهمین بار متوالی به‌عنوان شادترین کشور جهان معرفی شد؛ ایسلند در رتبه دوم و دانمارک در جایگاه سوم قرار گرفتند. این رتبه‌بندی توسط مرکز پژوهش‌های رفاه در دانشگاه آکسفورد تهیه شده و در گزارش سالانه شادی جهانی منتشر می‌شود.

کاستاریکا عملکردی چشمگیر داشت و در رتبه چهارم قرار گرفت؛ بالاترین جایگاهی که تاکنون یک کشور از آمریکای لاتین به دست آورده است، اما پس از آن بار دیگر کشور‌های نوردیک دیده می‌شوند؛ به‌گونه‌ای که سوئد و نروژ به‌ترتیب در رتبه‌های پنجم و ششم قرار دارند. سه کشور دیگر اروپایی نیز در میان ۱۰ کشور برتر حضور دارند: هلند در رتبه هفتم، لوکزامبورگ در رتبه نهم و سوئیس در رتبه دهم.

جایگاه سایر کشور‌ها در گزارش جهانی شادی

ایالات متحده در رتبه بیست‌وسوم، کانادا در جایگاه بیست‌وپنجم و بریتانیا در رتبه بیست‌ونهم قرار دارند. این دومین سال متوالی است که هیچ‌یک از کشور‌های انگلیسی‌زبان شامل آمریکا، نیوزیلند، ایرلند، استرالیا، کانادا یا بریتانیا در میان ۱۰ کشور نخست دیده نمی‌شوند.

برای تعیین این رتبه‌بندی، نظرسنجی جهانی گالوپ از پاسخ‌دهندگان در ۱۴۷ کشور می‌خواهد زندگی خود را با استفاده از تصویر یک نردبان ارزیابی کنند؛ به‌طوری که بهترین حالت زندگی عدد ۱۰ و بدترین حالت عدد صفر در نظر گرفته می‌شود. هر پاسخ‌دهنده عددی را در این مقیاس ارائه می‌دهد که به «نردبان کانتریل» شناخته می‌شود.

معیار‌های سنجش شادی و دلایل موفقیت فنلاند

پژوهشگران برای تبیین تفاوت میان کشورها، شش عامل از جمله تولید ناخالص داخلی سرانه، امید به زندگی، میزان سخاوت و برداشت افراد از آزادی و فساد را بررسی می‌کنند. این رتبه‌بندی بر اساس میانگین سه‌ساله محاسبه می‌شود تا نوسانات ناشی از رویداد‌های بزرگی مانند جنگ یا رکود اقتصادی تعدیل شود.

فنلاندی‌ها میانگین امتیاز ۷.۷۶۴ را برای ارزیابی رضایت از زندگی خود گزارش کردند.

به گفته جان اف. هلیول، استاد بازنشسته اقتصاد در دانشگاه بریتیش کلمبیا و یکی از ویراستاران بنیان‌گذار گزارش جهانی شادی، تعهد عمیق فنلاند به همکاری اجتماعی یکی از عوامل اصلی تداوم حضور این کشور در صدر این رتبه‌بندی است.

او گفت: «جوامع موفق در برابر سختی‌ها با یکدیگر همکاری می‌کنند.»

وی افزود: «فنلاندی‌ها این را به‌خوبی می‌دانند؛ و وقتی این حس را داشته باشید که همه در یک مسیر مشترک هستید، هیچ محدودیتی برای آنچه می‌توانید انجام دهید وجود ندارد.»

در مقایسه، پاسخ‌دهندگان در ایالات متحده به‌طور میانگین امتیاز ۶.۸۱۶ را برای ارزیابی کیفیت زندگی خود ثبت کردند.

بحران شادی در میان جوانان

نویسندگان این گزارش توجه ویژه‌ای به آنچه «بحران شادی در میان جوانان» می‌نامند معطوف کرده‌اند؛ موضوعی که نخستین بار در رتبه‌بندی سال ۲۰۲۴ مطرح شد.

در نسخه جدید، این نظرسنجی نشان می‌دهد ارزیابی زندگی در میان افراد زیر ۲۵ سال در ایالات متحده، کانادا، استرالیا و نیوزیلند طی یک دهه گذشته نزدیک به یک واحد کامل در مقیاس صفر تا ۱۰ کاهش یافته است؛ افتی چشمگیر، به‌ویژه با توجه به اینکه میانگین رضایت در میان جوانان سایر نقاط جهان افزایش یافته است.

هلیول گفت: «این کاهش در رفاه جوانان قابل توجه است.»

او افزود: «یکی از عوامل اصلی، به‌ویژه در آمریکا، میزان و نحوه استفاده از شبکه‌های اجتماعی است.»

با این حال، این نظرسنجی هشدار می‌دهد که «احساسات منفی در تمامی مناطق جهان در حال افزایش است.»

تنها سه کشور از شش کشور انگلیسی‌زبان در میان ۲۰ کشور برتر قرار گرفتند، با وجود آنکه این کشور‌ها در زمره ثروتمندترین کشور‌های جهان هستند. نیوزیلند در رتبه یازدهم بهترین عملکرد را داشت، پس از آن ایرلند در رتبه سیزدهم و استرالیا در رتبه پانزدهم قرار گرفتند.

نقش اینترنت و شبکه‌های اجتماعی در کاهش رفاه جوانان

این نظرسنجی نشان می‌دهد مصرف اینترنت تقریباً در همه‌جا بالا است و این شامل استفاده از شبکه‌های اجتماعی نیز می‌شود.

اما به گفته پژوهشگران، یکی از عوامل کلیدی در کاهش شدید شادی جوانان، تعداد ساعات صرف‌شده برای استفاده از شبکه‌های اجتماعی یا بازی‌های آنلاین است. در عین حال، کارشناسان تأکید می‌کنند که برخی روش‌های استفاده از اینترنت سالم‌تر از دیگر موارد هستند؛ از جمله ارتباط با عزیزان یا یادگیری مهارت‌های جدید.

در همین راستا، هلیول اشاره کرد که میزان استفاده از شبکه‌های اجتماعی در میان جوانان آمریکای لاتین نیز بالا است، اما سطح رفاه آنها همچنان قوی و رو به رشد باقی مانده است.

او به «نحوه استفاده از شبکه‌های اجتماعی» اشاره کرد و افزود یکی از پرسش‌های کلیدی این است که «آیا این رسانه‌ها واقعاً اجتماعی هستند یا ضد اجتماعی؟»

وی تأکید کرد که میزان مشخصی از استفاده از اینترنت و شبکه‌های اجتماعی لزوماً منفی نیست و گفت: «به نظر می‌رسد یک نقطه تعادل وجود دارد.»

او افزود: «نمی‌خواهید کاملاً بی‌ارتباط باشید، اما نمی‌خواهید بیش از حد هم متصل باشید. در مورد اینترنت، زیاده‌روی می‌تواند مضر باشد.»

تصویر پیچیده از رفاه جهانی

برخی روندها، صرف‌نظر از تأثیر شبکه‌های اجتماعی، چندان جدید یا غافلگیرکننده نیستند. برای مثال، کشور‌هایی که در انتهای این رتبه‌بندی قرار دارند، اغلب با درگیری‌های ژئوپلیتیک شدید مواجه هستند. افغانستان در رتبه ۱۴۷، به‌عنوان کم‌سعادت‌ترین کشور جهان قرار گرفت و پس از آن سیرالئون جای دارد.

در عین حال، کشور‌های ثروتمند همچنان عملکرد نسبتاً خوبی دارند، حتی اگر برخی از ثروتمندترین آنها به جمع ۲۰ کشور برتر راه نیافته باشند. امارات متحده عربی در رتبه ۲۱ و عربستان سعودی در رتبه ۲۲، درست پیش از ایالات متحده، قرار گرفته‌اند.

تأثیر عصر دیجیتال بر رفاه اجتماعی

با این حال، تصویر کلی از شادی جهانی پیچیده است و عوامل متعددی در آن نقش دارند، اما گذار به شیوه‌های دیجیتال در تولید و مصرف اطلاعات یکی از عوامل کلیدی محسوب می‌شود.

زینب اوزکوک، اقتصاددان دانشگاه سنت فرانسیس خاویر، در بیانیه‌ای اعلام کرد: «عصر دیجیتال در حال بازتعریف بنیان‌های اجتماعی و عاطفی رفاه در اروپا است.»

او افزود: «این تأثیرات نه یکنواخت هستند و نه اجتناب‌ناپذیر؛ بلکه به ویژگی‌های فردی، محیط اجتماعی و فضای دیجیتال اطراف بستگی دارند. درک این تعاملات برای تدوین سیاست‌هایی که از رفاه در یک جامعه increasingly آنلاین حمایت می‌کنند، ضروری است.»

اعتماد اجتماعی و امید به آینده

در حالی که نگرانی‌ها درباره استفاده بیش از حد از شبکه‌های اجتماعی وجود دارد، نویسندگان این مطالعه بدبین نیستند. بخشی از این خوش‌بینی به دلیل اقداماتی است که کشور‌های مختلف برای محافظت از جوانان در برابر آسیب‌های فضای مجازی اتخاذ کرده‌اند.

هلیول همچنین از توانایی پژوهشگران در شناسایی روند‌های مؤثر بر شادی جهانی ابراز امیدواری کرد و گفت این یافته‌ها بر اهمیت اصول بنیادین تأکید دارند. در شادترین کشورها، مردم هنوز آنچه واقعاً اهمیت دارد را فراموش نکرده‌اند.

برای نمونه، اگر بخواهید بهترین مکان برای گم‌کردن کیف پول خود را پیدا کنید، پاسخ روشن است: فنلاند.

او گفت: «همه دوست دارند در جایی زندگی کنند که انتظار داشته باشند کیف پولشان به‌طور کامل به آنها بازگردانده شود.»

همچنین تعجب‌آور نیست که کشور‌های نوردیک همچنان بر این رتبه‌بندی — که اکنون در چهاردهمین سال خود قرار دارد تسلط دارند. این کشور‌ها که در شمال اروپا واقع شده‌اند، از نظام‌های قدرتمند بهداشت و آموزش برخوردارند که به‌عنوان پشتوانه‌ای مهم در برابر چالش‌های زندگی مدرن عمل می‌کنند.

با این حال، هلیول تأکید کرد که نباید از ویژگی‌های مثبت انسانی در سراسر جهان، حتی فراتر از کشور‌های صدر جدول، غافل شد.

او گفت: «جهان پر از غریبه‌های مهربان است. اگر این را بدانید، بر تمام جنبه‌های زندگی شما تأثیر می‌گذارد.»

۵ کشور شاد جهان در سال ۲۰۲۶

فنلاند

ایسلند

دانمارک

کاستاریکا

سوئد

کشور‌های انتهای فهرست

بر اساس این رتبه‌بندی، افغانستان همچنان در رتبه ۱۴۷، به‌عنوان کم‌سعادت‌ترین کشور جهان باقی مانده است. سایر کشور‌های انتهای این فهرست عبارت‌اند از: بوتسوانا (رتبه ۱۴۳)، زیمبابوه (رتبه ۱۴۴)، مالاوی (رتبه ۱۴۵) و سیرالئون (رتبه ۱۴۶).